kaya

See also: Appendix:Variations of "kaya"

English

Etymology 1

From Japanese 榧 (カヤ, kaya).

Pronunciation

Noun

kaya (plural kayas)

  1. Torreya nucifera, the Japanese nutmeg tree.
  2. Torreya grandis, the Chinese nutmeg yew.

Etymology 2

From Malay kaya, from kaya (“rich”).[1]

Pronunciation

Noun

kaya (uncountable)

  1. A fruit curd made from a base of coconut milk, eggs and sugar, popular in Southeast Asia.
    • 2008, Preeta Samarasan, Evening is the Whole Day, Fourth Estate, page 125:
      So they ate sliced Chinese white bread […] spread thickly with sweet brown kaya.
Derived terms

References

  1. ^ Julie Wong (3 August 2014), “Kaya: A rich spread”, in The Star‎[1], archived from the original on 15 February 2025

Anagrams

Aguaruna

Noun

kaya

  1. stone

Antillean Creole

Noun

kaya

  1. marijuana

References

  • Frank, David B., editor (2020), “kaya”, in Kwéyòl Dictionary‎[2], Dallas: SIL International
  • Tourneux, Henry; Barbotin, Maurice (1990), Dictionnaire pratique du créole de Guadeloupe [Practical Dictionary of Guadeloupean Creole], Paris: Karthala and A.C.C.T., →ISBN, page 186

Fijian

Etymology 1

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Verb

kaya

  1. to say, to speak, to utter
    Synonym: kanaka (Rewa)
    A cava o kaya tiko?
    What are you saying?
    E kaya ni sa yali.
    It is said that it is lost.
  2. to answer, to respond, to reply
    E kaya vei au ni sa lako.
    S/he said to me that s/he's going.
Derived terms

Etymology 2

Contraction of kei (“with”) +‎ koya (“he/she/it”, 3rd person singular pronoun).

Preposition

kaya

  1. with him/her/it
    na gone au sa lako kaya ki Lautoka ― the child I went with to Lautoka
    Lako vata kaya ki Suva.
    Go with him/her to Suva.

References

  • Gatty, Ronald (2009), “kaya”, in Fijian–English Dictionary‎[3], Suva, Fiji: Ronald Gatty, →ISBN, page 113

Indonesian

Pronunciation

Etymology 1

From Malay kaya (“rich”), from Proto-Malayo-Polynesian *kaya, from Proto-Austronesian *kaya (“able, capable, strong, wealthy”). Cognate of Tagalog kaya, especially Tagalog may-kaya.

Adjective

kaya (comparative lebih kaya, superlative paling kaya)

  1. rich, wealthy
    Synonym: sugih
    Antonym: miskin
  2. (figurative) powerful
    Synonym: berkuasa
Derived terms

Etymology 2

Adverb

kaya

  1. alternative spelling of kayak (“like, similar”)

Further reading

Japanese

Romanization

kaya

  1. Rōmaji transcription of カヤ

Javanese

Adverb

kaya (krama kados)

  1. like, such as

Kapampangan

Alternative forms

Pronunciation

  • IPA(key): /kəˈja/ [kəˈja]
  • IPA(key): /kəˈjaʔ/ [kəˈjaʔ] (obsolete)
  • Hyphenation: ka‧ya

Etymology 1

    Inherited from Proto-Philippine *kania. Compare Tagalog kaniya, Hanunoo kanya, Ilocano kaniana.

    Determiner

    kaya

    1. his; her
    2. (colloquial) its

    Pronoun

    kaya

    1. his; her; hers
      • 1617, Francisco Coronel, Arte y reglas de la lengua Pampanga:
        Queta o carin queyá?
        There or to his/her place?
    2. (colloquial) it

    See also

    Kapampangan personal pronouns
    absolute ergative oblique
    disjunctive enclitic
    first
    person
    singular aku/i aku/yaku ku kanaku
    plural inclusive ikatamu katamu/tamu tamu/ta kekatamu
    plural exclusive ikami, ike kami/ke mi kekami/keke
    second
    person
    singular ika ka mu keka
    plural ikayu/iko kayu/ko yu kekayu/keko
    third
    person
    singular iya/ya ya na keya/kaya
    plural ila la da/ra karela

    Etymology 2

      From ka + ya. Compare Tagalog kaya, Ilocano aya.

      Preposition

      kaya

      1. from; because; since
        Synonyms: ibat, kasi, uling, anya, onemong, eporke
        Aliya kaya mamangan.
        It's because s/he's not eating.
        Kanitang linipat ku kaya, menibayungan.
        Since the day I moved, everything changed.

      Adverb

      kaya

      1. expression to indicate an uncertainty or doubt; perhaps; I wonder
        Mangapakananu kaya?
        I wonder what could have happened?
        Bakit kaya?
        I wonder why?
      2. used with o to connect choices being considered with uncertainty
        Saling laman o kaya asan bakanitang ipanapunan.
        Buy meat or perhaps fish for our dinner.
      3. (informal) expression for emphasis
        Paneng manisip matsura. Tuknangan mu kaya.
        You always think something bad. just stop it, indeed!
      4. expression to indicate suggestion; how; what about
        Tsa kaya bisa ka?
        How about some tea?
        Ini kaya?
        What about this?

      See also

      Etymology 3

        Inherited from Proto-Malayo-Polynesian *kaya, from Proto-Austronesian *kaya (“able, capable, strong, wealthy”). Compare Malay kaya and Tagalog kaya (especially may-kaya).

        Adjective

        kaya

        1. rich:
          1. Having a lot of wealth or money.
            Mayakayan ― rich person.
        See also

        Ladino

        Alternative forms

        Etymology

        Imperative of Old Spanish callar, Inherited from Vulgar Latin *callāre, from Latin chalāre, from Ancient Greek χαλάω (khaláō).

        Interjection

        kaya

        1. Be quiet! shut up!

        Malay

        Etymology

        Inherited from Proto-Malayo-Polynesian *kaya, from Proto-Austronesian *kaya (“able, capable, strong, wealthy”). Compare Kapampangan kaya and Tagalog kaya (especially Tagalog may-kaya).

        Pronunciation

        • (Southern Peninsular Malaysia Standard) IPA(key): /ˈkajə/ [ˈka.jə]
          • Audio (Malaysia):(file)
          • Rhymes: -ajə
        • (Literary Standard) IPA(key): /ˈkaja/ [ˈka.ja]
        • Hyphenation: ka‧ya

        Adjective

        kaya (Jawi spelling کاي or کايا, comparative lebih kaya, superlative paling kaya)

        1. Rich:
          1. Having a lot of wealth or money.
            Antonym: miskin
            keluarga kaya ― rich family
          2. Having a lot of a certain thing; being rich in something.
            kaya dengan sumber alam
            rich in natural resources
            kaya dengan protein
            rich in protein
        2. (Islam, figurative) Having power (of God).
          Tuhan yang Maha Kaya
          the Almighty God

        Affixations

        Compounds

        Descendants

        • > Indonesian: kaya
        • → Min Nan: 奎維 / 奎维 (khe-ûi)

        Noun

        kaya (Jawi spelling کاي or کايا, uncountable)

        1. Seri kaya, a custard sweet spread made from a base of coconut milk, eggs and sugar.

        Descendants

        Further reading

        • "kaya" in Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM) [Malay Literary Reference Centre (PRPM)] (in Malay), Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, 2017
          (also see "kaya" at PRPM first version)

        North Moluccan Malay

        Etymology 1

        From Malay kaya.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈka.ja/
        • Hyphenation: ka‧ya

        Adjective

        kaya

        1. rich
          orang kaya ― rich person

        Etymology 2

        Borrowed from Indonesian kayak, from Betawi kaya', kaya, from Javanese ꦏꦪ (kaya, “like, such as”), from Old Javanese kaya (“like, as, as if, it looks as if”), from Pali काय (kāya), from Sanskrit क (ka, “similarity (suffix)”).

        Pronunciation

        • IPA(key): /kaˈja/, /ˈka.ja/
        • Hyphenation: ka‧ya

        Preposition

        kayá or kaya

        1. (colloquial) like, such as
          Synonym: macam
          Dia kaya ta pe tamang.
          He is like my friend.

        Nyunga

        Alternative forms

        kaia (in Minang dialect)

        Interjection

        kaya

        1. hello

        Particle

        kaya

        1. yes

        Papiamentu

        Etymology

          Derived from Spanish calle.

          Noun

          kaya

          1. street, road

          Quechua

          Adverb

          kaya

          1. tomorrow
          2. the next day

          Swahili

          Pronunciation

          Etymology 1

            Inherited from Common Bantu *ìkáájà.

            Noun

            kaya class IX (plural kaya class X)

            1. village
            2. household, homestead

            Etymology 2

            See the etymology of the corresponding lemma form.

            Noun

            kaya

            1. plural of ukaya

            Tagalog

            Etymology 1

              Inherited from Proto-Malayo-Polynesian *kaya (“able, capable, strong, wealthy”). Compare Malay kaya (“wealth; power”).

              Pronunciation

              • (Standard Tagalog) IPA(key): /ˈkaja/ [ˈk̠aː.jɐ]
              • Audio:(file)
              • Rhymes: -aja
              • Syllabification: ka‧ya

              Noun

              kaya (Baybayin spelling ᜃᜌ)

              1. ability; capability; competence
                Synonym: kakayahan
              2. means; resources; wealth; wherewithal
              Derived terms

              Adjective

              kaya (Baybayin spelling ᜃᜌ)

              1. able to do; capable to do
                Synonyms: magagawa, kapas
                Kaya natin ito!
                We can do this!

              Adverb

              kaya (Baybayin spelling ᜃᜌ)

              1. ably; in an able manner
                Synonym: makakaya

              Etymology 2

              Alternative forms

              Pronunciation

              • (Standard Tagalog) IPA(key): /kaˈjaʔ/ [k̠ɐˈjaʔ]
              • Rhymes: -aʔ
              • Syllabification: ka‧ya

              Conjunction

              kayâ (Baybayin spelling ᜃᜌ)

              1. so; therefore; hence
                Synonyms: dahil doon, dahil diyan, sa gayon
                Marami siyang ginawang trabaho, kaya pag-uwi niya'y nakatulog siya agad.
                He'd done a lot of work, so as soon as he got home, he fell asleep instantly.
              2. as a result; consequently
                Synonyms: samakatwid, anupa't

              Adverb

              kayâ (Baybayin spelling ᜃᜌ)

              1. expression to indicate an uncertainty or doubt; perhaps; I wonder
                Synonym: (Bataan) kali
                Ano kaya ang nangyari?
                What could have happened?
              2. used with o to connect choices being considered with uncertainty
                Bumili ka ng karne o kaya ay isda para sa hapunan natin.
                Buy meat or perhaps fish for our dinner.
              3. actually; on the contrary; rather
                Lagi mong iniisip na pangit ka. Maganda ka kaya.
                You always think you're ugly. You're actually very pretty!

              See also

              • kaya lang
              • kaya nga
              • kaya pala
              • naman

              Etymology 3

              Pronunciation

              • (Standard Tagalog) IPA(key): /ˈkajaʔ/ [ˈk̠aː.jɐʔ]
              • Rhymes: -ajaʔ
              • Syllabification: ka‧ya

              Noun

              kayà (Baybayin spelling ᜃᜌ) (archaic)

              1. any hunting equipment
              2. act of hunting for crocodiles in the river or for a man hiding in the mountain
              See also

              Further reading

              Anagrams

              Tsonga

              Etymology

              From Common Bantu *ìkáájà. Cognate with Zulu ikhaya.

              Noun

              kaya class 5 (plural makaya class 6)

              1. home

              Turkish

              Etymology

              From Ottoman Turkish قیا (kaya), قایا (kaya, “rock”), from Proto-Turkic *kaya (“rock, mountain”).

              Pronunciation

              • IPA(key): /kaˈja/, [kʰa̠ˈja̠]
              • Audio:(file)
              • Hyphenation: ka‧ya

              Noun

              kaya (definite accusative kayayı, plural kayalar)

              1. huge rock; large rock mass
              2. rock cliff, rock precipice, palisade

              Declension

              Declension of kaya
              singular plural
              nominative kaya kayalar
              definite accusative kayayı kayaları
              dative kayaya kayalara
              locative kayada kayalarda
              ablative kayadan kayalardan
              genitive kayanın kayaların
              Possessive forms
              nominative
              singular plural
              1st singular kayam kayalarım
              2nd singular kayan kayaların
              3rd singular kayası kayaları
              1st plural kayamız kayalarımız
              2nd plural kayanız kayalarınız
              3rd plural kayaları kayaları
              definite accusative
              singular plural
              1st singular kayamı kayalarımı
              2nd singular kayanı kayalarını
              3rd singular kayasını kayalarını
              1st plural kayamızı kayalarımızı
              2nd plural kayanızı kayalarınızı
              3rd plural kayalarını kayalarını
              dative
              singular plural
              1st singular kayama kayalarıma
              2nd singular kayana kayalarına
              3rd singular kayasına kayalarına
              1st plural kayamıza kayalarımıza
              2nd plural kayanıza kayalarınıza
              3rd plural kayalarına kayalarına
              locative
              singular plural
              1st singular kayamda kayalarımda
              2nd singular kayanda kayalarında
              3rd singular kayasında kayalarında
              1st plural kayamızda kayalarımızda
              2nd plural kayanızda kayalarınızda
              3rd plural kayalarında kayalarında
              ablative
              singular plural
              1st singular kayamdan kayalarımdan
              2nd singular kayandan kayalarından
              3rd singular kayasından kayalarından
              1st plural kayamızdan kayalarımızdan
              2nd plural kayanızdan kayalarınızdan
              3rd plural kayalarından kayalarından
              genitive
              singular plural
              1st singular kayamın kayalarımın
              2nd singular kayanın kayalarının
              3rd singular kayasının kayalarının
              1st plural kayamızın kayalarımızın
              2nd plural kayanızın kayalarınızın
              3rd plural kayalarının kayalarının
              Predicative forms
              singular plural
              1st singular kayayım kayalarım
              2nd singular kayasın kayalarsın
              3rd singular kaya
              kayadır
              kayalar
              kayalardır
              1st plural kayayız kayalarız
              2nd plural kayasınız kayalarsınız
              3rd plural kayalar kayalardır

              Derived terms