kaliwa

Central Tarahumara

Alternative forms

Etymology

From kalí (“house”).

Verb

kaliwa (future kaliima, past participle kalíwami, preterite kaliili)

  1. (intransitive) have a house

References

  • Hilton, K. Simón (1993), Diccionario tarahumara de Samachique, Chihuahua, México (Serie de vocabularios y diccionarios indígenas “Mariano Silva y Aceves”; 101)‎[1] (in Spanish), special corrected and updated edition, Tucson: Instituto Lingüístico de Verano, page 3
  • Hilton, K. Simón with Shoemaker, Wes (2016), Diccionario tarahumara actualizado‎[2] (in Spanish), draft edition, SIL International, page 21

Swahili

    Pronunciation

    • Audio (Kenya):(file)

    Verb

    -kaliwa (infinitive kukaliwa)

    1. Passive form of -kaa: to be sat on

    Conjugation

    Conjugation of -kaliwa
    Positive present -nakaliwa
    Subjunctive -kaliwe
    Negative -kaliwi
    Imperative singular kaliwa
    Infinitives
    Positive kukaliwa
    Negative kutokaliwa
    Imperatives
    Singular kaliwa
    Plural kaliweni
    Tensed forms
    Habitual hukaliwa
    Positive past positive subject concord + -likaliwa
    Negative past negative subject concord + -kukaliwa
    Positive present (positive subject concord + -nakaliwa)
    Singular Plural
    1st person ninakaliwa/nakaliwa tunakaliwa
    2nd person unakaliwa mnakaliwa
    3rd person m-wa(I/II) anakaliwa wanakaliwa
    other classes positive subject concord + -nakaliwa
    Negative present (negative subject concord + -kaliwi)
    Singular Plural
    1st person sikaliwi hatukaliwi
    2nd person hukaliwi hamkaliwi
    3rd person m-wa(I/II) hakaliwi hawakaliwi
    other classes negative subject concord + -kaliwi
    Positive future positive subject concord + -takaliwa
    Negative future negative subject concord + -takaliwa
    Positive subjunctive (positive subject concord + -kaliwe)
    Singular Plural
    1st person nikaliwe tukaliwe
    2nd person ukaliwe mkaliwe
    3rd person m-wa(I/II) akaliwe wakaliwe
    other classes positive subject concord + -kaliwe
    Negative subjunctive positive subject concord + -sikaliwe
    Positive present conditional positive subject concord + -ngekaliwa
    Negative present conditional positive subject concord + -singekaliwa
    Positive past conditional positive subject concord + -ngalikaliwa
    Negative past conditional positive subject concord + -singalikaliwa
    Gnomic (positive subject concord + -akaliwa)
    Singular Plural
    1st person nakaliwa twakaliwa
    2nd person wakaliwa mwakaliwa
    3rd person m-wa(I/II) akaliwa wakaliwa
    m-mi(III/IV) wakaliwa yakaliwa
    ji-ma(V/VI) lakaliwa yakaliwa
    ki-vi(VII/VIII) chakaliwa vyakaliwa
    n(IX/X) yakaliwa zakaliwa
    u(XI) wakaliwa see n(X) or ma(VI) class
    ku(XV/XVII) kwakaliwa
    pa(XVI) pakaliwa
    mu(XVIII) mwakaliwa
    Perfect positive subject concord + -mekaliwa
    "Already" positive subject concord + -meshakaliwa
    "Not yet" negative subject concord + -jakaliwa
    "If/When" positive subject concord + -kikaliwa
    "If not" positive subject concord + -sipokaliwa
    Consecutive kakaliwa / positive subject concord + -kakaliwa
    Consecutive subjunctive positive subject concord + -kakaliwe
    Object concord (indicative positive)
    Singular Plural
    1st person -nikaliwa -tukaliwa
    2nd person -kukaliwa -wakaliwa/-kukaliweni/-wakaliweni
    3rd person m-wa(I/II) -mkaliwa -wakaliwa
    m-mi(III/IV) -ukaliwa -ikaliwa
    ji-ma(V/VI) -likaliwa -yakaliwa
    ki-vi(VII/VIII) -kikaliwa -vikaliwa
    n(IX/X) -ikaliwa -zikaliwa
    u(XI) -ukaliwa see n(X) or ma(VI) class
    ku(XV/XVII) -kukaliwa
    pa(XVI) -pakaliwa
    mu(XVIII) -mukaliwa
    Reflexive -jikaliwa
    Relative forms
    General positive (positive subject concord + (object concord) + -kaliwa- + relative marker)
    Singular Plural
    m-wa(I/II) -kaliwaye -kaliwao
    m-mi(III/IV) -kaliwao -kaliwayo
    ji-ma(V/VI) -kaliwalo -kaliwayo
    ki-vi(VII/VIII) -kaliwacho -kaliwavyo
    n(IX/X) -kaliwayo -kaliwazo
    u(XI) -kaliwao see n(X) or ma(VI) class
    ku(XV/XVII) -kaliwako
    pa(XVI) -kaliwapo
    mu(XVIII) -kaliwamo
    Other forms (subject concord + tense marker + relative marker + (object concord) + -kaliwa)
    Singular Plural
    m-wa(I/II) -yekaliwa -okaliwa
    m-mi(III/IV) -okaliwa -yokaliwa
    ji-ma(V/VI) -lokaliwa -yokaliwa
    ki-vi(VII/VIII) -chokaliwa -vyokaliwa
    n(IX/X) -yokaliwa -zokaliwa
    u(XI) -okaliwa see n(X) or ma(VI) class
    ku(XV/XVII) -kokaliwa
    pa(XVI) -pokaliwa
    mu(XVIII) -mokaliwa
    Some forms not commonly seen in modern Standard Swahili are absent from the table. See Appendix:Swahili verbs for more information.

    Tagalog

    Alternative forms

    Etymology

      From Proto-Philippine *kali(n)wala with elision of the second /l/, from Southern Proto-Philippine *walah. Compare Central Bikol wala, Asi wala, Aklanon waea, Cebuano wala, Butuanon kawa, Surigaonon waya, and Tausug lawa.

      Pronunciation

      • (Standard Tagalog) IPA(key): /kaliˈwaʔ/ [k̠ɐ.lɪˈwaʔ]
      • Rhymes: -aʔ
      • Syllabification: ka‧li‧wa

      Adjective

      kaliwâ (Baybayin spelling ᜃᜎᜒᜏ)

      1. left (of direction)
        Antonym: kanan
      2. (politics) left; left-wing
        Synonym: makakaliwa

      Usage notes

      • This Tagalog term has special usage when using public transportation in the Philippines. See Appendix:Philippine commuter jargon for more details.

      Noun

      kaliwâ (Baybayin spelling ᜃᜎᜒᜏ)

      1. left (direction)
        Antonym: kanan
      2. left hand (specifically)

      Derived terms

      See also

      Further reading

      • “kaliwa”, in Pambansang Diksiyonaryo | Diksiyonaryo.ph, 2018

      Anagrams