drapać

See also: drapac

Old Polish

Alternative forms

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *drāpàti. First attested in the 15th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /dra(ː)pat͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /drapat͡ɕʲ/, /drɒpat͡ɕʲ/

    Verb

    drapać impf

    1. (attested in Greater Poland, Lesser Poland, transitive) to scratch (to tear, to split, to cut)
      • 1874-1891 [XV p. pr], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XVI, page 327:
        Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapal, hic ąuatit vda labella
        [Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapał, hic ąuatit vda labella]
      • 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[4], volume IV, page 579:
        Drapaya pasznocthi delaniant ungvibus […] , ut ursus *myedzwyed
        [Drapają paznokty delaniant ungvibus […] , ut ursus miedźwiedź]
      • 1856-1870 [1453], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[5], volume II, number 3527:
        Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro wlnere cruentato al. drapana
        [Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro vulnere cruentato al. drapana]
      • 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎[6], Lesser Poland, page 1:
        Ale ysze nawiączsza dobrocz gest od lvdzi na swiecze sprawiedlywoscz mylowacz, czvdzego nye drapacz, opczego a swego podlvg boszey woley […] vszywacz
        [Ale iże nawięcsza dobroć jest od ludzi na świecie sprawiedliwość miłować, cudzego nie drapać, obcego a swego podług bożej wolej […] używać]
      • 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[7], volume X, Trzemeszno, page 386:
        Drapali scalpebant
        [Drapali scalpebant]
    2. (usually of clothing) to tear, to rip, to rend
      • 1461-1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 151r:
        Drapali lacerarent
        [Drapali lacerarent]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[8], page 718:
        Tedy Cayphasch począl na ssobye odzyenye drapacz
        [Tedy Kajpasz począł na sobie odzienie drapać]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[9], page 724:
        Cayphasch drapal na sobye odzyenye […] , bo to ych obyczay, kyedykoly myely zaloscz, tedy na sobye odzyenye drapaly
        [Kajpasz drapał na sobie odzienie […] , bo to ich obyczaj, kiedykoli mieli żałość, tedy na sobie odzienie drapali]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[10], page 725:
        Przetoz ten ystny byskup począl na sobye odzyenye drapacz
        [Przetoż ten istny biskup począł na sobie odzienie drapać]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[11], page 725:
        Obyczay byl zydovsky, kyedykoly vslyschely krzyvdą boską, tedy nathychmyast drapaly na sobye odzyenye
        [Obyczaj był żydowski, kiedykoli usłyszeli krzywdę boską, tedy natychmiast drapali na sobie odzienie]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[12], page 727:
        O kxyaza zlosczyve […] , czemv drapasch sve odzyenye, a nye drapasch svego sercza […] , bo czye o tho napomyna navka proroczska, gdzyez movy: Drapaycze sercza vasche, a nye odzyenya vasze!
        [O książę złościwe […] , czemu drapasz swe odzienie, a nie drapasz swego serca […] , bo cie o to napomina nauka prorocska, gdzież mowi: Drapajcie serca wasze a nie odzienia wasze]
    3. The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
      1. to itch
        • 1915 [XV med.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎[13], page 523:
          Nye bądze szwyrbyalo any bądze dropano tunc gaudes defricacione
          [Nie będzie świrbiało ani będzie dropano tunc gaudes defricacione]
        • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 131:
          Drapyanczie prurientes
          [Drapiące prurientes]

    Derived terms

    nouns
    • drapający
    proper nouns
    verbs
    adjectives
    adverbs
    • drapieżnie
    nouns
    proper nouns
    verbs
    • podrapieżyć pf, zdrapieżyć pf, drapieżyć impf
    • podrapić pf, zdrapić pf, drapić impf
    • rozdrapić pf

    Descendants

    • Polish: drapać
    • Silesian: drŏpać

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish drapać.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈdra.pat͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -apat͡ɕ
      • Syllabification: dra‧pać

      Verb

      drapać impf

      1. (transitive) to scratch (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]
        Synonym: skrobać
        Perfectives: drapnąć, podrapać
      2. (transitive) to scratch (to cause damage to some surface, e.g. one's skin, by sliding something over it) [with po (+ locative) ‘along what’]
      3. (transitive, of clothes) to scratch, to irritate (to cause or induce displeasure or irritation) [with w (+ accusative) ‘where’]
      4. (transitive, of dust, smoke) to scratch (to cause burning or itching by entering the respiratory tract or eyes) [with w (+ accusative) ‘where’; or with w (+ locative) ‘where’]
        Drapie mnie w gardle. ― My throat is scratchy.
      5. (intransitive, colloquial) to escape, to flee, to run away
        Synonyms: see Thesaurus:uciekać
        Perfective: drapnąć
      6. (transitive, colloquial) to arrest, to catch
        Synonyms: aresztować, łapać
        Perfective: drapnąć
      7. (transitive, colloquial) to steal
        Synonyms: see Thesaurus:kraść
        Perfective: drapnąć
      8. (transitive, obsolete) to wrong; to loot
        Near-synonyms: grabić, krzywdzić
      9. (transitive, Middle Polish) to tear; to rend; to rip; to strike; to wound, to maim; to bite; to torture; to torment
      10. (transitive, Middle Polish) to persecute, to oppress, to harass, to criticize, to slander
      11. (transitive, Middle Polish, humorous, as a pun) to shave
        Synonym: golić
      12. (reflexive with się) to scratch oneself (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]
        Synonym: skrobać się
        Perfective: podrapać sie
      13. (reflexive with się, colloquial) to scramble over, to scramble up (to trudge, move with difficulty, upwards)
        Perfective: wdrapać sie
        Synonyms: piąć się, wdrapywać się, wspinać się
      14. (reflexive with się, obsolete) to get through (to cross or go through with difficulty)
        Synonym: przedzierać się
      15. (reflexive with się, Middle Polish) to fight, to quarrel, to argue (to conflict with physically or verbally)
        Synonyms: szarpać się, bić się, kłócić się
      16. (reflexive with się, Middle Polish) to be scratched (to be rubbed with a sharp object)

      Conjugation

      Conjugation of drapać impf (class IX)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive drapać
      present tense 1st drapię drapiemy
      2nd drapiesz drapiecie
      3rd drapie drapią
      impersonal drapie się
      past tense 1st drapałem,
      -(e)m drapał
      drapałam,
      -(e)m drapała
      drapałom1,
      -(e)m drapało
      drapaliśmy,
      -(e)śmy drapali
      drapałyśmy,
      -(e)śmy drapały
      2nd drapałeś,
      -(e)ś drapał
      drapałaś,
      -(e)ś drapała
      drapałoś1,
      -(e)ś drapało
      drapaliście,
      -(e)ście drapali
      drapałyście,
      -(e)ście drapały
      3rd drapał drapała drapało drapali drapały
      impersonal drapano
      future tense 1st będę drapał, będę drapać będę drapała, będę drapać będę drapało1, będę drapać będziemy drapali, będziemy drapać będziemy drapały, będziemy drapać
      2nd będziesz drapał, będziesz drapać będziesz drapała, będziesz drapać będziesz drapało1, będziesz drapać będziecie drapali, będziecie drapać będziecie drapały, będziecie drapać
      3rd będzie drapał, będzie drapać będzie drapała, będzie drapać będzie drapało, będzie drapać będą drapali, będą drapać będą drapały, będą drapać
      impersonal będzie drapać się
      conditional 1st drapałbym,
      bym drapał
      drapałabym,
      bym drapała
      drapałobym1,
      bym drapało
      drapalibyśmy,
      byśmy drapali
      drapałybyśmy,
      byśmy drapały
      2nd drapałbyś,
      byś drapał
      drapałabyś,
      byś drapała
      drapałobyś1,
      byś drapało
      drapalibyście,
      byście drapali
      drapałybyście,
      byście drapały
      3rd drapałby,
      by drapał
      drapałaby,
      by drapała
      drapałoby,
      by drapało
      drapaliby,
      by drapali
      drapałyby,
      by drapały
      impersonal drapano by
      imperative 1st niech drapię drapmy
      2nd drap drapcie
      3rd niech drapie niech drapią
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st drapałem był drapałam była drapałom było1 drapaliśmy byli drapałyśmy były
      2nd drapałeś był drapałaś była drapałoś było1 drapaliście byli drapałyście były
      3rd drapał był drapała była drapało było drapali byli drapały były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym drapał byłabym drapała byłobym drapało1 bylibyśmy drapali byłybyśmy drapały
      2nd byłbyś drapał byłabyś drapała byłobyś drapało1 bylibyście drapali byłybyście drapały
      3rd byłby drapał byłaby drapała byłoby drapało byliby drapali byłyby drapały
      active adjectival participle drapiący drapiąca drapiące drapiący drapiące
      passive adjectival participle drapany drapana drapane drapani drapane
      contemporary adverbial participle drapiąc
      verbal noun drapanie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Derived terms

      nouns
      verbs
      adjective
      • drapaczowy
      nouns
      verb
      • drapaczować impf

      Further reading