drapać
See also: drapac
Old Polish
Alternative forms
Etymology
Etymology tree
Inherited from Proto-Slavic *drāpàti. First attested in the 15th century.
Pronunciation
Verb
drapać impf
- (attested in Greater Poland, Lesser Poland, transitive) to scratch (to tear, to split, to cut)
- 1874-1891 [XV p. pr], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[1], [2], [3], volume XVI, page 327:
- Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapal, hic ąuatit vda labella
- [Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapał, hic ąuatit vda labella]
- 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[4], volume IV, page 579:
- Drapaya pasznocthi delaniant ungvibus […] , ut ursus *myedzwyed
- [Drapają paznokty delaniant ungvibus […] , ut ursus miedźwiedź]
- 1856-1870 [1453], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki[5], volume II, number 3527:
- Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro wlnere cruentato al. drapana
- [Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro vulnere cruentato al. drapana]
- 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I[6], Lesser Poland, page 1:
- Ale ysze nawiączsza dobrocz gest od lvdzi na swiecze sprawiedlywoscz mylowacz, czvdzego nye drapacz, opczego a swego podlvg boszey woley […] vszywacz
- [Ale iże nawięcsza dobroć jest od ludzi na świecie sprawiedliwość miłować, cudzego nie drapać, obcego a swego podług bożej wolej […] używać]
- 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie[7], volume X, Trzemeszno, page 386:
- Drapali scalpebant
- [Drapali scalpebant]
- (usually of clothing) to tear, to rip, to rend
- 1461-1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 151r:
- Drapali lacerarent
- [Drapali lacerarent]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[8], page 718:
- Tedy Cayphasch począl na ssobye odzyenye drapacz
- [Tedy Kajpasz począł na sobie odzienie drapać]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[9], page 724:
- Cayphasch drapal na sobye odzyenye […] , bo to ych obyczay, kyedykoly myely zaloscz, tedy na sobye odzyenye drapaly
- [Kajpasz drapał na sobie odzienie […] , bo to ich obyczaj, kiedykoli mieli żałość, tedy na sobie odzienie drapali]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[10], page 725:
- Przetoz ten ystny byskup począl na sobye odzyenye drapacz
- [Przetoż ten istny biskup począł na sobie odzienie drapać]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[11], page 725:
- Obyczay byl zydovsky, kyedykoly vslyschely krzyvdą boską, tedy nathychmyast drapaly na sobye odzyenye
- [Obyczaj był żydowski, kiedykoli usłyszeli krzywdę boską, tedy natychmiast drapali na sobie odzienie]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[12], page 727:
- O kxyaza zlosczyve […] , czemv drapasch sve odzyenye, a nye drapasch svego sercza […] , bo czye o tho napomyna navka proroczska, gdzyez movy: Drapaycze sercza vasche, a nye odzyenya vasze!
- [O książę złościwe […] , czemu drapasz swe odzienie, a nie drapasz swego serca […] , bo cie o to napomina nauka prorocska, gdzież mowi: Drapajcie serca wasze a nie odzienia wasze]
- The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
- to itch
- 1915 [XV med.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543[13], page 523:
- Nye bądze szwyrbyalo any bądze dropano tunc gaudes defricacione
- [Nie będzie świrbiało ani będzie dropano tunc gaudes defricacione]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 131:
- Drapyanczie prurientes
- [Drapiące prurientes]
- to itch
Derived terms
nouns
- drapający
proper nouns
- Drapacz
- Drapała
Related terms
adjectives
- drapieżliwy
- drapieżny
adverbs
- drapieżnie
nouns
- drapienie
- drapiestwo
- drapież
- drapieżca
- drapieżnik
- odrapaniec
- podrapienie
- przedrapnienie
- rozdrapienie
- zdrapanie
proper nouns
verbs
- podrapieżyć pf, zdrapieżyć pf, drapieżyć impf
- podrapić pf, zdrapić pf, drapić impf
- rozdrapić pf
Descendants
- Polish: drapać
- Silesian: drŏpać
References
- Boryś, Wiesław (2005), “drapać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017), “drapać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “drapać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “drapać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Brückner, Aleksander (1927), “drapać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
- K. Nitsch, editor (1957), “drapać”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 2, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 177
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “drapać, dropać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, et al., editors (2024), “drapać, dropać”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Alternative forms
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish drapać.
Pronunciation
Audio: (file) - Rhymes: -apat͡ɕ
- Syllabification: dra‧pać
Verb
drapać impf
- (transitive) to scratch (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]
- (transitive) to scratch (to cause damage to some surface, e.g. one's skin, by sliding something over it) [with po (+ locative) ‘along what’]
- (transitive, of clothes) to scratch, to irritate (to cause or induce displeasure or irritation) [with w (+ accusative) ‘where’]
- (transitive, of dust, smoke) to scratch (to cause burning or itching by entering the respiratory tract or eyes) [with w (+ accusative) ‘where’; or with w (+ locative) ‘where’]
- Drapie mnie w gardle. ― My throat is scratchy.
- (intransitive, colloquial) to escape, to flee, to run away
- Synonyms: see Thesaurus:uciekać
- Perfective: drapnąć
- (transitive, colloquial) to arrest, to catch
- Synonyms: aresztować, łapać
- Perfective: drapnąć
- (transitive, colloquial) to steal
- Synonyms: see Thesaurus:kraść
- Perfective: drapnąć
- (transitive, obsolete) to wrong; to loot
- (transitive, Middle Polish) to tear; to rend; to rip; to strike; to wound, to maim; to bite; to torture; to torment
- (transitive, Middle Polish) to persecute, to oppress, to harass, to criticize, to slander
- (transitive, Middle Polish, humorous, as a pun) to shave
- Synonym: golić
- (reflexive with się) to scratch oneself (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]
- (reflexive with się, colloquial) to scramble over, to scramble up (to trudge, move with difficulty, upwards)
- (reflexive with się, obsolete) to get through (to cross or go through with difficulty)
- Synonym: przedzierać się
- (reflexive with się, Middle Polish) to fight, to quarrel, to argue (to conflict with physically or verbally)
- (reflexive with się, Middle Polish) to be scratched (to be rubbed with a sharp object)
Conjugation
1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
Derived terms
nouns
- drapacz
- drapak
- drapalnia
- draparka
- draparnia
- drapichrust
verbs
- obdrapać pf, obdrapywać impf
- odrapać pf, odrapywać impf
- podrapać pf
- rozdrapać pf, rozdrapywać impf
- udrapać pf
- wdrapać pf, wdrapywać impf
- wydrapać pf, wydrapywać impf
- zadrapać pf, zadrapywać impf
- zdrapać pf, zdrapywać impf
Related terms
adjective
- drapaczowy
nouns
- drapacz chmur
- drapaczka
verb
- drapaczować impf
Further reading
- “drapać”, in Wielki słownik języka polskiego[14] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “drapać się”, in Wielki słownik języka polskiego[15] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “drapać”, in Polish dictionaries at PWN[16] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “drapać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “drapać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “DRAPAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.06.2010
- “DRAPAĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.06.2010
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “drapać”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “drapać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “drapać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 551
- drapać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Categories:
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *der-
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish imperfective verbs
- Greater Poland Old Polish
- Lesser Poland Old Polish
- Old Polish transitive verbs
- Old Polish terms with quotations
- Old Polish terms with uncertain meaning
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *der-
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/apat͡ɕ
- Rhymes:Polish/apat͡ɕ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish imperfective verbs
- Polish transitive verbs
- Polish terms with usage examples
- Polish intransitive verbs
- Polish colloquialisms
- Polish terms with obsolete senses
- Polish humorous terms
- Polish reflexive verbs
- Polish class IX verbs