bania

See also: bánia, banía, bănia, Bănia, and banią

English

Noun

bania (plural banias)

  1. Alternative form of bunnia.

Anagrams

Galician

Verb

bania

  1. (reintegrationist norm) first/third-person singular imperfect indicative of banir

Kashubian

banië

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *baňa.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈba.ɲa/
    • Rhymes: -aɲa
    • Syllabification: ba‧nia

    Noun

    bania f (diminutive bańka)

    1. pumpkin
    2. (obsolete, anatomy) head, noggin
      Synonym: głowa

    Further reading

    • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “bania”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎[1]
    • Jan Trepczyk (1994), “bania”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
    • “bania”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

    Old Polish

    Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *baňa. First attested in the 15th century.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /baɲa(ː)/
      • IPA(key): (15th CE) /baɲa/, /baɲɒ/

      Noun

      bania f (diminutive bańka)

      1. (attested in Greater Poland) round necked vessel sometimes in the shape of a skull
        • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 37, 16:
          Vdzyelal... ssødy kv rozmagytey potrzebye stolowey, ocztowe czbany, banye (phialas), czyesszee y kadzydlnycze z zlota czystego, w ktorich offyerowany mayø bicz plinøczee rzeczy
          [Udziełał... ssędy ku rozmajitej potrzebie stołowej, octowe czbany, banie (phialas), czesze i kadzidlnice z złota czystego, w ktorych ofierowany mają być płynące rzeczy]
        • XV p. post., Wokabularz petersburski IV, esarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.I.401, page 11:
          Anxilla banyą
          [Anxilla bania]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 74r:
          Lechitus est vas olei vel vas continens alium liquorem banya
          [Lechitus est vas olei vel vas continens alium liquorem bania]
      2. (attested in Greater Poland) calabash (Lagenaria siceraria)
        • 1885-2024 [1457], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[2], volume V, page 14:
          Banya cucurbita
          [Bania cucurbita]
        • 1900 [1437], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[3], number 2568:
          Banye cucurbita
          [Banie cucurbita]
        • [XV p. post.], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 63ra:
          *[C]ucubirta idem est quod [c]vcvmus banya vel cucumer uel est nomen arboris uel quia fit fructa rotunda et foliis ut cucumer vsualis sc. proprie agrestis cucurbita dicitur Et secundum aliquos dicitur arbor ut supra et est species salicis
          [*[C]ucubirta idem est quod [c]vcvmus bania vel cucumer uel est nomen arboris uel quia fit fructa rotunda et foliis ut cucumer vsualis sc. proprie agrestis cucurbita dicitur Et secundum aliquos dicitur arbor ut supra et est species salicis]
        • XV p. post., Wokabularz petersburski IV, esarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.I.401, page 11:
          Cucurbita szlothovirzba sed pocius dicatur banyą
          [Cucurbita złotowierzba sed pocius dicatur bania]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 36r:
          Cucumer ein kurbesz, cucurbita idem korbasz vel bąnyą
          [Cucumer ein kurbesz, cucurbita idem korbas vel bania]
      nouns

      Descendants

      • Polish: bania
      • Silesian: bania

      References

      Polish

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈba.ɲa/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -aɲa
      • Syllabification: ba‧nia

      Etymology 1

        Inherited from Old Polish bania. Sense 23 coined by Cnapius.

        Noun

        bania f (diminutive bańka)

        1. jug (large, bulging, domed vessel, usually made of glass)
        2. large can, container, churn (metal container for liquids with handles)
        3. (colloquial or dialectal, Przemyśl, Masovian Borderland) pumpkin (domesticated plant, in the species Cucurbita pepo)
          Synonym: dynia
        4. (colloquial, humorous) noggin, nut, beaner (head)
          Synonyms: baniak, baśka, głowa, główka, głowina, łepetyna, łeb, pała, (literary) skroń, makówka
        5. (colloquial) serving of alcohol
        6. (school slang, colloquial) F (failing grade)
          Synonyms: bańka, gol, jedynka, laska, lufa, niedostateczny, pała, pałka
        7. banya (type of steam bath)
        8. (Zagórze) bulge on the body
        9. (obsolete or Zagórze, architecture) cupola
        10. (obsolete, fishing) basket for holding live, caught fish
        11. (obsolete) alembic for distilling vodka
        12. (obsolete) round lampshade
        13. (obsolete, derogatory) fat person
        14. (obsolete) playpen used in a particular game
        15. (obsolete) round field
        16. (obsolete, mining) iron ore mine
        17. (Middle Polish, mathematics, geometry, topology) ball
          Synonym: kula
        18. (Middle Polish) insect hive
        19. (Middle Polish) orca (Orcinus orca)
        20. (Middle Polish) spring (place where water comes out from under the ground with healing properties)
        21. (Middle Polish, mining) salt mine
        22. (Middle Polish) round seafaring ship
        23. (Middle Polish) spiny balloonfish (Diodon)
        24. (Middle Polish) salt boiling house
        Declension
        Declension of bania
        singular plural
        nominative bania banie
        genitive bani bani, bań
        dative bani baniom
        accusative banię banie
        instrumental banią baniami
        locative bani baniach
        vocative banio banie
        Derived terms

        Etymology 2

          See the etymology of the corresponding lemma form.

          Noun

          bania n

          1. genitive singular of banie

          Further reading

          • “bania”, in Wielki słownik języka polskiego‎[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “bania”, in Polish dictionaries at PWN‎[5] (in Polish)
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “bania”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • “BANIA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 28 January 2013
          • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “bania”, in Słownik języka polskiego
          • Aleksander Zdanowicz (1861), “bania”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
          • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bania”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 93
          • Aleksander Saloni (1908), “bania”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne‎[6] (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 332
          • Małgorzata Kapusta (2017), “bania”, in Mowa mieszkańców pogranicza Mazowsza (na przykładzie gminy Głowaczów w powiecie kozienickim) (in Polish), Warsaw: Elipsa, →ISBN, page 74
          • Józefa Kobylińska (2001), “bania, -e”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[7] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 3

          Portuguese

          Etymology

            See the etymology of the corresponding lemma form.

            Pronunciation

            • (Brazil) IPA(key): /baˈni.ɐ/

            • Rhymes: -iɐ
            • Hyphenation: ba‧ni‧a

            Verb

            bania

            1. first/third-person singular imperfect indicative of banir

            Silesian

            Etymology

              Inherited from Proto-Slavic *baňa.

              Pronunciation

              • IPA(key): /ˈba.ɲa/
              • Audio:(file)
              • Rhymes: -aɲa
              • Syllabification: ba‧nia

              Noun

              bania f (diminutive bańka)

              1. pumpkin, gourd, squash (any plant of genus Cucurbita)
              2. pumpkin, gourd, squash (fruit of that plant)
              3. bulbous necked vessel in the shape of a pumpkin
              4. bump on one's body from being hit; swelling
              5. punch (blow with the fist)
              6. round lampshade
              7. (derogatory) face; mug
              8. (derogatory) stomach, belly
              9. (architecture) round cupola
              10. round insect hive
              11. (humorous) watch (chronometer, an instrument that measures time, particularly the time of day))
              12. soap bubble (very thin film of soapy water that forms a sphere with an iridescent surface)

              Declension

              Declension of bania
              singular plural
              nominative bania banie
              genitive banie baniōw
              dative bani baniōm
              accusative baniã banie
              instrumental baniōm baniami/baniōma
              locative bani baniach
              vocative banio banie

              Further reading

              • bania in dykcjonorz.eu
              • bania in silling.org
              • Bogdan Kallus (2020), “bania”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 237
              • Henryk Jaroszewicz (2022), “bania”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 63
              • Aleksandra Wencel (2023), “bańa”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 42

              Swahili

              Pronunciation

              Verb

              -bania (infinitive kubania)

              1. Applicative form of -bana
              2. to skimp, to be frugal

              Conjugation

              Conjugation of -bania
              Positive present -nabania
              Subjunctive -banie
              Negative -banii
              Imperative singular bania
              Infinitives
              Positive kubania
              Negative kutobania
              Imperatives
              Singular bania
              Plural banieni
              Tensed forms
              Habitual hubania
              Positive past positive subject concord + -libania
              Negative past negative subject concord + -kubania
              Positive present (positive subject concord + -nabania)
              Singular Plural
              1st person ninabania/nabania tunabania
              2nd person unabania mnabania
              3rd person m-wa(I/II) anabania wanabania
              other classes positive subject concord + -nabania
              Negative present (negative subject concord + -banii)
              Singular Plural
              1st person sibanii hatubanii
              2nd person hubanii hambanii
              3rd person m-wa(I/II) habanii hawabanii
              other classes negative subject concord + -banii
              Positive future positive subject concord + -tabania
              Negative future negative subject concord + -tabania
              Positive subjunctive (positive subject concord + -banie)
              Singular Plural
              1st person nibanie tubanie
              2nd person ubanie mbanie
              3rd person m-wa(I/II) abanie wabanie
              other classes positive subject concord + -banie
              Negative subjunctive positive subject concord + -sibanie
              Positive present conditional positive subject concord + -ngebania
              Negative present conditional positive subject concord + -singebania
              Positive past conditional positive subject concord + -ngalibania
              Negative past conditional positive subject concord + -singalibania
              Gnomic (positive subject concord + -abania)
              Singular Plural
              1st person nabania twabania
              2nd person wabania mwabania
              3rd person m-wa(I/II) abania wabania
              m-mi(III/IV) wabania yabania
              ji-ma(V/VI) labania yabania
              ki-vi(VII/VIII) chabania vyabania
              n(IX/X) yabania zabania
              u(XI) wabania see n(X) or ma(VI) class
              ku(XV/XVII) kwabania
              pa(XVI) pabania
              mu(XVIII) mwabania
              Perfect positive subject concord + -mebania
              "Already" positive subject concord + -meshabania
              "Not yet" negative subject concord + -jabania
              "If/When" positive subject concord + -kibania
              "If not" positive subject concord + -sipobania
              Consecutive kabania / positive subject concord + -kabania
              Consecutive subjunctive positive subject concord + -kabanie
              Object concord (indicative positive)
              Singular Plural
              1st person -nibania -tubania
              2nd person -kubania -wabania/-kubanieni/-wabanieni
              3rd person m-wa(I/II) -mbania -wabania
              m-mi(III/IV) -ubania -ibania
              ji-ma(V/VI) -libania -yabania
              ki-vi(VII/VIII) -kibania -vibania
              n(IX/X) -ibania -zibania
              u(XI) -ubania see n(X) or ma(VI) class
              ku(XV/XVII) -kubania
              pa(XVI) -pabania
              mu(XVIII) -mubania
              Reflexive -jibania
              Relative forms
              General positive (positive subject concord + (object concord) + -bania- + relative marker)
              Singular Plural
              m-wa(I/II) -baniaye -baniao
              m-mi(III/IV) -baniao -baniayo
              ji-ma(V/VI) -banialo -baniayo
              ki-vi(VII/VIII) -baniacho -baniavyo
              n(IX/X) -baniayo -baniazo
              u(XI) -baniao see n(X) or ma(VI) class
              ku(XV/XVII) -baniako
              pa(XVI) -baniapo
              mu(XVIII) -baniamo
              Other forms (subject concord + tense marker + relative marker + (object concord) + -bania)
              Singular Plural
              m-wa(I/II) -yebania -obania
              m-mi(III/IV) -obania -yobania
              ji-ma(V/VI) -lobania -yobania
              ki-vi(VII/VIII) -chobania -vyobania
              n(IX/X) -yobania -zobania
              u(XI) -obania see n(X) or ma(VI) class
              ku(XV/XVII) -kobania
              pa(XVI) -pobania
              mu(XVIII) -mobania
              Some forms not commonly seen in modern Standard Swahili are absent from the table. See Appendix:Swahili verbs for more information.