zmowa

See also: zmową

Old Polish

Alternative forms

Etymology

    Deverbal from zmówić. First attested in 1399.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /zmɔva/
    • IPA(key): (15th CE) /zmɔva/

    Noun

    zmowa f

    1. (attested in Greater Poland, Masovia) agreement, arrangement, deal
      • 1888 [1399], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎[1], Greater Poland, page 96:
        Yaco prawe Czestco mal tø smowø s Yaroczem, ese ne mal ten wol dawnosczø sginacz
        [Jako prawie Czestko miał tę smowę s Jaroczem, eże nie miał ten woł dawnością zginąć]
      • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 31, 50:
        Poydzy a vczwyrdzywa slub myedzi mnø a myedzi tobø... Bødzeszly ti, Iacobye, myecz mee dzewky, czyly gynø zonø poymyesz, mymo moyø dzewkø, [podlug] smowi nygednego szwyatka nye (nullus sermonis nostri testis est), gedno pan bog
        [Pojdzi a ućwirdziwa ślub miedzy mną a miedzy tobą... Będzieszli ty, Jakobie, mieć me dziewki, czyli jiną żonę pojmiesz, mimo moje dziewki, [podlug] smowy nijednego śwyadka nie (nullus sermonis nostri testis est), jedno Pan Bog]
      • 1920 [1426], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume II, number 2158, Zakroczym:
        Iakom ya Staszka ne puszczil na szmowe, ale my vczecl
        [Jakom ja Staszka nie puścił na zmowie, ale mi uciekł]
      • 1950 [1433], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 488, Warsaw:
        Jako Micolay v mnye *sznowø na drugi rok przigøl
        [Jako Mikołaj u mnie zmowę na drugi rok przyjął]
    2. collusion, conspiracy, plot, scheme
      • 1908 [1474], Sprawozdania z Posiedzeń Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, volume VIII, pages 2, 30:
        Jako ya s Marczynem, Pyothrem... zadnym *duchem zazzenym any smova, any chytroszcza na schkoda Szwyanthczina nye zaprzaly any zatagyly przyvyleya korzennego
        [Jako ja s Marcinem, Piotrem... żadnym ducha[m] zażżenim ani smową, ani chytrością na szkodę Świętczynę nie zaprzali ani zatajili przywileja korzennego]
    3. condition (logical clause or phrase that a conditional statement uses; requirement or requisite)
      • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, section 25,24:
        Przetoze wszelka wloscz gymyenya waszego pod smow[y]ø vicvpyenya przedawana bødze (sub redemptionis condicione vendetur)
        [Przeto że wszelka włość jimienia waszego pod smową wykupienia przedawana będzie (sub redemptionis condicione vendetur)]

    Derived terms

    adjective
    verbs

    Descendants

    • Polish: zmowa

    References

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish zmowa. By surface analysis, deverbal from zmówić.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈzmɔ.va/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɔva
      • Syllabification: zmo‧wa

      Noun

      zmowa f

      1. collusion, conspiracy, plot, scheme
        Synonym: spisek
      2. (Łowicz) synonym of rozmowa
      3. (obsolete) agreement, arrangement, deal
        Synonym: umowa
      4. (Middle Polish) betrothal, engagement
        Synonym: zaręczyny

      Declension

      Declension of zmowa
      singular plural
      nominative zmowa zmowy
      genitive zmowy zmów
      dative zmowie zmowom
      accusative zmowę zmowy
      instrumental zmową zmowami
      locative zmowie zmowach
      vocative zmowo zmowy

      Derived terms

      adjective
      adverb
      verbs

      Further reading

      • “zmowa”, in Wielki słownik języka polskiego‎[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “zmowa”, in Polish dictionaries at PWN‎[3] (in Polish)
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “zmowa”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • “ZMOWA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 09.08.2008
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “zmowa”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “zmowa”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zmowa”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 565
      • Marzena Kozanecka-Zwierz, Magdalena Bartosiewicz, Renata Marciniak-Firadza, editors (2014), “zmowa”, in Gwara – Księżaków "język ojczysty" Dziedzictwo regionu łowickiego (in Polish), Łowicz: Muzeum w Łowiczu, →ISBN, page 69