psuć

See also: PSUC

Old Polish

Etymology

    From pies (“dog”) + -ć, literally “to do like a dog”. First attested in the 15th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /psut͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /psut͡ɕʲ/

    Verb

    psuć impf

    1. to destroy, to cause harm, to break
      • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XXV, page 155:
        Carnalis concupiscencia annihilat temporalem substanciam psvge a rostrnasza gymyenye
        [Carnalis concupiscencia annihilat temporalem substanciam psuje a roztrważa (a. roztrnaża) jimienie]
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 84:
        Pessimant plebem psągyą lud aut *pokarschagyą
        [Pessimant plebem psują lud aut *pokarzają]

    Descendants

    • Polish: psuć, psować (Middle Polish, Kielce, Lasovia)
    • Silesian: psuć

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish psuć. By surface analysis, pies (“dog”) +‎ -ć. For the semantic development, compare English spoil.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈpsut͡ɕ/
      • Audio 1; “psuć”:(file)
      • Audio 2; “psuć”:(file)
      • Audio 3; “psuć się”:(file)
      • Rhymes: -ut͡ɕ
      • Syllabification: psuć

      Verb

      psuć impf (perfective zepsuć or popsuć or (dialectal) psnąć)

      1. (transitive) to break; to ruin (to make something unusable)
        Synonym: niszczyć
        Antonym: naprawiać
      2. (transitive) to spoil; to ruin (to impair function of one's body or its parts, or e.g. one's health) [with instrumental ‘with what’]
        Synonym: niszczyć
      3. (transitive) to spoil; to ruin (to cause something to change for the worse or less favorable) [with dative ‘on whom’]
      4. (transitive) to spoil (to cause a person's behavior, e.g. a child, or character to become worse) [with instrumental ‘with what’]
        Near-synonym: rozpieszczać
      5. (transitive) to blow (to do some work in an incompetent or imprecise manner)
        Synonyms: chrzanić, fuszerować, knocić, kulawić, okulawiać, partaczyć, partolić, patałaszyć, pieprzyć, schrzaniać, spartalać
      6. (transitive, Western Lublin, Józwów, Żywiec) synonym of urzekać / czarować (“to charm, to enchant”)
      7. (transitive, Middle Polish) to destroy (to cause someone or something to cease to exist)
        Synonym: niszczyć
      8. (transitive, Middle Polish) to harm; to insult; to fight (to do something bad to someone, to persecute; of God, to punish)
      9. (transitive, Middle Polish) synonym of unieważniać / kasować (“to invalidate”)
      10. (transitive, Middle Polish) synonym of obalać / kwestionować (“to refute, to disprove someone's views”)
      11. (transitive, Middle Polish) to waste; to lose; to misuse
      12. (transitive, Middle Polish) synonym of przeszkadzać (“to disallow progress”)
      13. (intransitive, Middle Polish) to misbehave
      14. (reflexive with się) to break (to stop working correctly at all))
        Synonyms: chromolić się, chrzanić się, paprać się, pitolić się, schrzaniać się, syfić się, wypierniczać się
      15. (reflexive with się) to go bad; to spoil (to become less efficient or less effective)
      16. (reflexive with się) to go bad; to spoil (to become worse)
        Synonyms: chrzanić się, krochmalić się, pieprzyć się, pitolić się, pogarszać się, schrzaniać się
      17. (reflexive with się) to spoil (change one's behavior for the worse)
      18. (reflexive with się) to go bad; to spoil (to become unfit for consumption due to biological or chemical processes)
      19. (reflexive with się, obsolete, of a woman or animal) to give birth prematurely
      20. (transitive) to ruin, to spoil
      21. (reflexive with się) to break, to break down
      22. (reflexive with się) to go bad, to go off, to spoil
      23. (reflexive with się, Kielce) synonym of wymiotować (“to vomit”)
        Tagem się upił, zem się psuł. ― I got so drunk that I threw up.

      Conjugation

      Conjugation of psuć impf (class Xa)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive psuć
      present tense 1st psuję psujemy
      2nd psujesz psujecie
      3rd psuje psują
      impersonal psuje się
      past tense 1st psułem,
      -(e)m psuł
      psułam,
      -(e)m psuła
      psułom1,
      -(e)m psuło
      psuliśmy,
      -(e)śmy psuli
      psułyśmy,
      -(e)śmy psuły
      2nd psułeś,
      -(e)ś psuł
      psułaś,
      -(e)ś psuła
      psułoś1,
      -(e)ś psuło
      psuliście,
      -(e)ście psuli
      psułyście,
      -(e)ście psuły
      3rd psuł psuła psuło psuli psuły
      impersonal psuto
      future tense 1st będę psuł, będę psuć będę psuła, będę psuć będę psuło1, będę psuć będziemy psuli, będziemy psuć będziemy psuły, będziemy psuć
      2nd będziesz psuł, będziesz psuć będziesz psuła, będziesz psuć będziesz psuło1, będziesz psuć będziecie psuli, będziecie psuć będziecie psuły, będziecie psuć
      3rd będzie psuł, będzie psuć będzie psuła, będzie psuć będzie psuło, będzie psuć będą psuli, będą psuć będą psuły, będą psuć
      impersonal będzie psuć się
      conditional 1st psułbym,
      bym psuł
      psułabym,
      bym psuła
      psułobym1,
      bym psuło
      psulibyśmy,
      byśmy psuli
      psułybyśmy,
      byśmy psuły
      2nd psułbyś,
      byś psuł
      psułabyś,
      byś psuła
      psułobyś1,
      byś psuło
      psulibyście,
      byście psuli
      psułybyście,
      byście psuły
      3rd psułby,
      by psuł
      psułaby,
      by psuła
      psułoby,
      by psuło
      psuliby,
      by psuli
      psułyby,
      by psuły
      impersonal psuto by
      imperative 1st niech psuję psujmy
      2nd psuj psujcie
      3rd niech psuje niech psują
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st psułem był psułam była psułom było1 psuliśmy byli psułyśmy były
      2nd psułeś był psułaś była psułoś było1 psuliście byli psułyście były
      3rd psuł był psuła była psuło było psuli byli psuły były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym psuł byłabym psuła byłobym psuło1 bylibyśmy psuli byłybyśmy psuły
      2nd byłbyś psuł byłabyś psuła byłobyś psuło1 bylibyście psuli byłybyście psuły
      3rd byłby psuł byłaby psuła byłoby psuło byliby psuli byłyby psuły
      active adjectival participle psujący psująca psujące psujący psujące
      passive adjectival participle psuty psuta psute psuci psute
      contemporary adverbial participle psując
      verbal noun psucie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Derived terms

      nouns
      verbs
      verbs
      adjectives

      See also

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “psuć”, in Wielki słownik języka polskiego‎[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “psuć się”, in Wielki słownik języka polskiego‎[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “psuć”, in Polish dictionaries at PWN‎[6] (in Polish)
        • psuć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “psować”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • “PSUĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.03.2021
        • Paweł Kupiszewski (23.03.2021), “PSUĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Historic dictionaries:
      • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1906), “psuć”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 445