miecz

See also: mięcz

Kashubian

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *mèčь.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈmjɛt͡ʃ/
    • Rhymes: -ɛt͡ʃ
    • Syllabification: miecz

    Noun

    miecz m inan

    1. sword (weapon)

    Further reading

    • Jan Trepczyk (1994), “miecz”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
    • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “miecz”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎[2]
    • “miecz”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

    Old Polish

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /mʲɛt͡ʃʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /mʲɛt͡ʃʲ/

    Etymology 1

      Inherited from Proto-Slavic *mečь. First attested in the 14th century.

      Noun

      miecz m inan

      1. (attested in Greater Poland, Lesser Poland) sword (long bladed weapon)
        • 1959 [1397], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 342, Poznań:
          Jacom ne otpusczil Micolaiewi mecza, czom go posziczil iego szinu za trzi grosze
          [Jakom ne otpuścił Mikołajewi miecza, com go pożyczył jego synu za trzy grosze]
        • 1873, Zygmunt Gloger, editor, Ułamek starożytnego kazania o małżeństwie‎[3]:
          Nyewjesczy obraasz iest iako ognyowi miecz
          [Niewieści obraz jest jako ogniowy miecz]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 56, 6, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Sinowe ludzsczi, zøby gich czin a strzali, a yøzik gich mecz ostri
          [Synowie ludzszczy, zęby jich czyn a strzały, a język jich miecz ostry]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 43, 4, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Vdrøczil ies lud y wignal ies ie, ani wem w meczu swoiem sø osedli zemø a ramø gich ne zbawilo gich, ale prawicza twoia y ramø twoie
          [Udręczył jeś lud i wygnał jeś je, ani wiem w mieczu swojem są osiedli ziemię a ramię jich nie zbawiło jich, ale prawica twoja i ramię twoje]
      2. (figurative) secular power
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[4], page 639:
          Movy svyąthy Byernath kv Eugenymv byskupv rzekącz: Tvoy myecz szvyeczky yesth snacz thve skazanye albo povyedzenye, alye nye thwa rąką ma bycz dobyt, bo by k tobye myecz nye przysluzal nykako byl
          [Mowi święty Biernat ku Eujenimu biskupu rzekąc: Twoj miecz świecki jest snadź twe skazanie albo powiedzenie, ale nie twą ręką ma być dobyt, boby k tobie miecz nie przysłuszał nikako był]
      3. (law, attested in Lesser Poland) sword duel
        • 1875 [(1286?) 1408], Wojciech Kętrzyński, Stanisław Smolka, editors, Codex diplomaticus Monasterii Tynecensis = Kodeks dyplomatyczny klasztoru tynieckiego. Cz. 1, Obejmująca rzeczy od roku 1105 do roku 1399‎[5], Tyniec, page 63:
          Abbas domus Tynciensis habet iudicare... causas subsequentes: *me[c]h, kigy, sedmnadzeszcza, *penadzeszcze, glova, saglovna
          [Abbas domus Tynciensis habet iudicare... causas subsequentes: mie[c]z, kij, siedmnadzieścia, pię[t]nadzieście, głowa, zagłowna]
      4. (attested in Greater Poland) slanted support
        • 1908 [1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎[6], Lubiń, page 43:
          Myecz sklepovy pistulum
          [Miecz sklepowy pistulum]
      5. Italian honeysuckle (Lonicera caprifolium)
        • 1900 [1465], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[7], number 4420:
          Ligustrum, volubilis mecz
          [Ligustrum, volubilis miecz]
      Derived terms
      adverb
      Descendants
      • Polish: miecz

      Etymology 2

        Doublet of mięcz, an inherited form. {{}}.

        Noun

        miecz m animacy unattested

        1. (sports) ball (solid or hollow spherical or egg-shaped object that is kicked, thrown, or hit in a game)
          Synonyms: mięcz, piła
          • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 91:
            Myeczem pila
            [Mieczem pila]

        References

        Polish

        Etymology

          Inherited from Old Polish miecz, from Proto-Slavic *mečь.

          Pronunciation

           
          • IPA(key): /ˈmjɛt͡ʂ/
          • Audio:(file)
          • Rhymes: -ɛt͡ʂ
          • Syllabification: miecz

          Noun

          miecz m inan (diminutive mieczyk)

          1. sword (weapon)
          2. (nautical) centreboard
          3. (in the plural, Kuyavia) crosspieces of a wagon
            Synonym: szczeble
          4. (Near Masovian, agriculture) wide distance between rungs of a ladder
          5. (Near Masovian, of a windmill) oak plank the width of a hand, fixed perpendicularly in the blades of a mill
          6. (Przemyśl, weaving) particular part of a scutcher

          Declension

          Declension of miecz
          singular plural
          nominative miecz miecze
          genitive miecza mieczy, mieczów
          dative mieczowi mieczom
          accusative miecz miecze
          instrumental mieczem mieczami
          locative mieczu mieczach
          vocative mieczu miecze

          Derived terms

          adjective
          verb

          Further reading

          • “miecz”, in Wielki słownik języka polskiego‎[8] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “miecz”, in Polish dictionaries at PWN‎[9] (in Polish)
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “miecz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • “MIECZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.04.2012
          • Oskar Kolberg (1867), “miecz”, in Dzieła wszystkie: Kujawy (in Polish), page 273
          • Władysław Matlakowski (1891), “miecz”, in “Zbiór wyrazów ludowych dawnej ziemi czerskiej”, in Sprawozdania Komisyi Językowej Akademii Umiejętności‎[10], volume 4, Krakow: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 365
          • Aleksander Saloni (1908), “miecz”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne‎[11] (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 336