gün

See also: Appendix:Variations of "gun"

Azerbaijani

Other scripts
Cyrillic ҝүн
Arabic گون

Etymology

    Inherited from Old Anatolian Turkish كون (gün), from Proto-Turkic *kün.

    Pronunciation

    • IPA(key): [ɟyn], [ɟ͡ʝyn]
    • Audio (Baku):(file)

    Noun

    gün (definite accusative günü, plural günlər)

    1. day
      səhərisi gün ― next day, the following day
      ertəsi gün ― next day, the following day
      hər gün ― every day
      gündən günə güclənmək ― to become stronger by the day
    2. sun
      Synonym: günəş
      Təpəsini gün yandırdı, ayağını çarıq dağıtdı. (idiom)
      S/he's seen a lot in this life.
      (literally, “The sun burned his pate, the shoes wore out his feet.”)
      Gün çıxdı, gün batdı.
      The sun rose, the sun set.
    3. sunny place, sunshine (the place where sun's rays fall)
      xalçanı günə sər ― spread the carpet under the sun
      gündə qalma! ― don't stay under the sun!
    4. times (the circumstances of a certain time)
      Synonyms: əyyam, zəmanə, vaxt
      dar gün ― bad times
      yaman gün ― bad times
      dar gündə də, yaxşı gündə də ― in good times and in bad
    5. condition, shape, circumstances (mostly of bad such)
      Nə gündədir, maşını yoxdur.
      It's not going well for him, he doesn't have a car.
      (literally, “What a [bad] condition he's in, he doesn't have a car.”)
      Nə gündəsən?! (derogatory)
      Look at you!
      (literally, “What a [bad] shape are you in?”)
    6. (figurative) good days, happiness, good life (especially in the expression ağ gün)
      • (Can we date this quote?), “Ağlaya-ağlaya”, performed by Shovkat Alakbarova:
        Mən çox gün görmədim
        Bil ki, dünyada
        Ah, nə dərdə düşdüm
        Cavanlıqda mən
        I did not see many good days
        Know, in this world
        Ah, what sorrow I fell into
        In my youth

    Declension

    Declension of gün
    singular plural
    nominative güngünlər
    definite accusative günügünləri
    dative günəgünlərə
    locative gündəgünlərdə
    ablative gündəngünlərdən
    definite genitive gününgünlərin
    Possessive forms of gün
    nominative
    singular plural
    mənim (“my”) günüm günlərim
    sənin (“your”) günün günlərin
    onun (“his/her/its”) günü günləri
    bizim (“our”) günümüz günlərimiz
    sizin (“your”) gününüz günləriniz
    onların (“their”) günü or günləri günləri
    accusative
    singular plural
    mənim (“my”) günümü günlərimi
    sənin (“your”) gününü günlərini
    onun (“his/her/its”) gününü günlərini
    bizim (“our”) günümüzü günlərimizi
    sizin (“your”) gününüzü günlərinizi
    onların (“their”) gününü or günlərini günlərini
    dative
    singular plural
    mənim (“my”) günümə günlərimə
    sənin (“your”) gününə günlərinə
    onun (“his/her/its”) gününə günlərinə
    bizim (“our”) günümüzə günlərimizə
    sizin (“your”) gününüzə günlərinizə
    onların (“their”) gününə or günlərinə günlərinə
    locative
    singular plural
    mənim (“my”) günümdə günlərimdə
    sənin (“your”) günündə günlərində
    onun (“his/her/its”) günündə günlərində
    bizim (“our”) günümüzdə günlərimizdə
    sizin (“your”) gününüzdə günlərinizdə
    onların (“their”) günündə or günlərində günlərində
    ablative
    singular plural
    mənim (“my”) günümdən günlərimdən
    sənin (“your”) günündən günlərindən
    onun (“his/her/its”) günündən günlərindən
    bizim (“our”) günümüzdən günlərimizdən
    sizin (“your”) gününüzdən günlərinizdən
    onların (“their”) günündən or günlərindən günlərindən
    genitive
    singular plural
    mənim (“my”) günümün günlərimin
    sənin (“your”) gününün günlərinin
    onun (“his/her/its”) gününün günlərinin
    bizim (“our”) günümüzün günlərimizin
    sizin (“your”) gününüzün günlərinizin
    onların (“their”) gününün or günlərinin günlərinin

    Derived terms

    Further reading

    Gagauz

    Etymology

    Inherited from Old Anatolian Turkish كُونْ (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”).[1] Compare Turkish gün, Azerbaijani gün.[2]

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈɟyn/, [ˈɡʲʉnʲ]

    Noun

    gün (definite accusative günü, plural günnär)

    1. day, a time unit worth 24 hours
      günneri sayılı ― his days are few (literally, “his days are numbered”)
      angı gün geleceyniz? ― on which day will you guys come?
      bir gün gelecek dä kauşacaz ― we will reunite one day
    2. daytime
    3. sun
      Synonym: güneş
    4. day, date, time period
      sensiz günnär geçmeer ― the time doesn't pass without you
      • 2017, “Allaa sizä yardımcı olsun, da saaselem başarasınız bu işi!”, in Ana Sözü‎[2], Chișinău, archived from the original on 22 April 2022:
        Onu Eni Yılın ilk günnerindä annattım bir “büük” insana.
        I told it to an "important" person during the first days of the New Year.

    Declension

    Declension of gün
    singular (tekil) plural (çoğul)
    nominative (yalın) gün günnär
    definite accusative (belirtme) günü günneri
    dative (yönelme) günä günnerä
    locative (bulunma) gündä günnerdä
    ablative (çıkma) gündän günnerdän
    genitive (tamlayan) günün günnerin

    Derived terms

    References

    1. ^ Nişanyan, Sevan (2002–), “gün”, in Nişanyan Sözlük
    2. ^ András Rajki, A Concise Gagauz Dictionary with etymologies and Turkish, Azerbaijani, Crimean Tatar and Turkmen cognates, 2007

    Further reading

    • N. A Baskakov, editor (1972), “гӱн”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 123
    • Mavrodi M. F., editor (2019), “gün”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 1-4, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 37
    • Kopuşçu M. İ., Todorova S. A., Kiräkova T.İ., editors (2019), “gün”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 74
    • gün at gagauz.online

    Romansh

    Etymology

    From Latin iūnius (“of June”).

    Proper noun

    gün m

    1. (Puter, Vallader) June

    Synonyms

    Salar

    Etymology

    From Proto-Turkic *kün.

    Noun

    gün (3rd person possessive [please provide], plural [please provide])

    1. sun
    2. day

    References

    Tenishev, Edhem (1976), “gün”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow: Nauka

    Turkish

    güneşli bir gün

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈɟyn/, [ˈɟyn̪]
    • Audio:(file)

    Etymology 1

      Inherited from Ottoman Turkish گون (gün, “sun, day, time”), Old Anatolian Turkish كون (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”). Compare Old Turkic 𐰚𐰇𐰤 (kün, “sun, day”).

      Noun

      gün (definite accusative günü, plural günler)

      1. day (Can we add an example for this sense?)
        bütün gün boyunca ― all day long
        son günlerde ― last few days
      2. sun (light and warmth received from the sun)
        Synonym: güneş
      3. daytime
        Synonym: gündüz
      4. date
      5. meetings held by housewives on certain days to host guests
      6. day, time, era
        Synonyms: zaman, çağ, devir
      Declension
      Declension of gün
      singular plural
      nominative gün günler
      definite accusative günü günleri
      dative güne günlere
      locative günde günlerde
      ablative günden günlerden
      genitive günün günlerin
      Possessive forms
      nominative
      singular plural
      1st singular günüm günlerim
      2nd singular günün günlerin
      3rd singular günü günleri
      1st plural günümüz günlerimiz
      2nd plural gününüz günleriniz
      3rd plural günleri günleri
      definite accusative
      singular plural
      1st singular günümü günlerimi
      2nd singular gününü günlerini
      3rd singular gününü günlerini
      1st plural günümüzü günlerimizi
      2nd plural gününüzü günlerinizi
      3rd plural günlerini günlerini
      dative
      singular plural
      1st singular günüme günlerime
      2nd singular gününe günlerine
      3rd singular gününe günlerine
      1st plural günümüze günlerimize
      2nd plural gününüze günlerinize
      3rd plural günlerine günlerine
      locative
      singular plural
      1st singular günümde günlerimde
      2nd singular gününde günlerinde
      3rd singular gününde günlerinde
      1st plural günümüzde günlerimizde
      2nd plural gününüzde günlerinizde
      3rd plural günlerinde günlerinde
      ablative
      singular plural
      1st singular günümden günlerimden
      2nd singular gününden günlerinden
      3rd singular gününden günlerinden
      1st plural günümüzden günlerimizden
      2nd plural gününüzden günlerinizden
      3rd plural günlerinden günlerinden
      genitive
      singular plural
      1st singular günümün günlerimin
      2nd singular gününün günlerinin
      3rd singular gününün günlerinin
      1st plural günümüzün günlerimizin
      2nd plural gününüzün günlerinizin
      3rd plural günlerinin günlerinin
      Predicative forms
      singular plural
      1st singular günüm günlerim
      2nd singular günsün günlersin
      3rd singular gün
      gündür
      günler
      günlerdir
      1st plural günüz günleriz
      2nd plural günsünüz günlersiniz
      3rd plural günler günlerdir
      Derived terms

      Further reading

      Etymology 2

        Inherited from Proto-Turkic *kün (“people”).

        Noun

        gün (definite accusative günü, plural günler)

        1. (Used together with el (“foreign people”) both being in dative case) people
        Derived terms

        Turkmen

        Other scripts
        Latin gün
        Cyrillic гүн
        Arabic گون

        Etymology

        From Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈɡyn/, [ˈɟ̠ʏn]

        Noun

        gün (definite accusative güni, plural günler)

        1. sun (light and warmth received from the sun)
        2. daytime
        3. daylight
        4. day
        5. date

        Declension

        Declension of gün
        singular plural
        nominative gün günler
        accusative güni günleri
        genitive günüň günleriň
        dative güne günlere
        locative günde günlerde
        ablative günden günlerden

        Further reading

        • “gün” in Enedilim.com
        • “gün” in Webonary.org

        Volapük

        Noun

        gün (genitive güna, plural güns)

        1. rifle, shotgun

        Declension

        Declension of gün
        Singular Plural
        Nominative gün güns
        Genitive güna günas
        Dative güne günes
        Accusative güni günis
        Predicative1 günu günus
        Vocative o gün o güns
        1. Introduced in Volapük Nulik.