bilmək

See also: bilmek

Azerbaijani

Etymology

    Inherited from Old Anatolian Turkish بلمك (bilmäk, “to know”), from Proto-Turkic *bil-.[1] Cognate with

    Old Turkic 𐰋𐰃𐰠 (b²il² /⁠bil-⁠/, “to know”), Turkish bilmek, Crimean Tatar bilmek, Uzbek bilmoq (“to know”). Kazakh білу (bilüw, “to know”), Tatar белү (belü)

    Pronunciation

    • IPA(key): [bilˈmæç], [-æj]
    • (Absheron) IPA(key): [bilˈmej] (as if spelled *bilmey)
    • (Tabriz) IPA(key): [bilˈmɑx], [bylˈmɑx] (as if spelled *bilmaq or *bülmaq)[2]
    • Audio (Baku):(file)
    • Hyphenation: bil‧mək

    Verb

    bilmək

    1. (transitive) to know
      bildiyim qədər ― as far as I know
      mən biləni (colloquial) ― as far as I know
      Çox yaşayan çox bilməz, çox yer gəzən çox bilər
      It's not necessarily the person who has lived a long time that knows a lot, but rather the one who has been to many places.
      (literally, “One who lives long won't know a lot, one who travels many places will know.”)
    2. (transitive) to be able
      • 1906, Sultan Mejid Qanizade, Allah xofu:
        Muzdur Məşədi Əsgər rusca danışmaq bilmirdi.
        Farmworker Məşədi Əsgər couldn't speak Russian.
    3. (transitive) to consider, view
      • 1911, Yusif Vazir Chamanzaminli, Zeynal Bəy:
        Pоlis məmurları şəhərin zahir görünüşünü bir təhər qaydaya salmağa var qüvvələrini sərf еtmişdilər və indi də şəhərin halını qubеrnatоra rövnəqli surətdə göstərməyi hər kəs özünə müqəddəs bir vəzifə bilirdi.
        Police authorities made every effort to put the appearance of the city in order and everyone considered it to be their holy duty to show to the governor the condition of the city in magnificent light now.
    4. (intransitive) to falsely assume, to mistakenly believe something (only when used with elə).
      Mən elə bilirdim ki biz artıq evdəyik ― I thought we were already home [though we were not].

    Usage notes

    • Bilmək is never used in the sense 'to know someone'; the verb used in the latter sense is instead tanımaq.

    Conjugation

    Conjugation of bilmək
    Positive conjugation
    subject non-past participle bilən
    subject past participle bilmiş
    subject future definite participle biləcək
    non-subject future participle (mənim +) biləcəyim (sənin +) biləcəyin (onun +) biləcəyi (bizim +) biləcəyimiz (sizin +) biləcəyiniz (onların +) biləcəyi or biləcəkləri
    non-subject past participle (mənim +) bildiyim (sənin +) bildiyin (onun +) bildiyi (bizim +) bildiyimiz (sizin +) bildiyiniz (onların +) bildiyi or bildikləri
    converb bilib
    general temporal participle biləndə
    participle of intensification bildikcə
    specific temporal participle bilərkən
    reduplicated participle bilə-bilə
    modal participle bilərək
    infinitive bilmək
    verbal noun bilmə
    singular plural
    first second third first second third
    indicative present simple bilirəm bilirsən bilir bilirik bilirsiniz bilirlər
    perfect 1 bilmişəm bilmisən,
    bilmişsən*
    bilmişdir bilmişik bilmisiniz,
    bilmişsiniz*
    bilmişlər
    perfect 2 – bilibsən bilib(dir) – bilibsiniz bilib(dir)lər
    past simple bildim bildin bildi bildik bildiniz bildilər
    continuous bilirdim bilirdin bilirdi bilirdik bilirdiniz bilirdilər
    perfect bilmişdim bilmişdin bilmişdi bilmişdik bilmişdiniz bilmişdilər
    future definite biləcəyəm biləcəksən, biləssən biləcək biləcəyik biləcəksiniz, biləssiz biləcəklər
    indefinite bilərəm bilərsən bilər bilərik bilərsiniz bilərlər
    future-in-the-past definite biləcəkdim biləcəkdin biləcəkdi biləcəkdik biləcəkdiniz biləcəkdilər
    indefinite bilərdim bilərdin bilərdi bilərdik bilərdiniz bilərdilər
    conditional present bilsəm bilsən bilsə bilsək bilsəniz bilsələr
    past bilsəydim bilsəydin bilsəydi bilsəydik bilsəydiniz bilsəydilər
    obligational present bilməliyəm bilməlisən bilməlidir bilməliyik bilməlisiniz bilməlidirlər
    past bilməliydim bilməliydin bilməliydi bilməliydik bilməliydiniz bilməliydilər
    evidential present bilirmişəm bilirmişsən bilirmiş bilirmişik bilirmişsiniz bilirmişlər
    past bilibmişəm bilibmişsən bilibmiş bilibmişik bilibmişsiniz bilibmişlər
    subjunctive biləm biləsən bilə bilək biləsiniz bilələr
    hortative biləsiyəm biləsisən biləsidir biləsiyik biləsisiniz biləsidirlər
    imperative bilim bil bilsin bilək,
    biləlim*
    bilin bilsinlər
    Negative conjugation
    subject non-past participle bilməyən
    subject past participle bilməmiş
    subject future definite participle bilməyəcək
    non-subject future participle (mənim +) bilməyəcəyim (sənin +) bilməyəcəyin (onun +) bilməyəcəyi (bizim +) bilməyəcəyimiz (sizin +) bilməyəcəyiniz (onların +) bilməyəcəyi or bilməyəcəkləri
    non-subject participle (mənim +) bilmədiyim (sənin +) bilmədiyin (onun +) bilmədiyi (bizim +) bilmədiyimiz (sizin +) bilmədiyiniz (onların +) bilmədiyi or bilmədikləri
    converb bilməyib
    caritive converb bilmədən
    general temporal participle bilməyəndə
    participle of intensification bilmədikcə
    specific temporal participle bilməyərkən
    modal participle bilməyərək
    infinitive bilməmək
    singular plural
    first second third first second third
    indicative present simple bilmirəm bilmirsən bilmir bilmirik bilmirsiniz bilmirlər
    perfect 1 bilməmişəm bilməmisən,
    bilməmişsən*
    bilməmiş bilməmişik bilməmisiniz,
    bilməmişsiniz*
    bilməmişlər
    perfect 2 – bilməyibsən bilməyib(dir) – bilməyibsiniz bilməyib(dir)lər
    past simple bilmədim bilmədin bilmədi bilmədik bilmədiniz bilmədilər
    continuous bilmirdim bilmirdin bilmirdi bilmirdik bilmirdiniz bilmirdilər
    perfect bilməmişdim bilməmişdin bilməmişdi bilməmişdik bilməmişdiniz bilməmişdilər
    future definite bilməyəcəyəm bilməyəcəksən bilməyəcək bilməyəcəyik bilməyəcəksiniz bilməyəcəklər
    indefinite bilmərəm bilmərsən,
    bilməzsən
    bilməz bilmərik bilmərsiniz, bilməzsiniz bilməzlər
    future-in-the-past definite bilməyəcəkdim bilməyəcəkdin bilməyəcəkdi bilməyəcəkdik bilməyəcəkdiniz bilməyəcəkdilər
    indefinite bilməzdim bilməzdin bilməzdi bilməzdik bilməzdiniz bilməzdilər
    conditional present bilməsəm bilməsən bilməsə bilməsək bilməsəniz bilməsələr
    past bilməsəydim bilməsəydin bilməsəydi bilməsəydik bilməsəydiniz bilməsəydilər
    obligational present bilməməliyəm bilməməlisən bilməməli bilməməliyik bilməməlisiniz bilməməlilər
    past bilməməliydim bilməməliydin bilməməliydi bilməməliydik bilməməliydiniz bilməməliydilər
    evidential present bilməyirmişəm bilməyirmişsən bilməyirmiş bilməyirmişik bilməyirmişsiniz bilməyirmişlər
    past bilməyibmişəm bilməyibmişsən bilməyibmiş bilməyibmişik bilməyibmişsiniz bilməyibmişlər
    subjunctive bilməyəm bilməyəsən bilməyə bilməyək bilməyəsiniz bilməyələr
    hortative bilməyəsiyəm bilməyəsisən bilməyəsi bilməyəsiyik bilməyəsisiniz bilməyəsilər
    imperative bilməyim bilmə bilməsin bilməyək
    bilməyəlim*
    bilməyin bilməsinlər
    Negative potential conjugation
    subject non-past participle biləmməyən
    subject future definite participle biləmməyəcəq
    non-subject participle (mənim +) biləmmədiyim (sənin +) biləmmədiyin (onun +) biləmmədiyi (bizim +) biləmmədiyimiz (sizin +) biləmmədiyiniz (onların +) biləmmədiyi or biləmmədikləri
    converb biləmməyib
    caritive converb biləmmədən
    general temporal participle biləmməyəndə
    participle of intensification biləmmədikcə
    specific temporal participle biləmməyərkən
    modal participle biləmməyərək
    infinitive biləmməmək
    singular plural
    first second third first second third
    indicative present simple biləmmirəm biləmmirsən biləmmir biləmmirik biləmmirsiniz biləmmirlər
    perfect 1 biləmməmişəm biləmməmisən,
    biləmməmişsən*
    biləmməmişdir biləmməmişik biləmməmisiniz,
    biləmməmişsiniz*
    biləmməşmilər
    perfect 2 – biləmməyibsən biləmməyib(dir) – biləmməyibsiniz biləmməyib(dir)lər
    past simple biləmmədim biləmmədin biləmmədi biləmmədik biləmmədiniz biləmmədilər
    continuous biləmmirdim biləmmirdin biləmmirdi biləmmirdik biləmmirdiniz biləmmirdilir
    perfect biləmməmişdim biləmməmişdin biləmməmişdi biləmməmişdik biləmməmişdiniz biləmməmişdilər
    future definite biləmməyəcəyəm biləmməyəcəksən biləmməyəcək biləmməyəcəyik biləmməyəcəksiniz biləmməyəcəklər
    indefinite biləmmərəm biləmmərsən,
    biləmməzsən
    biləmməz biləmmərik biləmmərsiniz,
    biləmməzsiniz
    biləmməzlər
    future-in-the-past definite biləmməyəcəkdim biləmməyəcəkdin biləmməyəcəkdi biləmməyəcəkdik biləmməyəcəkdiniz biləmməyəcəkdilər
    indefinite biləmməzdim biləmməzdin biləmməzdi biləmməzdik biləmməzdiniz biləmməzdilər
    conditional present biləmməsəm biləmməsən biləmməsə biləmməsək biləmməsəniz biləmməsələr
    past biləmməsəydim biləmməsəydin biləmməsəydi biləmməsəydik biləmməsəydiniz biləmməsəydilər
    subjunctive biləmməyəm biləmməyəsən biləmməyə biləmməyək biləmməyəsiniz biləmməyələr
    imperative biləmməyim biləmmə biləmməsin biləmməyək biləmməyin biləmməsinlər

    * dated or highly formal

    Derived terms

    References

    1. ^ Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*bil-”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden; Cologne; New York: E.J. Brill
    2. ^ Haneda, Koichi (2009—2010), “bilmək”, in لغات لهجه‌ی تبریز [Vocabulary of Tabrizi Dialect] (in Persian), Tabriz: یاران, →ISBN, page 94

    Khalaj

    Perso-Arabic بیلمَک

    Etymology

    From Proto-Turkic *bil- (“to know”).

    Pronunciation

    • IPA(key): [bilˈmæk], [bi̞lˈmæk], [bɪlˈmæk], [bʏ̜lˈmæk], [bʏlˈmæk], [bʊlˈmæk]
    • (Xarrâbî) IPA(key): [bɪlˈmæk]

    Verb

    bilmək (third-person singular aorist bilür, second person singular imperative bili)

    1. to know
    2. to understand, to comprehend
    3. to learn
    4. to be able, to can

    Conjugation

    Conjugation of bilmək [thematic vowel -V³, imperative -V¹]
    Positive
    infinitive bilmək
    verbal noun bilmə
    verbal adverb bildü
    repeated verbal adverb bilü
    impersonal participle bilgülü, bilən
    personal participle bildük
    perfective participle bilmüş
    necessitative participle bilgülük, bilməlüg, bilməlü
    optative / imprecative participle bilgür
    singular plural
    1st person 2nd person 3rd person 1st person 2nd person 3rd person
    mən sən ô biz siz ullar
    indicative aorist simple bilüm bilü̂ñ bilür bilümüz bilüñüz bilülər
    aorist past / past imperfect bilür-ərtüm bilür-ərtü̂ñ bilür-ərti bilür-ərtük bilür-ərtüñüz bilür-ərtilər
    perfect continuous bilür-əmüşəm bilür-əmüşəñ bilür-əmüş bilür-əmüşək bilür-əmüşəñüz bilür-əmüşəllər
    present simple bilüyôrım bilüyôrııñ bilüyôr, bilüyôrı bilüyôrıq bilüyôrıñız bilüyullar
    past progressive bilüyôr-artım bilüyôr-artııñ bilüyôr-artı bilüyôr-artıq bilüyôr-artıñız bilüyôr-aortılar
    perfect progressive bilüyôr-amışam bilüyôr-amışañ bilüyôr-amış bilüyôr-amışaq bilüyôr-amışañız bilüyôr-amışallar
    past form 1 bildüm bildü̂ñ bildi bildük bildüñüz bildilər
    form 2 bilitüm, biltüm bilitü̂ñ, biltü̂ñ biliti, bilti bilitük, biltük bilitüñüz, biltüñüz bilitilər, biltilər
    perfect simple bilmüşəm bilmüşəñ bilmüş bilmüşək bilmüşəñüz bilmüşəllər
    pluperfect bilmüş-ərtüm bilmüş-ərtü̂ñ bilmüş-ərti bilmüş-ərtük bilmüş-ərtüñüz bilmüş-ərtilər
    perfect pluperfect bilmüş-əmüşəm bilmüş-əmüşəñ bilmüş-əmüş bilmüş-əmüşək bilmüş-əmüşəñüz bilmüş-əmüşəllər
    conditional bilsəm bilsəñ bilsə bilsək bilsəñüz bilsələr
    intentional biligəm, bilgəm biligəñ, bilgəñ biligə, bilgə biligək, bilgək biligəñüz, bilgəñüz biligələr, bilgələr
    imperative bilidüm, bildüm bili, bil bilitə, biltə bilidük, bildük bilidü̂ñ, bildü̂ñ bilitələr, biltələr
    Negative
    infinitive bilməmək
    singular plural
    1st person 2nd person 3rd person 1st person 2nd person 3rd person
    mən sən ô biz siz ullar
    indicative aorist simple bilməm bilməñ bilməz bilməmüz bilməñüz bilməzlər
    aorist past / past imperfect bilməz-ərtüm bilməz-ərtü̂ñ bilməz-ərti bilməz-ərtük bilməz-ərtüñüz bilməz-ərtilər
    perfect continuous bilməz-əmüşəm bilməz-əmüşəñ bilməz-əmüş bilməz-əmüşək bilməz-əmüşəñüz bilməz-əmüşəllər
    present simple bilməyôrım bilməyôrııñ bilməyôr, bilməyôrı bilməyôrıq bilməyôrıñız bilməyullar
    past progressive bilməyôr-artım bilməyôr-artııñ bilməyôr-artı bilməyôr-artıq bilməyôr-artıñız bilməyôr-artılar
    perfect progressive bilməyôr-amışam bilməyôr-amışañ bilməyôr-amış bilməyôr-amışaq bilməyôr-amışañız bilməyôr-amışallar
    past bilmədüm bilmədü̂ñ bilmədi bilmədük bilmədüñüz bilmədilər
    perfect basic bilmədükəm bilmədükəñ bilmədük bilmədükək bilmədükəñüz bilmədükəllər
    pluperfect bilmədük-ərtüm bilmədük-ərtü̂ñ bilmədük-ərti bilmədük-ərtük bilmədük-ərtüñüz bilmədük-ərtilər
    perfect pluperfect bilmədük-əmüşəm bilmədük-əmüşəñ bilmədük-əmüş bilmədük-əmüşək bilmədük-əmüşəñüz bilmədük-əmüşəllər
    conditional bilməsəm bilməsəñ bilməsə bilməsək bilməsəñüz bilməsələr
    intentional bilməgəm bilməgəñ bilməgə bilməgək bilməgəñüz bilməgələr
    imperative bilmədüm bilmə bilmətə bilmədük bilmədü̂ñ bilmətələr

    References

    • Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó
    • Doerfer, Gerhard (1988), Grammatik des Chaladsch [Grammar of Khalaj] (in German), Wiesbaden: Harrassowitz, →ISBN, →OCLC