samhail
Irish
Alternative forms
Etymology
From Old Irish samail (“likeness”).[1]
Pronunciation
- IPA(key): /ˈsˠau(ə)lʲ/ ~ /ˈsˠɑvˠəlʲ/ ~ /ˈsˠavˠəlʲ/[2]
Noun
samhail f (genitive singular samhla, nominative plural samhlacha)
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
Verb
samhail (present analytic samhlaíonn, future analytic samhlóidh, verbal noun samhailt, past participle samhlaithe)
- alternative form of samhlaigh
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | samhlaím | samhlaíonn tú; samhlaír† |
samhlaíonn sé, sí | samhlaímid; samhlaíonn muid |
samhlaíonn sibh | samhlaíonn siad; samhlaíd† |
a shamhlaíonn; a shamhlaíos | samhlaítear |
| past | shamhail mé; shamhlaíos | shamhail tú; shamhlaís | shamhail sé, sí | shamhlaíomar; shamhail muid | shamhail sibh; shamhlaíobhair | shamhail siad; shamhlaíodar | a shamhail | samhlaíodh |
| past habitual | shamhlaínn / samhlaínn‡ |
shamhlaíteá / samhlaíteᇠ|
shamhlaíodh sé, sí / samhlaíodh sé, sí‡ |
shamhlaímis; shamhlaíodh muid / samhlaímis‡; samhlaíodh muid‡ |
shamhlaíodh sibh / samhlaíodh sibh‡ |
shamhlaídís; shamhlaíodh / samhlaídís‡; samhlaíodh siad‡ |
a shamhlaíodh | shamhlaítí / samhlaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | samhlóidh mé; samhlód; samhlóchaidh mé† |
samhlóidh tú; samhlóir†; samhlóchaidh tú† |
samhlóidh sé, sí; samhlóchaidh sé, sí† |
samhlóimid; samhlóidh muid; samhlóchaimid†; samhlóchaidh muid† |
samhlóidh sibh; samhlóchaidh sibh† |
samhlóidh siad; samhlóid†; samhlóchaidh siad† |
a shamhlóidh; a shamhlós; a shamhlóchaidh†; a shamhlóchas† | samhlófar; samhlóchar† |
| conditional | shamhlóinn; shamhlóchainn† / samhlóinn‡; samhlóchainn†‡ |
shamhlófá; shamhlóchthᆠ/ samhlófá‡; samhlóchthᆇ |
shamhlódh sé, sí; shamhlóchadh sé, sí† / samhlódh sé, sí‡; samhlóchadh sé, s톇 |
shamhlóimis; shamhlódh muid; shamhlóchaimis†; shamhlóchadh muid† / samhlóimis‡; samhlódh muid‡; samhlóchaimis†‡; samhlóchadh muid†‡ |
shamhlódh sibh; shamhlóchadh sibh† / samhlódh sibh‡; samhlóchadh sibh†‡ |
shamhlóidís; shamhlódh siad; shamhlóchaidís†; shamhlóchadh siad† / samhlóidís‡; samhlódh siad‡; samhlóchaidís†‡; samhlóchadh siad†‡ |
a shamhlódh; a shamhlóchadh† | shamhlófaí; shamhlóchthaí† / samhlófaí‡; samhlóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go samhlaí mé; go samhlaíod† |
go samhlaí tú; go samhlaír† |
go samhlaí sé, sí | go samhlaímid; go samhlaí muid |
go samhlaí sibh | go samhlaí siad; go samhlaíd† |
— | go samhlaítear |
| past | dá samhlaínn | dá samhlaíteá | dá samhlaíodh sé, sí | dá samhlaímis; dá samhlaíodh muid |
dá samhlaíodh sibh | dá samhlaídís; dá samhlaíodh siad |
— | dá samhlaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | samhlaím | samhail | samhlaíodh sé, sí | samhlaímis | samhlaígí; samhlaídh† |
samhlaídís | — | samhlaítear |
| past participle | samhlaithe | |||||||
| verbal noun | samhlú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| samhail | shamhail after an, tsamhail |
not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 samail”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 219
Further reading
- A. Palandri, Ú. Bhreathnach, M. Měchura, G. Ó Cleircín, and B. Ó Raghallaigh, (2026), “samhail”, in Taisce Chanúintí na Gaeilge - Repository of Irish Dialects[1] (in Irish and English), Dublin City University
- Dinneen, Patrick S. (1927), “saṁail”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 937; reprinted with additions 1996, →ISBN
- “samhail”, in Foclóir Nua Gaeilge (in Irish), Foras na Gaeilge, 2013–2026
- Ó Dónaill, Niall (1977), “samhail”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN
Categories:
- Irish terms derived from Proto-Indo-European
- Irish terms derived from the Proto-Indo-European root *sem-
- Irish terms inherited from Old Irish
- Irish terms derived from Old Irish
- Irish terms with IPA pronunciation
- Irish lemmas
- Irish nouns
- Irish countable nouns
- Irish feminine nouns
- Irish third-declension nouns
- Irish verbs
- Irish second-conjugation verbs