samhail

Irish

Alternative forms

Etymology

From Old Irish samail (“likeness”).[1]

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈsˠau(ə)lʲ/ ~ /ˈsˠɑvˠəlʲ/ ~ /ˈsˠavˠəlʲ/[2]

Noun

samhail f (genitive singular samhla, nominative plural samhlacha)

  1. likeness, image
  2. model, mock-up
  3. effigy
  4. simile

Declension

Declension of samhail (third declension)
bare forms
singular plural
nominative samhail samhlacha
vocative a shamhail a shamhlacha
genitive samhla samhlacha
dative samhail samhlacha
forms with the definite article
singular plural
nominative an tsamhail na samhlacha
genitive na samhla na samhlacha
dative leis an tsamhail
don tsamhail
leis na samhlacha

Derived terms

Verb

samhail (present analytic samhlaíonn, future analytic samhlóidh, verbal noun samhailt, past participle samhlaithe)

  1. alternative form of samhlaigh

Conjugation

Conjugation of samhail (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present samhlaím samhlaíonn tú;
samhlaír†
samhlaíonn sé, sí samhlaímid;
samhlaíonn muid
samhlaíonn sibh samhlaíonn siad;
samhlaíd†
a shamhlaíonn; a shamhlaíos samhlaítear
past shamhail mé; shamhlaíos shamhail tú; shamhlaís shamhail sé, sí shamhlaíomar; shamhail muid shamhail sibh; shamhlaíobhair shamhail siad; shamhlaíodar a shamhail samhlaíodh
past habitual shamhlaínn /
samhlaínn‡
shamhlaíteá /
samhlaíteá‡
shamhlaíodh sé, sí /
samhlaíodh sé, sí‡
shamhlaímis; shamhlaíodh muid /
samhlaímis‡; samhlaíodh muid‡
shamhlaíodh sibh /
samhlaíodh sibh‡
shamhlaídís; shamhlaíodh /
samhlaídís‡; samhlaíodh siad‡
a shamhlaíodh shamhlaítí /
samhlaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future samhlóidh mé;
samhlód;
samhlóchaidh mé†
samhlóidh tú;
samhlóir†;
samhlóchaidh tú†
samhlóidh sé, sí;
samhlóchaidh sé, sí†
samhlóimid;
samhlóidh muid;
samhlóchaimid†;
samhlóchaidh muid†
samhlóidh sibh;
samhlóchaidh sibh†
samhlóidh siad;
samhlóid†;
samhlóchaidh siad†
a shamhlóidh; a shamhlós; a shamhlóchaidh†; a shamhlóchas† samhlófar; samhlóchar†
conditional shamhlóinn; shamhlóchainn† /
samhlóinn‡; samhlóchainn†‡
shamhlófá; shamhlóchthᆠ/
samhlófá‡; samhlóchthᆇ
shamhlódh sé, sí; shamhlóchadh sé, s토/
samhlódh sé, sí‡; samhlóchadh sé, s톇
shamhlóimis; shamhlódh muid; shamhlóchaimis†; shamhlóchadh muid† /
samhlóimis‡; samhlódh muid‡; samhlóchaimis†‡; samhlóchadh muid†‡
shamhlódh sibh; shamhlóchadh sibh† /
samhlódh sibh‡; samhlóchadh sibh†‡
shamhlóidís; shamhlódh siad; shamhlóchaidís†; shamhlóchadh siad† /
samhlóidís‡; samhlódh siad‡; samhlóchaidís†‡; samhlóchadh siad†‡
a shamhlódh; a shamhlóchadh† shamhlófaí; shamhlóchtha토/
samhlófaí‡; samhlóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go samhlaí mé;
go samhlaíod†
go samhlaí tú;
go samhlaír†
go samhlaí sé, sí go samhlaímid;
go samhlaí muid
go samhlaí sibh go samhlaí siad;
go samhlaíd†
— go samhlaítear
past dá samhlaínn dá samhlaíteá dá samhlaíodh sé, sí dá samhlaímis;
dá samhlaíodh muid
dá samhlaíodh sibh dá samhlaídís;
dá samhlaíodh siad
— dá samhlaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— samhlaím samhail samhlaíodh sé, sí samhlaímis samhlaígí;
samhlaídh†
samhlaídís — samhlaítear
past participle samhlaithe
verbal noun samhlú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of samhail
radical lenition eclipsis
samhail shamhail
after an, tsamhail
not applicable

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 samail”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 219

Further reading

  • A. Palandri, Ú. Bhreathnach, M. Měchura, G. Ó Cleircín, and B. Ó Raghallaigh, (2026), “samhail”, in Taisce Chanúintí na Gaeilge - Repository of Irish Dialects‎[1] (in Irish and English), Dublin City University
  • Dinneen, Patrick S. (1927), “saṁail”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 937; reprinted with additions 1996, →ISBN
  • “samhail”, in Foclóir Nua Gaeilge (in Irish), Foras na Gaeilge, 2013–2026
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “samhail”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN