powinien
Old Polish
Etymology
Univerbation of po + winie + -ny. First attested in 1448–1450. Compare Old Czech povinný.
Pronunciation
Adjective
powinien (derived adverb powinnie)
- (attested in Masovia) obligated; forced to doing something
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 13:
- Popaszanczy zytho czyge, oth kaszdego clyvsząncza alybo skocząncza yaną czfyrcz pyenądzy zaplaczicz powynny banczcze (exsolvere teneantur)
- [Popasący żyto czyje, ot każdego klusięcia alibo skocięcia janę ćwirć pieniędzy zapłacić powinni bądźcie (exsolvere teneantur)]
- (attested in Masovia) as ought; owed
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 41:
- Taka placza nye czinila dosycz kv powinnemv skaranyv (ad debitam coertionem)
- [Taka płaca nie czyniła dosyć ku powinnemu skaraniu (ad debitam coertionem)]
Derived terms
- niepowinny
Related terms
- niepowinnie
- niepowinność
- powinik
- wina
- powinić impf
Descendants
- Polish: powinien, powinny, powinień (Middle Polish)
- Silesian: powiniyn
References
- Boryś, Wiesław (2005), “powinien”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “powinien”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “powinien”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Alternative forms
- powinny, powinień (Middle Polish)
Etymology
Inherited from Old Polish powinien. By surface analysis, univerbation of po + winie + -ny. Compare Czech povinný.
Pronunciation
Audio: (file) - Rhymes: -iɲɛn
- Syllabification: po‧wi‧nien
Verb
powinien impf (defective)
- (intransitive, auxiliary) ought; should (indicating duty or obligation)
- (intransitive, auxiliary) ought; should (indicating advisability or prudence)
- (intransitive, auxiliary) ought; should (indicating desirability)
- (intransitive, auxiliary) ought; should (indicating likelihood or probability)
- (intransitive, auxiliary, Middle Polish) ought; should (indicating owing debt)
Conjugation
| person | singular | plural | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | feminine | neuter | virile | nonvirile | ||
| infinitive | powinien | |||||
| present tense | 1st | powinienem | powinnam | powinnom1 | powinniśmy | powinnyśmy |
| 2nd | powinieneś | powinnaś | powinnoś1 | powinniście | powinnyście | |
| 3rd | powinien | powinna | powinno | powinni | powinny | |
| impersonal | powinno się | |||||
| past tense | 1st | powinienem był | powinnam była | powinnom było1 | powinniśmy byli | powinnyśmy były |
| 2nd | powinieneś był | powinnaś była | powinnoś było1 | powinniście byli | powinnyście były | |
| 3rd | powinien był | powinna była | powinno było | powinni byli | powinny były | |
| impersonal | powinno było się | |||||
1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
Derived terms
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), powinien is one of the most used words in Polish, appearing 52 times in scientific texts, 38 times in news, 134 times in essays, 47 times in fiction, and 75 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 346 times, making it the 146th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
Adjective
powinien (Middle Polish comparative powinniejszy, Middle Polish superlative napowinniejszy)
- (Middle Polish) ought (having a duty or obligation)
- Synonym: zobowiązany
- (Middle Polish) applicable, due, rightful
- Synonyms: obowiązujący, należny, słuszny
- (Middle Polish) fixed, sure
- Synonyms: nieruchomy, pewny
- (Middle Polish) subordinate, subservient
- (Middle Polish) needed, necessary
- (Middle Polish) loyal, obedient, obliging (ready to serve)
- (Middle Polish) grateful, indebted
- Synonyms: wdzięczny, zawdzięczający
- (Middle Polish) close (being in close personal relationships, especially those of kinship or affinity)
Noun
powinien m pers (female equivalent powinna)
- (nominalized, Middle Polish) relative, kinsman; friend, devoted person
References
Further reading
- “powinien”, in Wielki słownik języka polskiego[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “powinien”, in Polish dictionaries at PWN[3] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “powinny, powinien”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “POWINIEN”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.04.2020
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “powinien”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “powinien”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “powinien”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 851
- powinien in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *weyh₁-
- Old Polish terms suffixed with -ny
- Old Polish univerbations
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *h₂epó
- Old Polish compound terms
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish adjectives
- Masovia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *h₂epó
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish univerbations
- Polish terms suffixed with -ny
- Polish compound terms
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *weyh₁-
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish 3-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/iɲɛn
- Rhymes:Polish/iɲɛn/3 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish defective verbs
- Polish imperfective verbs
- Polish intransitive verbs
- Polish auxiliary verbs
- Polish adjectives
- Polish nouns
- Polish nouns with other-gender equivalents
- Polish masculine nouns
- Polish personal nouns
- Polish nominalized adjectives