niewierny
Old Polish
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *nevěrьnъ. By surface analysis, nie- + wierny. First attested in 1402.
Pronunciation
Adjective
niewierny
- faithless
- 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 27, 8:
- Braly lupi w tich myescyech Gedzuri a Geti y Amalech, bo tich lyvdzi nyewyernich bidlylo pelno z dawna po wszey zemy (hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus)
- [Brali łupy w tych mieściech: Jedzury a Jety, i Amalech, bo tych ludzi niewiernych bydliło pełno z dawna po wszej ziemi (hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus)]
- (attested in Masovia) unfaithful; perfidious
- 1920 [1425], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume II, number 1612, Zakroczym:
- Czo vczynil Sdzeslaw Micolayowi, tho za yego poczøthkem, kedy yemu rzecl, abi on bil newerni
- [Co uczynił Zdziesław Mikołajowi, to za jego początkiem, kiedy jemu rzekł, aby on był niewierny]
- 1462-1463, Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego[1], line 20:
- A then Walthko raczsza, then nyewyerny sdraczsza s Greglavem scha radzyly, yakoby gy (leg. ji 'go') zabycz myely
- [A ten Waltko radźsa, ten niewierny zdradźsa z Greglarem się radzili, jakoby ji ('go') zabić mieli]
- (attested in Greater Poland) false, fake; not real
- 1888 [1402], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV[2], Greater Poland, page 117:
- Iaco praue Ondrzey vmowil s Micolayem, eze Micolay mal postavicz... trzy swøthky ('świadki') przes othwloky, thedy Micolay, mimo vmowø przida do sødu, vstal newerni rok
- [Jako prawie Ondrzej umowił s Mikołajem, eże Mikołaj miał postawić... trzy świadki przez otwłoki, tedy Mikolaj, mimo umowę przydę do sądu, ustał niewierny rok]
Derived terms
adverb
- niewiernie
noun
- niewierność
Descendants
- Polish: niewierny
References
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “niewierny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Etymology
Inherited from Old Polish niewierny, from Proto-Slavic *nevěrьnъ. nie- + wierny.
Pronunciation
- IPA(key): /ɲɛˈvjɛr.nɘ/
Audio: (file) - Rhymes: -ɛrnɘ
- Syllabification: nie‧wier‧ny
Adjective
niewierny (comparative bardziej niewierny, superlative najbardziej niewierny, derived adverb niewiernie)
- unfaithful (adulterous) [with date ‘to whom’]
- Antonym: wierny
- unfaithful (not keeping good faith; disloyal; not faithful) [with date ‘to whom’]
- Synonym: nielojalny
- (religion) unfaithful (not having religious faith)
- Synonym: niewierzący
- unfaithful (negligent or imperfect)
- Synonym: wierny
Declension
| singular | plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine animate | masculine inanimate | feminine | neuter | virile (= masculine personal) | non-virile | |
| nominative/ |
niewierny | niewierna | niewierne | niewierni | niewierne | |
| genitive | niewiernego | niewiernej | niewiernego | niewiernych | ||
| dative | niewiernemu | niewiernej | niewiernemu | niewiernym | ||
| accusative | niewiernego | niewierny | niewierną | niewierne | niewiernych | niewierne |
| instrumental | niewiernym | niewierną | niewiernym | niewiernymi | ||
| locative | niewiernym | niewiernej | niewiernym | niewiernych | ||
Noun
niewierny m pers (female equivalent niewierna)
- (religion) infidel, unbeliever
- Synonym: innowierca
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | niewierny | niewierni, niewierne1 |
| genitive | niewiernego | niewiernych |
| dative | niewiernemu | niewiernym |
| accusative | niewiernego | niewiernych |
| instrumental | niewiernym | niewiernymi |
| locative | niewiernym | niewiernych |
| vocative | niewierny | niewierni |
1Deprecative.
Derived terms
nouns
- niewierność
- niewierny Tomasz
Further reading
- “niewierny”, in Wielki słownik języka polskiego[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “niewierny”, in Polish dictionaries at PWN[4] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “niewierny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “niewierny”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “niewierny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “niewierny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 362
Categories:
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *né
- Old Polish terms prefixed with nie- (un-)
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish adjectives
- Old Polish terms with quotations
- Masovia Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms prefixed with nie-
- Polish 3-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ɛrnɘ
- Rhymes:Polish/ɛrnɘ/3 syllables
- Polish lemmas
- Polish adjectives
- Polish comparable adjectives
- pl:Religion
- Polish hard adjectives
- Polish nouns
- Polish nouns with other-gender equivalents
- Polish masculine nouns
- Polish personal nouns
- Polish hard masculine personal nouns
- pl:Male people