krew

Kashubian

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *kry̑.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈkrɛf/
    • Rhymes: -ɛf
    • Syllabification: krew

    Noun

    krew f

    1. blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)

    Declension

    Declension of krew
    singular
    nominative krew
    genitive krwi/krwie
    dative krwi/krwie
    accusative krew
    instrumental krwią
    locative krwi/krwie
    vocative krwi

    Further reading

    • Stefan Ramułt (1893), “krev”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 79
    • Jan Trepczyk (1994), “krew”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
    • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “krew”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎[2]
    • “krew”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

    Maltese

    Verb

    krew

    1. third-person plural perfect of kera

    Old Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *kry̑. First attested in the 14th century.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /krɛfʲ/
      • IPA(key): (15th CE) /krɛfʲ/

      Noun

      krew f (related adjective krewny)

      1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)
        Synonym: posoka
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 13, 6, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Richle nogi gich ku przeliczu krwe (ad effundendum sanguinem)
          [Rychłe nogi jich ku przeliciu krwie (ad effundendum sanguinem)]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 36r:
          Cruor blut poszoką krew'
          [Cruor blut posoka krew']
        • 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 58:
          To gest zayste kelich krwe moyey (calix sanguinis mei)..., yaasz krew za waas y za wele luda bąndze roszlana
          [To jest zajiste kielich krwie mojej (calix sanguinis mei)..., jaż krew za was i za wiele luda będzie rozlana]
        • 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 66:
          Przyyąncze czyala y krwe (perceptio corporis) ... ne bøndz my na sąnd any na potøpyene
          [Przyjęcie ciała i krwie ... nie bądź mi na sąd ani na potępienie]
      2. (figuratively, attested in Greater Poland) death (cessation of life and all associated processes)
        Synonym: śmierć
        • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, numbers 9, 12, Greater Poland:
          Powyedaycze myedzy lyudem naukę yego, bo zyskuyę krwye (quoniam requirens sanguinem eorum recordatus est) gych wspomyenąl iest, nye zapomyenąl iest wolanya vbogych
          [Powiedajcie miedzy ludem naukę jego, bo zyskuję krwie (quoniam requirens sanguinem eorum recordatus est) jich wspomienął jest, nie zapomienął jest wołania ubogich]
      3. murder
        Synonym: morderstwo
        • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 22, 2:
          A pakly wilomy zlodzyey doom, ... a nalyeszon bi byl, a wszøøw ranø vmarlby, ten ktory bi byl, nye bødzye wynyen krwye (percussor non erit reus sanguinis)
          [A pakli wyłomi złodziej dom, ... a nalezion by był, a wziąw ranę umarłby, ten ktory by bił, nie będzie winien krwie (percussor non erit reus sanguinis)]
      4. (attested in Lesser Poland) responsibility for murder
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 50, 15, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Zbaw me ode krwy (libera me de sanguinibus), bosze
          [Zbaw mie ode krwi (libera me de sanguinibus), Boże]
      5. (attested in Lesser Poland) human; man; person
        Synonym: człowiek
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 93, 21, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Iuczachø w duszø prawego a crew newinnø (sanguinem innocentem, Puł: krew prawego) potøpyachø
          [Łuczachą w duszę prawego a krew niewinną (sanguinem innocentem, Puł: krew prawego) potępiachą]
      6. (attested in Greater Poland) blood (family relationship due to birth)
        • 1902 [1406], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego‎[3], volume 6, Poznań, Pyzdry, Kościan, Gniezno, page 306:
          Dzerszek yest krwø bliszszi ku Clonowczu... nisz Ramsz
          [Dzierżek jest krwią bliższy ku Klonowcu... niż Ramsz]
      7. (attested in Greater Poland) blood; lineage
        Synonym: ród
        • 1959 [1390], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 272, Poznań:
          Jandrzey iest nasz brath, nasz kleynothnik y z nassey krwe wyssedl
          [Jędrzej jest nasz brat, nasz klejnotnik i z naszej krwie wyszedł]
      8. (attested in Greater Poland) blood; relative
        • 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 178, Poznań:
          Jan gest nasz brat, naszego cleynota, naszego sczitha y nasza kref
          [Jan jest nasz brat, naszego klejnota, naszego szczyta i nasza krew]
      9. (attested in Greater Poland) blood (sap or juice which flows in or from plants)
        • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, number Deut 21, Greater Poland:
          Postawyl gy nad wyssokø zyemyø, aby yadl... kozly z tlustoszczyø pszenycze a krew grona (sanguinem uvae biberet meracissimum Deut 32, 14) pyl[y] nayczyszczø
          [Postawił ji nad wysoką ziemią, aby jadł... kozły z tlustością pszenice a krew grona (sanguinem uvae biberet meracissimum Deut 32, 14) pił[y] najczyscz<sz>ą]

      Derived terms

      adjectives
      nouns
      • mąż krwi
      adjectives
      nouns
      verbs

      Descendants

      • Polish: krew
      • Silesian: krew
      • → Old Ruthenian: кревъ (krev)

      References

      Polish

      Etymology 1

        Inherited from Old Polish krew.

        Pronunciation

         
        • IPA(key): /ˈkrɛf/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -ɛf
        • Syllabification: krew

        Noun

        krew f (diminutive (dialectal) krewka)

        1. blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)
        2. blood (temper of mind; disposition; mood)
          Synonym: temperament
        3. blood (origin, kinship; race)
        4. (Middle Polish, physiology) discharge
          Synonym: wydzielina
        Declension
        Declension of krew
        singular
        nominative krew
        genitive krwi
        dative krwi
        accusative krew
        instrumental krwią
        locative krwi
        vocative krwi
        Attested dialectal forms of krew
        singular plural
        nominative — —
        genitive krwie1,2,3, kréwi4, krywi5 —
        dative — —
        accusative — —
        instrumental krywią5 —
        locative — —
        vocative — —

        1Western Kraków (Luborzyca).
        2Eastern Kraków (Gdów, Bochnia).
        3Biecz (Ropczyce).
        4Kuyavia.
        5Northern Borderlands (Lithuania).

        Derived terms
        adjectives
        adverbs
        interjections
        nouns
        phrases
        • krew nie woda
        • krew się polała
        • ta zniewaga krwi wymaga
        • w żyłach płynie krew
        verbs
        • iść jak krew z nosa impf
        • krew odpłynęła z twarzy pf, krew odpływa z twarzy impf
        • krew się zagotowała pf, krew się gotuje impf
        • krew zalała pf, krew zalewa impf
        • krew zastygła w żyłach pf, krew zastyga w żyłach impf
        • ławić się we krwi impf
        • mieć krew na rękach impf
        • mieć we krwi impf
        • napsuć krwi pf, psuć krew impf
        • przelać krew pf, przelewać krew impf
        • puścić krew pf, puszczać krew impf
        • spłynąć krwią pf, spływać krwią impf
        • uderzyła do głowy pf, krew uderza do głowy impf
        • uderzyła do twarzy pf, krew uderza do twarzy impf
        • utopić we krwi pf, topić we krwi impf
        • wejść w krew pf, wchodzić w krew impf
        • wzburzyć krew pf, burzyć krew impf
        • zalać się krwią pf, zalewać się krwią impf
        • zapłacić krwią pf, płacić krwią impf
        • zmrozić krew w żyłach pf, zmrozić krew w żyłach impf
        adverb
        verbs

        Trivia

        According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), krew is one of the most used words in Polish, appearing 30 times in scientific texts, 11 times in news, 6 times in essays, 23 times in fiction, and 17 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 87 times, making it the 732nd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

        Etymology 2

          See the etymology of the corresponding lemma form.

          Pronunciation

          • IPA(key): /ˈkrɛf/
          • Rhymes: -ɛf
          • Syllabification: krew

          Noun

          krew f

          1. genitive plural of krewa

          Etymology 3

            See the etymology of the corresponding lemma form.

            Pronunciation

            • IPA(key): /ˈkrɛf/
            • Rhymes: -ɛf
            • Syllabification: krew

            Verb

            krew

            1. second-person singular imperative of krewić

            References

            1. ^ Ida Kurcz (1990), “krew”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 201

            Further reading

            Silesian

            Etymology

              Inherited from Old Polish krew.

              Pronunciation

              • IPA(key): /ˈkrɛf/
              • Audio:(file)
              • Rhymes: -ɛf
              • Syllabification: krew

              Noun

              krew f

              1. blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)

              Conjugation

              Declension of krew
              singular plural
              nominative krew krwie
              genitive krwie krwi
              dative krwi krwiōm
              accusative krew krwie
              instrumental krwiōm krwiami/krwiōma
              locative krwi krwiach
              vocative krwi krwie

              Derived terms

              adjectives

              Further reading