kochać
See also: kòchac
Old Polish
Alternative forms
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *koxati. First attested in c. 1301–1350.
Pronunciation
Verb
kochać impf
- (transitive or reflexive with się, attested in Lesser Poland) to love; to like; to enjoy [with genitive or instrumental or na (+ locative) ‘what’; or with z (+ instrumental) ‘whom’; or with w (+ locative) ‘whom/what’]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[2], page 120:
- Wschem lyvdzyem vczynyl szye vdzączny, myly a barzo lyvbyezny, bo yego kraszye szye wschysczy dzyvovaly a yego nadobnych obyczayow wschysczy szye cochaly (suisque pulchris moribus condelectabantur) y yego mądrosczy zvmyawszy szye kochaly
- [Wszem ludziem uczynił sie wdzięczny, miły a barzo lubiezny, bo jego krasie sie wszyscy dziwowali a [w] jego nadobnych obyczajoch wszyscy sie kochali (suisque pulchris moribus condelectabantur) […] i jego mądrości zumiawszy sie kochali]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 50, 17, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Gospodne..., bi bil chczal offarø, dalbich bil owszem, offeramy ne bødzesz se kochacz (holocaustis non delectaberis)
- [Gospodnie..., by był chciał ofiarę, dałbych był owszem, ofierami nie będziesz sie kochać (holocaustis non delectaberis)]
- 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej[3], Modlitewnik Nawojki, page 54:
- Gdy jesz krolya angyelskyego w szwogym zywoczye... noszyla, sz nym szye kochala, kochayaczy bostwa yego pozywala
- [Gdy jeś krola anjelskiego w swojim żywocie... nosiła, z nim sie kochała, kochajęcy bostwa jego pożywała]
- c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskiescan transliteration, transcription, Miechów, page br 13:
- Lezøcy sø, giz sø u[e z]lem cohaiø
- [Leżący są, jiż się w[e z]łem kochają]
- Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskietransliteration, transcription, Krakow, page gl. 119b:
- Quanto enim diuiciis et pulchritudine splenduit chochala gest
- [Quanto enim diuiciis et pulchritudine splenduit kochała jest]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 41, 5, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- W glose wesela y w zpowedzi zwøk cochaiøcego se (sonus epulantis)
- [W głosie wiesiela i [w] spowiedzi źwięk kochającego sie (sonus epulantis)]
- (transitive, attested in Lesser Poland) to give someone pleasure; to cheer up
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 91, 4, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Cochal me ies (delectatis me), gospodne, w uczinenu twoiem
- [Kochał mie jeś (delectatis me), Gospodnie, w uczynieniu twojem]
- (transitive) to pamper, to please, to indulge, to pander
- (reflexive with się) to please (to be liked; to be pleasant for)
- 1461-1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 324r:
- Cocha szø placuit (deo)
- [Kocha się placuit (Deo)]
- (reflexive with się, attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to praise with joy
- 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[7], Krakow, Brodnia, page 107b:
- Weszelmi sie bogu, kochaymi sie w panye (iubilemus deo Psal 94, 1)..., w spowiedzi y w psalmowem pyenyu kochaymi sie iemu (sc. bogu, in psalmis iubilemus ei Psal 94, 2), angelskemu krolyowi poymy pospolu
- [Weselmy sie Bogu, kochajmy sie w Panie (iubilemus Deo Psal 94, 1)..., w spowiedzi i w psalmowem pieniu kochajmy sie jemu (sc. Bogu, in psalmis iubilemus ei Psal 94, 2), anjelskiemu krolowi pojmy pospołu]
Derived terms
verbs
- wskochać impf
Descendants
- Polish: kochać
References
- Boryś, Wiesław (2005), “kochać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “kochać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Mańczak, Witold (2017), “kochać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “kochać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “kochać (się), chochać (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Etymology
Inherited from Old Polish kochać.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈkɔ.xat͡ɕ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈkɔ.xat͡ɕ/
- (Greater Poland):
- (Eastern Greater Poland) IPA(key): [ˈkɔ.xat͡ɕ]
- (Lesser Poland):
- (Western Kraków) IPA(key): [ˈkɔ.xat͡ɕ]
- (Western Lublin) IPA(key): [ˈkɔ.xat͡ɕ]
Audio 1; “kochać”: (file) Audio 2; “kochać”: (file) Audio 3; “kochać się”: (file) - Rhymes: -ɔxat͡ɕ
- Syllabification: ko‧chać
Verb
kochać impf
- (transitive) to love (to have a strong affection for; to have romantic feelings for)
- Synonym: miłować
- Kocham cię. ― I love you.
- (transitive) to love (to care deeply about, to be dedicated to)
- (transitive, auxiliary) to love (to be strongly inclined towards something) [with infinitive ‘to do what’]
- Synonym: uwielbiać
- (transitive, Central Greater Poland, Pleszew, Kotlin) synonym of obejmować (“to hug”) [with accusative ‘whom’; or with za (+ accusative) ‘by what’]
- (transitive, Middle Polish) to grow (to make larger in number, size, height, or length)
- (reflexive with się) to love each other
- (reflexive with się) to be in love with, to love someone secretly
- (reflexive with się) to be in love with, to love (to strongly like) [with w (+ locative) ‘with what’]
- (reflexive with się, euphemistic) to love, to make love (to have sex with) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
- Synonyms: see Thesaurus:uprawiać seks
- (reflexive with się, rare) to love oneself
- (reflexive with się, Middle Polish, of plants) to take (to grow well in an environment)
- (reflexive with się, Middle Polish) to grow (to become taller or longer)
- Synonym: wzrastać
Conjugation
1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
- The Southern Borderlands dialect (Voronyaky) shows the anterior adverbial participle form kochawszy
Derived terms
verb
Derived terms
adjecetives
interjections
verbs
- nakochać pf
- odkochać pf, odkochiwać impf
- podkochiwać impf
- pokochać pf
- przekochać pf
- rozkochać pf, rozkochiwać impf
- ukochać pf, ukochiwać impf
- wykochać pf
- zakochać pf, zakochiwać impf
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), kochać is one of the most used words in Polish, appearing 1 time in scientific texts, 0 times in news, 4 times in essays, 18 times in fiction, and 57 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 80 times, making it the 804th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
Further reading
- “kochać”, in Wielki słownik języka polskiego[8] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “kochać się”, in Wielki słownik języka polskiego[9] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “kochać”, in Polish dictionaries at PWN[10] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “kochać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “kochać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “KOCHAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 19.01.2015
- “KOCHAĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 24.08.2009
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “kochać”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “kochać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “kochać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 385
- kochać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
- kochać się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
- Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “kochać”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN
Categories:
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish imperfective verbs
- Old Polish transitive verbs
- Old Polish reflexive verbs
- Lesser Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Sieradz-Łęczyca Old Polish
- zlw-opl:Love
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Eastern Greater Poland Polish
- Western Kraków Polish
- Western Lublin Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ɔxat͡ɕ
- Rhymes:Polish/ɔxat͡ɕ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish imperfective verbs
- Polish transitive verbs
- Polish terms with usage examples
- Polish auxiliary verbs
- Central Greater Poland Polish
- Polish reflexive verbs
- Polish euphemisms
- Polish terms with rare senses
- Polish class I verbs
- pl:Love
- pl:Sex