cierpieć

Old Polish

Alternative forms

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *tьrpě̀ti. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /t͡ɕʲɛ(ː)rpʲɛt͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /t͡ɕʲɛrpʲɛt͡ɕʲ/, /t͡ɕʲerpʲɛt͡ɕʲ/

    Verb

    cierpieć impf

    1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) to suffer (to endure suffering)
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, number Ath 36, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Genze cyrpal gest (passus est) za zbawyenye nasze
        [Jenże cirpiał jest (passus est) za zbawienie nasze]
      • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎transliteration, transcription, Krakow, page 177b:
        Isbichcy ga na kryszu møky ne cirpal
        [Iżbychci ja na krzyżu męki nie cirpiał]
      • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 26, 4:
        A na zemyø pomnyecz bødø, ges to gdisz opvsczona bødze od nich, zlvbi syø gim w sobotach swich, cirzpyøøcz pvstinye prze nye (patiens solitudinem propter illos)
        [A na ziemię pomnieć będę, jeż to gdyż opuszczona będzie od nich, zlubi się jim w sobotach swych cirzpiąc pustynie prze nie (patiens solitudinem propter illos)]
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 102, 6, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Czynye milosirdzye gospodzyn a szød wszem nasyle czyrpyønczym (iniuriam patientibus)
        [Czynię miłosirdzie Gospodzin a sąd wszem nasile cirpiącym (iniuriam patientibus)]
      • 1874-1891 [15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XXIV, Grochów, West Pomeranian Voivodeship, Kcynia, page 68:
        Czirzpal fuerat expertus
        [Cirzpiał fuerat expertus]
    2. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to suffer (to bear; to endure patiently) [with accusative or genitive ‘whom/what’]
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 54, 12, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Bo bi me bil pocløl neprzyaczel moy, cyrzpalbich bil owszem (sustinuissem utique)
        [Bo by mie był poklął nieprzyjaciel moj, cirzpiałbych był owszem (sustinuissem utique)]
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 91, 14, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Ieszcze rozplodzø se w starosci oplwitey, a dobrze cirzpøczy bødø (bene patientes erunt)
        [Jeszcze rozpłodzą sie w starości opłwitej a dobrze cirzpiący będą (bene patientes erunt)]
      • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎transliteration, transcription, Krakow, page gl. 157a:
        Cyrpmy milosciue vbostvo paupertatem in paciencia sustineamus
        [Cirpmy miłościwe ubostwo paupertatem in paciencia sustineamus]
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎[4], Krakow, Brodnia, page gl. 65:
        Lodzye zlamanye czirpyalem (naufragium feci)
        [Łodzie złamanie cirpiałem (naufragium feci)]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[5], page 527:
        Uczyniłam sie czarna i śniada, kako mogę cirpieć śmierci syna mego?
        [Uczyniłam sie czarna i śmiada; kako mogę cirpieć śmierć syna mego?]
      • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 116:
        A nye mayaly rąkoyemszthwa, thych ma woyth, szlowye poszpolny poszel, szchowacz asz do szadu poloszonego odworzonych dny, asz ony muszą przyszyągy czyrpyecz y czynycz
        [A nie mająli rękojemstwa, ty[ch] ma wojt, słowie pospolny poseł, schować aż do sądu położonego otworzonych dni, aż oni muszą przysięgi cirpieć i czynić]
      • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 11:
        Czirzpyąncz kogo trzy lyatha... nyekaką dzedzyną spokoynye a czycho dzirzeecz alybo poszescz (patiens aliquem... aliquam hereditatem... possidere)..., ode wszego prawa thego they tho dzyedzyni othpadlym szą czvcz yma
        [Cirzpiąc kogo trzy lata... niekaką dziedzinę spokojnie a cicho dzirżeć alibo posieść (patiens aliquem... aliquam hereditatem... possidere)..., ode wszego prawa [tego] tej to dziedziny otpadłym się czuć ima]
    3. (attested in Masovia) to suffer (to be punished, to suffer a form of punishment, fee, etc.)
      • 1922 [1414], “Sądownictwo w sprawach kmiecych a ustalanie się stanów na Mazowszu pod koniec wieków średnich”, in Kazimierz Tymieniecki, editor, Prace Komisji Hisorycznej, volume 3, Masovia, page 165:
        Si invenient domini, abi ktora vyna bila in meis hominibus, tedy gotowem yą czirpecz
        [Si invenient domini, aby ktora wina była in meis hominibus, tedy gotowem ją cirpieć]
    4. (attested in Lesser Poland) to wait, to miss
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 24, 5, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Ty ies bog, zbawiczel moy, a czebe cirzpal iesm (te sustinui) wszistek dzen
        [Ty jeś Bog, zbawiciel moj, a ciebie cirzpiał jeśm (te sustinui) wszystek dzień]

    Derived terms

    verbs
    • cierpieć prawo impf

    Descendants

    • Polish: cierpieć, cierzpieć (Far Masovian, Łomża Voivodeship), ciyrpieć (Zagórze)
    • Silesian: ciyrpieć

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish cierpieć.

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈt͡ɕɛr.pjɛt͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɛrpjɛt͡ɕ
      • Syllabification: cier‧pieć

      Verb

      cierpieć impf

      1. (intransitive) to suffer (to feel pain)
        Synonym: boleć
      2. (transitive) to bear, to endure (to suffer patiently) [with accusative ‘something’]
        Synonym: znosić
      3. (transitive) to put up with, to tolerate [with accusative ‘someone or something’]
        Synonyms: tolerować, znosić
      4. (intransitive) to suffer from (to have a particular disease or condition) [with na (+ accusative) ‘something’]
        Synonym: chorować
      5. (transitive, chiefly in the negative) to abhor, to detest, to hate, to resent (to not stand; to not tolerate)
        Synonyms: nie trawić, nie znosić
        Nie cierpię go. ― I can't stand him.
      6. (reflexive with się, chiefly in the negative) to abhor each other, to detest each other, to hate each other, to resent each other (to not stand each other; to not tolerate each other)
        Synonyms: nie trawić się, nie znosić się

      Conjugation

      Conjugation of cierpieć impf (class VIIa)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive cierpieć
      present tense 1st cierpię cierpimy
      2nd cierpisz cierpicie
      3rd cierpi cierpią
      impersonal cierpi się
      past tense 1st cierpiałem,
      -(e)m cierpiał
      cierpiałam,
      -(e)m cierpiała
      cierpiałom1,
      -(e)m cierpiało
      cierpieliśmy,
      -(e)śmy cierpieli
      cierpiałyśmy,
      -(e)śmy cierpiały
      2nd cierpiałeś,
      -(e)ś cierpiał
      cierpiałaś,
      -(e)ś cierpiała
      cierpiałoś1,
      -(e)ś cierpiało
      cierpieliście,
      -(e)ście cierpieli
      cierpiałyście,
      -(e)ście cierpiały
      3rd cierpiał cierpiała cierpiało cierpieli cierpiały
      impersonal cierpiano
      future tense 1st będę cierpiał, będę cierpieć będę cierpiała, będę cierpieć będę cierpiało1, będę cierpieć będziemy cierpieli, będziemy cierpieć będziemy cierpiały, będziemy cierpieć
      2nd będziesz cierpiał, będziesz cierpieć będziesz cierpiała, będziesz cierpieć będziesz cierpiało1, będziesz cierpieć będziecie cierpieli, będziecie cierpieć będziecie cierpiały, będziecie cierpieć
      3rd będzie cierpiał, będzie cierpieć będzie cierpiała, będzie cierpieć będzie cierpiało, będzie cierpieć będą cierpieli, będą cierpieć będą cierpiały, będą cierpieć
      impersonal będzie cierpieć się
      conditional 1st cierpiałbym,
      bym cierpiał
      cierpiałabym,
      bym cierpiała
      cierpiałobym1,
      bym cierpiało
      cierpielibyśmy,
      byśmy cierpieli
      cierpiałybyśmy,
      byśmy cierpiały
      2nd cierpiałbyś,
      byś cierpiał
      cierpiałabyś,
      byś cierpiała
      cierpiałobyś1,
      byś cierpiało
      cierpielibyście,
      byście cierpieli
      cierpiałybyście,
      byście cierpiały
      3rd cierpiałby,
      by cierpiał
      cierpiałaby,
      by cierpiała
      cierpiałoby,
      by cierpiało
      cierpieliby,
      by cierpieli
      cierpiałyby,
      by cierpiały
      impersonal cierpiano by
      imperative 1st niech cierpię cierpmy
      2nd cierp cierpcie
      3rd niech cierpi niech cierpią
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st cierpiałem był cierpiałam była cierpiałom było1 cierpieliśmy byli cierpiałyśmy były
      2nd cierpiałeś był cierpiałaś była cierpiałoś było1 cierpieliście byli cierpiałyście były
      3rd cierpiał był cierpiała była cierpiało było cierpieli byli cierpiały były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym cierpiał byłabym cierpiała byłobym cierpiało1 bylibyśmy cierpieli byłybyśmy cierpiały
      2nd byłbyś cierpiał byłabyś cierpiała byłobyś cierpiało1 bylibyście cierpieli byłybyście cierpiały
      3rd byłby cierpiał byłaby cierpiała byłoby cierpiało byliby cierpieli byłyby cierpiały
      active adjectival participle cierpiący cierpiąca cierpiące cierpiący cierpiące
      passive adjectival participle cierpiany cierpiana cierpiane cierpiani cierpiane
      contemporary adverbial participle cierpiąc
      verbal noun cierpienie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Derived terms

      adjectives
      nouns
      verbs
      adjective
      verbs

      Further reading

      • “cierpieć”, in Wielki słownik języka polskiego‎[6] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “nie cierpieć”, in Wielki słownik języka polskiego‎[7] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “cierpieć”, in Polish dictionaries at PWN‎[8] (in Polish)
      • Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “cierpieć”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN