buail

Irish

Etymology

From Middle Irish búailid (“to beat, knock”).[1] See buille (“blow, stroke”).

Pronunciation

  • IPA(key): /bˠuəlʲ/[2]
  • (Ulster, also) IPA(key): /bˠiːælʲ/, (older) /bˠɯːælʲ/[3]

Verb

buail (present analytic buaileann, future analytic buailfidh, verbal noun baladh, past participle buailte)

  1. (ambitransitive) to strike, hit, beat
    An té a bhuailtear sa cheann bíonn eagla air. ― A burnt child dreads the fire. (literally, “He who gets hit in the head has fear.”)
  2. to defeat, beat
  3. to strike out, make one's way, proceed
  4. to clap (one's hands)
  5. to mint (coins)

Conjugation

Conjugation of buail (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present buailim buaileann tú;
buailir†
buaileann sé, sí buailimid; buaileann muid buaileann sibh buaileann siad;
buailid†
a bhuaileann; a bhuaileas buailtear
past bhuail mé; bhuaileas bhuail tú; bhuailis bhuail sé, sí bhuaileamar; bhuail muid bhuail sibh; bhuaileabhair bhuail siad; bhuaileadar a bhuail buaileadh
past habitual bhuailinn /
buailinn‡
bhuailteá /
buailteá‡
bhuaileadh sé, sí /
buaileadh sé, sí‡
bhuailimis; bhuaileadh muid /
buailimis‡; buaileadh muid‡
bhuaileadh sibh /
buaileadh sibh‡
bhuailidís; bhuaileadh siad /
buailidís‡; buaileadh siad‡
a bhuaileadh bhuailtí /
buailtí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future buailfidh mé;
buailfead
buailfidh tú;
buailfir†
buailfidh sé, sí buailfimid;
buailfidh muid
buailfidh sibh buailfidh siad;
buailfid†
a bhuailfidh; a bhuailfeas buailfear
conditional bhuailfinn /
buailfinn‡
bhuailfeá /
buailfeá‡
bhuailfeadh sé, sí /
buailfeadh sé, sí‡
bhuailfimis; bhuailfeadh muid /
buailfimis‡; buailfeadh muid‡
bhuailfeadh sibh /
buailfeadh sibh‡
bhuailfidís; bhuailfeadh siad /
buailfidís‡; buailfeadh siad‡
a bhuailfeadh bhuailfí /
buailfí‡
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go mbuaile mé;
go mbuailead†
go mbuaile tú;
go mbuailir†
go mbuaile sé, sí go mbuailimid;
go mbuaile muid
go mbuaile sibh go mbuaile siad;
go mbuailid†
— go mbuailtear
past dá mbuailinn dá mbuailteá dá mbuaileadh sé, sí dá mbuailimis;
dá mbuaileadh muid
dá mbuaileadh sibh dá mbuailidís;
dá mbuaileadh siad
— dá mbuailtí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— buailim buail buaileadh sé, sí buailimis buailigí;
buailidh†
buailidís — buailtear
past participle buailte
verbal noun bualadh

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Quotations

  • 1939, Peig Sayers, “Inghean an Cheannaidhe”, in Marie-Louise Sjoestedt, Description d’un parler irlandais de Kerry (Bibliothèque de l'École des Hautes Études; 270) (overall work in French), Paris: Librairie Honoré Champion, page 196:
    Do bhuail sé an cé isteach agus bhí Máire Bhán agus a leanbhín álainn roimis agus sceitimíní uirthi ag fáiltiughadh roimis.
    He made his way onto the quay, and Máire Bhán and her beautiful little child were waiting for him, and welcomed him excitedly.

Derived terms

Descendants

  • →⇒ Yola: beeley, bowley, booleyin

Mutation

Mutated forms of buail
radical lenition eclipsis
buail bhuail mbuail

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “búailid, búalaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 202
  3. ^ Ó Searcaigh, Séamus (1925), Foghraidheacht Ghaedhilge an Tuaiscirt [Pronunciation of Northern Irish]‎[1] (in Irish), Béal Feirste [Belfast]: Brún agus Ó Nualláin [Browne and Nolan], section 43, page 20

Further reading

  • A. Palandri, Ú. Bhreathnach, M. Měchura, G. Ó Cleircín, and B. Ó Raghallaigh, (2026), “buail”, in Taisce Chanúintí na Gaeilge - Repository of Irish Dialects‎[2] (in Irish and English), Dublin City University
  • “buail”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  • Dinneen, Patrick S. (1904), “buailim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 95
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “buail”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Scottish Gaelic

Etymology

From Old Irish búalaid[1]. See buille (“blow, stroke”). Cognate with Irish buail.

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈpuɪl/

Verb

buail (past bhuail, future buailidh, verbal noun bualadh, past participle buailte)

  1. to strike, hit
  2. to bang (against something)
  3. to thrash, thresh (corn)
  4. to coin, mint coins

Conjugation

Conjugation of buail (regular)
indicative independent dependent
personal impersonal personal impersonal
past bhuail bhuaileadh bhuail bhuaileadh
future buailidh buailear
buailtear
buail buailear
buailtear
relative future bhuaileas bhuailear — —
conditional independent dependent
personal impersonal personal impersonal
first person singular bhuailinn bhuailteadh
bhuailist1
bhuailiste1
buailinn buailteadh
buailist1
buailiste1
first person plural bhuaileamaid
bhuaileadh sinn
buaileamaid
buaileadh sinn
second/third person bhuaileadh buaileadh
imperative independent
singular plural impersonal
first person buaileam buaileamaid buailear
buailtear
second person buail buailibh
third person buaileadh
past participle buailte
verbal noun bualadh

1. Lewis dialect form

Derived terms

Mutation

Mutation of buail
radical lenition
buail bhuail

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Scottish Gaelic.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “búailid, búalaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Further reading

  • Edward Dwelly (1911), “buail”, in Faclair Gàidhlig gu Beurla le Dealbhan [The Illustrated Gaelic–English Dictionary], 10th edition, Edinburgh: Birlinn Limited, →ISBN

Welsh

Pronunciation

Noun

buail m pl

  1. plural of bual

Mutation

Mutated forms of buail
radical soft nasal aspirate
buail fuail muail unchanged

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Welsh.
All possible mutated forms are displayed for convenience.