bilis

See also: bil-is, bílis, -bilis, and bílíš

Catalan

Etymology

    Learned borrowing from Latin bīlis.

    Pronunciation

    Noun

    bilis f (invariable)

    1. bile
      Synonym: fel

    Further reading

    Finnish

    Etymology

    Clipping of biljardi +‎ -is.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈbilis/, [ˈbilis̠]
    • Rhymes: -ilis
    • Syllabification(key): bi‧lis
    • Hyphenation(key): bi‧lis

    Noun

    bilis (slang)

    1. (billiards) billiards, pool (game)

    Declension

    Inflection of bilis (Kotus type 39/vastaus, no gradation)
    nominative bilis bilikset
    genitive biliksen bilisten
    biliksien
    partitive bilistä biliksiä
    illative bilikseen biliksiin
    singular plural
    nominative bilis bilikset
    accusative nom. bilis bilikset
    gen. biliksen
    genitive biliksen bilisten
    biliksien
    partitive bilistä biliksiä
    inessive biliksessä biliksissä
    elative biliksestä biliksistä
    illative bilikseen biliksiin
    adessive biliksellä biliksillä
    ablative bilikseltä biliksiltä
    allative bilikselle biliksille
    essive biliksenä biliksinä
    translative bilikseksi biliksiksi
    abessive biliksettä biliksittä
    instructive — biliksin
    comitative See the possessive forms below.
    Possessive forms of bilis (Kotus type 39/vastaus, no gradation)
    first-person singular possessor
    singular plural
    nominative bilikseni bilikseni
    accusative nom. bilikseni bilikseni
    gen. bilikseni
    genitive bilikseni bilisteni
    biliksieni
    partitive bilistäni biliksiäni
    inessive biliksessäni biliksissäni
    elative biliksestäni biliksistäni
    illative bilikseeni biliksiini
    adessive bilikselläni biliksilläni
    ablative bilikseltäni biliksiltäni
    allative bilikselleni biliksilleni
    essive biliksenäni biliksinäni
    translative biliksekseni biliksikseni
    abessive biliksettäni biliksittäni
    instructive — —
    comitative — biliksineni
    second-person singular possessor
    singular plural
    nominative biliksesi biliksesi
    accusative nom. biliksesi biliksesi
    gen. biliksesi
    genitive biliksesi bilistesi
    biliksiesi
    partitive bilistäsi biliksiäsi
    inessive biliksessäsi biliksissäsi
    elative biliksestäsi biliksistäsi
    illative bilikseesi biliksiisi
    adessive bilikselläsi biliksilläsi
    ablative bilikseltäsi biliksiltäsi
    allative biliksellesi biliksillesi
    essive biliksenäsi biliksinäsi
    translative bilikseksesi biliksiksesi
    abessive biliksettäsi biliksittäsi
    instructive — —
    comitative — biliksinesi
    first-person plural possessor
    singular plural
    nominative biliksemme biliksemme
    accusative nom. biliksemme biliksemme
    gen. biliksemme
    genitive biliksemme bilistemme
    biliksiemme
    partitive bilistämme biliksiämme
    inessive biliksessämme biliksissämme
    elative biliksestämme biliksistämme
    illative bilikseemme biliksiimme
    adessive biliksellämme biliksillämme
    ablative bilikseltämme biliksiltämme
    allative biliksellemme biliksillemme
    essive biliksenämme biliksinämme
    translative bilikseksemme biliksiksemme
    abessive biliksettämme biliksittämme
    instructive — —
    comitative — biliksinemme
    second-person plural possessor
    singular plural
    nominative biliksenne biliksenne
    accusative nom. biliksenne biliksenne
    gen. biliksenne
    genitive biliksenne bilistenne
    biliksienne
    partitive bilistänne biliksiänne
    inessive biliksessänne biliksissänne
    elative biliksestänne biliksistänne
    illative bilikseenne biliksiinne
    adessive biliksellänne biliksillänne
    ablative bilikseltänne biliksiltänne
    allative biliksellenne biliksillenne
    essive biliksenänne biliksinänne
    translative bilikseksenne biliksiksenne
    abessive biliksettänne biliksittänne
    instructive — —
    comitative — biliksinenne
    third-person possessor
    singular plural
    nominative biliksensä biliksensä
    accusative nom. biliksensä biliksensä
    gen. biliksensä
    genitive biliksensä bilistensä
    biliksiensä
    partitive bilistään
    bilistänsä
    biliksiään
    biliksiänsä
    inessive biliksessään
    biliksessänsä
    biliksissään
    biliksissänsä
    elative biliksestään
    biliksestänsä
    biliksistään
    biliksistänsä
    illative bilikseensä biliksiinsä
    adessive biliksellään
    biliksellänsä
    biliksillään
    biliksillänsä
    ablative bilikseltään
    bilikseltänsä
    biliksiltään
    biliksiltänsä
    allative bilikselleen
    biliksellensä
    biliksilleen
    biliksillensä
    essive biliksenään
    biliksenänsä
    biliksinään
    biliksinänsä
    translative biliksekseen
    bilikseksensä
    biliksikseen
    biliksiksensä
    abessive biliksettään
    biliksettänsä
    biliksittään
    biliksittänsä
    instructive — —
    comitative — biliksineen
    biliksinensä

    Synonyms

    Latin

    Etymology

    De Vaan reconstructs Proto-Italic *bistli- based on comparison to Brythonic (e.g. Welsh bustl). No further cognates are known, and Latin initial b- and Brythonic *b- do not regularly correspond in inherited vocabulary, so the term is likely borrowed, either from Celtic into Italic, or from a non-Indo-European substrate into both. If native to Celtic, De Vaan suggests it could descend from a Celtic preform *bid-tli-, from Proto-Indo-European *bʰeyd- (“to split off, bite”), referring to the substance's bitterness. In the latter case, compare also Proto-Germanic *bitraz (“bitter”).[1]

    Pronunciation

    Noun

    bīlis f (genitive bīlis); third declension

    1. bile
    2. (figuratively) anger, gall

    Declension

    Third-declension noun (i-stem).

    Derived terms

    Descendants

    • Catalan: bilis
    • English: bile, bili-
    • French: bile
    • Galician: bile
    • Irish: bili-
    • Istriot: bile
    • Italian: bile
    • Portuguese: bílis, bile
    • Spanish: bilis

    References

    1. ^ De Vaan, Michiel (2008), “bīlis”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 72

    Further reading

    • “bilis”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
    • “bilis”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
    • "bilis", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
    • “bilis”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
    • Carl Meißner; Henry William Auden (1894), Latin Phrase-Book‎[1], London: Macmillan and Co.
      • to vent one's anger, spite on some one: iram, bilem evomere in aliquem
      • to excite a person's wrath: stomachum, bilem alicui movere

    Palauan

    Pronunciation

    • IPA(key): /bi.ˈlis/

    Noun

    bilis

    1. dog

    Spanish

    Etymology

      Learned borrowing from Latin bīlis.

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈbilis/ [ˈbi.lis]
      • Audio (Venezuela):(file)
      • Rhymes: -ilis
      • Syllabification: bi‧lis

      Noun

      bilis f (plural bilis)

      1. bile
        Synonym: hiel

      Derived terms

      Further reading

      Tagalog

      Etymology

      Compare Kapampangan bilis. See also Spanish veloz.

      Pronunciation

      • (Standard Tagalog) IPA(key): /biˈlis/ [bɪˈlɪs]
      • Rhymes: -is
      • Syllabification: bi‧lis

      Noun

      bilís (Baybayin spelling ᜊᜒᜎᜒᜐ᜔)

      1. speed
        Synonyms: tulin, katulinan, kabilisan
      2. promptness; quickness
        Synonyms: liksi, kaliksihan
      3. velocity
        Synonym: belosidad
      4. (music) tempo
      5. (grammar) ultimate syllabic stress (without a glottal ending)

      Coordinate terms

      Derived terms

      Descendants

      See also

      Interjection

      bilís (Baybayin spelling ᜊᜒᜎᜒᜐ᜔)

      1. faster! hurry up; quick!
        Synonym: dali

      Further reading

      • “bilis”, in Pambansang Diksiyonaryo | Diksiyonaryo.ph, 2018

      Anagrams