athraigh

Irish

Pronunciation

  • (Munster) IPA(key): /ˈaːhəɾˠɪɟ/
  • (Aran) IPA(key): /ˈɑɾˠə/, /ˈaɾˠə/, /ˈæɾˠə/
  • (Cois Fharraige) IPA(key): /ˈaːɾˠə/
  • (Ulster) IPA(key): /ˈaːhɾˠi/[1]

Etymology 1

From Middle Irish aithrigid (“to change, alter, move”),[2] from Old Irish ad·eirrig (“to repeat, reiterate; change”),[3] from ath- + ar- + Proto-Celtic *regeti (whence also Old Irish at·reig, Irish éirigh), from Proto-Indo-European *h₃reǵ- (“to straighten”). Cognate with Scottish Gaelic atharraich and Manx arree.

Alternative forms

Verb

athraigh (present analytic athraíonn, future analytic athróidh, verbal noun athrú, past participle athraithe)

  1. (intransitive) change, vary
    Is mór atá sé athraithe ó chonaic mé go deireanach é.
    He has changed a lot since the last time I saw him.
    Tá an ghaoth athraithe. / D’athraigh an ghaoth.
    The wind has changed.
  2. (transitive) change, alter
    Bhí sé d’intinn aige a dhul go Meireacá, ach b’fhéidir gur athraigh sé a intinn.
    He was intending to go to America, but maybe he changed his mind.
  3. (ambitransitive) move
  4. (transitive, mathematics) reduce
Conjugation
Conjugation of athraigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present athraím athraíonn tú;
athraír†
athraíonn sé, sí athraímid;
athraíonn muid
athraíonn sibh athraíonn siad;
athraíd†
a athraíonn; a athraíos athraítear
past d'athraigh mé; d'athraíos /
athraigh mé‡; athraíos‡
d'athraigh tú; d'athraís /
athraigh tú‡; athraís‡
d'athraigh sé, sí /
athraigh sé, sí‡
d'athraíomar; d'athraigh muid /
athraíomar‡; athraigh muid‡
d'athraigh sibh; d'athraíobhair /
athraigh sibh‡; athraíobhair‡
d'athraigh siad; d'athraíodar /
athraigh siad‡; athraíodar‡
a d'athraigh athraíodh;
hathraíodh†
past habitual d'athraínn /
athraínn‡
d'athraíteá /
athraíteá‡
d'athraíodh sé, sí /
athraíodh sé, sí‡
d'athraímis; d'athraíodh muid /
athraímis‡; athraíodh muid‡
d'athraíodh sibh /
athraíodh sibh‡
d'athraídís; d'athraíodh /
athraídís‡; athraíodh siad‡
a d'athraíodh d'athraítí /
athraítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future athróidh mé;
athród;
athróchaidh mé†
athróidh tú;
athróir†;
athróchaidh tú†
athróidh sé, sí;
athróchaidh sé, sí†
athróimid;
athróidh muid;
athróchaimid†;
athróchaidh muid†
athróidh sibh;
athróchaidh sibh†
athróidh siad;
athróid†;
athróchaidh siad†
a athróidh; a athrós; a athróchaidh†; a athróchas† athrófar; athróchar†
conditional d'athróinn; d'athróchainn† /
athróinn‡; athróchainn†‡
d'athrófá; d'athróchthᆠ/
athrófá‡; athróchthᆇ
d'athródh sé, sí; d'athróchadh sé, s토/
athródh sé, sí‡; athróchadh sé, s톇
d'athróimis; d'athródh muid; d'athróchaimis†; d'athróchadh muid† /
athróimis‡; athródh muid‡; athróchaimis†‡; athróchadh muid†‡
d'athródh sibh; d'athróchadh sibh† /
athródh sibh‡; athróchadh sibh†‡
d'athróidís; d'athródh siad; d'athróchaidís†; d'athróchadh siad† /
athróidís‡; athródh siad‡; athróchaidís†‡; athróchadh siad†‡
a d'athródh; a d'athróchadh† d'athrófaí; d'athróchtha토/
athrófaí‡; athróchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go n-athraí mé;
go n-athraíod†
go n-athraí tú;
go n-athraír†
go n-athraí sé, sí go n-athraímid;
go n-athraí muid
go n-athraí sibh go n-athraí siad;
go n-athraíd†
— go n-athraítear
past dá n-athraínn dá n-athraíteá dá n-athraíodh sé, sí dá n-athraímis;
dá n-athraíodh muid
dá n-athraíodh sibh dá n-athraídís;
dá n-athraíodh siad
— dá n-athraítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— athraím athraigh athraíodh sé, sí athraímis athraígí;
athraídh†
athraídís — athraítear
past participle athraithe
verbal noun athrú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Noun

athraigh m

  1. genitive singular of athrach

Mutation

Mutated forms of athraigh
radical eclipsis with h-prothesis with t-prothesis
athraigh n-athraigh hathraigh not applicable

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 130, page 50
  2. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aithrigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  3. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “ad·eirrig”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Further reading