ardaigh

Irish

Alternative forms

  • airdigh
  • áirdigh, árdaigh, arduigh, árduigh (obsolete)

Etymology

From Middle Irish ardaigid (“to raise; rise, grow high”), from Old Irish ard (“high”). By surface analysis, ard +‎ -igh.

Pronunciation

  • (Munster) IPA(key): /ˈɑːɾˠd̪ˠɪɟ/
  • (Connacht) IPA(key): /ˈɑːɾˠd̪ˠə/, /ˈɑːɾˠd̪ˠiː/
  • (Ulster) IPA(key): /ˈaːɾˠd̪ˠi/

Verb

ardaigh (present analytic ardaíonn, future analytic ardóidh, verbal noun ardú, past participle ardaithe)

  1. (transitive) to raise, lift, heighten, hoist, elevate, cast up (one's eyes etc.), put up, throw up (one's hands, a window etc.), uplift
  2. (intransitive) to rise
  3. (ambitransitive) to climb, ascend, go up
  4. (ambitransitive) to build up, increase
  5. (ambitransitive) to advance (of a price etc.)
  6. (transitive) to turn up, up (increase)
    D’ardaigh mé giar.
    I changed up gear, I upshifted.
  7. (transitive, nautical) to raise (cause to seem higher by drawing nearer)
  8. (transitive) to exalt, magnify
    Synonym: méadaigh
  9. (transitive) to promote (raise someone to a more important, responsible, or remunerative job or rank)
  10. (transitive) to take away, carry off
    Synonyms: tóg ó, bain de, tabhair le
  11. (transitive) to run up (bring (a flag) to the top of its flag pole)
  12. (transitive) to take off (remove (especially upward)), take up
  13. (intransitive) clear up (of weather)
    Synonym: geal

Conjugation

Conjugation of ardaigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present ardaím ardaíonn tú;
ardaír†
ardaíonn sé, sí ardaímid;
ardaíonn muid
ardaíonn sibh ardaíonn siad;
ardaíd†
a ardaíonn; a ardaíos ardaítear
past d'ardaigh mé; d'ardaíos /
ardaigh mé‡; ardaíos‡
d'ardaigh tú; d'ardaís /
ardaigh tú‡; ardaís‡
d'ardaigh sé, sí /
ardaigh sé, sí‡
d'ardaíomar; d'ardaigh muid /
ardaíomar‡; ardaigh muid‡
d'ardaigh sibh; d'ardaíobhair /
ardaigh sibh‡; ardaíobhair‡
d'ardaigh siad; d'ardaíodar /
ardaigh siad‡; ardaíodar‡
a d'ardaigh ardaíodh;
hardaíodh†
past habitual d'ardaínn /
ardaínn‡
d'ardaíteá /
ardaíteá‡
d'ardaíodh sé, sí /
ardaíodh sé, sí‡
d'ardaímis; d'ardaíodh muid /
ardaímis‡; ardaíodh muid‡
d'ardaíodh sibh /
ardaíodh sibh‡
d'ardaídís; d'ardaíodh /
ardaídís‡; ardaíodh siad‡
a d'ardaíodh d'ardaítí /
ardaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future ardóidh mé;
ardód;
ardóchaidh mé†
ardóidh tú;
ardóir†;
ardóchaidh tú†
ardóidh sé, sí;
ardóchaidh sé, sí†
ardóimid;
ardóidh muid;
ardóchaimid†;
ardóchaidh muid†
ardóidh sibh;
ardóchaidh sibh†
ardóidh siad;
ardóid†;
ardóchaidh siad†
a ardóidh; a ardós; a ardóchaidh†; a ardóchas† ardófar; ardóchar†
conditional d'ardóinn; d'ardóchainn† /
ardóinn‡; ardóchainn†‡
d'ardófá; d'ardóchthᆠ/
ardófá‡; ardóchthᆇ
d'ardódh sé, sí; d'ardóchadh sé, s토/
ardódh sé, sí‡; ardóchadh sé, s톇
d'ardóimis; d'ardódh muid; d'ardóchaimis†; d'ardóchadh muid† /
ardóimis‡; ardódh muid‡; ardóchaimis†‡; ardóchadh muid†‡
d'ardódh sibh; d'ardóchadh sibh† /
ardódh sibh‡; ardóchadh sibh†‡
d'ardóidís; d'ardódh siad; d'ardóchaidís†; d'ardóchadh siad† /
ardóidís‡; ardódh siad‡; ardóchaidís†‡; ardóchadh siad†‡
a d'ardódh; a d'ardóchadh† d'ardófaí; d'ardóchtha토/
ardófaí‡; ardóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go n-ardaí mé;
go n-ardaíod†
go n-ardaí tú;
go n-ardaír†
go n-ardaí sé, sí go n-ardaímid;
go n-ardaí muid
go n-ardaí sibh go n-ardaí siad;
go n-ardaíd†
— go n-ardaítear
past dá n-ardaínn dá n-ardaíteá dá n-ardaíodh sé, sí dá n-ardaímis;
dá n-ardaíodh muid
dá n-ardaíodh sibh dá n-ardaídís;
dá n-ardaíodh siad
— dá n-ardaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— ardaím ardaigh ardaíodh sé, sí ardaímis ardaígí;
ardaídh†
ardaídís — ardaítear
past participle ardaithe
verbal noun ardú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

  • Alternative verbal noun: ardach

Derived terms

Noun

ardaigh

  1. vocative/genitive singular of ardach

Mutation

Mutated forms of ardaigh
radical eclipsis with h-prothesis with t-prothesis
ardaigh n-ardaigh hardaigh not applicable

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

Further reading