Żyd

See also: żyd, Žyd, and żyd.

Old Polish

Etymology

    Borrowed from Old Czech Žid.[1][2]

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /ʒʲit/
    • IPA(key): (15th CE) /ʒʲit/

    Noun

    Żyd m pers

    1. (attested in Greater Poland, Masovia) Jew
      • 1967 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 59, Kościan:
        Isze Przibislaf podal scodi placzicz Szidom sa Falkana
        [Iże Przybysław podał szkody płacić Żydom za Falkana]
      • 1880-1894 [XV ex.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎[2], volume I, Gniezno, Warsaw, page 145:
        Oczy mu zaw[ią]zaly Zydowye okruthny
        [Oczy mu zaw[ią]zali Żydowie okrutni]
      • 1967 [1413], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 495, Kościan:
        Iako ne wem, aby Liszek zaplaczil sesczdzesant grziwen za Yanka, gey mansza, crzescziyanom albo Zidom
        [Jako nie wiem, aby Lisek zapłacił sześćdziesiąt grzywien za Janka, jej męża, krześcijanom albo Żydom]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[3], page 305:
        Nusz vy, Zydovye a mądrczy zydowsczy (vos Pharisaei Luc 11, 39), to, czo yest wzvyrchv czasze..., to... czysczyczye
        [Nuż wy, Żydowie a mędrcy żydowszczy (vos Pharisaei Luc 11, 39), to, co jest wzwirchu czasze..., to... czyścicie]

    Derived terms

    nouns
    • nawielebniejsze Żydow syny
    • starszy Żydowie
    • starzy i nowi Żydowie
    • Żyd licemiernik

    Descendants

    • Polish: Żyd

    References

    1. ^ Šekli, Matej (2015), “Old Romance place names in early South Slavic and late Proto-Slavic sound changes”, in Linguistica‎[1], volume 55(1), archived from the original on 13 April 2026, page 106
    2. ^ Mieczysław Basaj; Janusz Siatkowski (2006), “Żyd”, in Bohemizmy w języku polskim: Słownik (in Polish), Warsaw: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, →ISBN

    Polish

    Żyd

    Etymology

    Inherited from Old Polish Żyd.

    For similar religious borrowings, compare Rzym (“Rome”) and krzyż (“cross”).

    Pronunciation

     
    • IPA(key): /ˈʐɘt/
    • Rhymes: -ɘt
    • Syllabification: Żyd
    • Homophones: żyd, żyt

    Noun

    Żyd m pers (female equivalent Żydówka)

    1. (Judaism) Jew (person with cultural or ancestral Jewish connections)

    Declension

    Declension of Żyd
    singular plural
    nominative Żyd Żydzi, Żydy1
    genitive Żyda Żydów
    dative Żydowi Żydom
    accusative Żyda Żydów
    instrumental Żydem Żydami
    locative Żydzie Żydach
    vocative Żydzie Żydzi

    1Deprecative.

    Further reading

    • “Żyd”, in Wielki słownik języka polskiego‎[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
    • “Żyd”, in Polish dictionaries at PWN‎[5] (in Polish)