zarzec

See also: zarżeć

Kashubian

Etymology

    From za- + rzec. Compare Czech zaříct, Silesian zarzec, and Polish zarzec.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈza.r̝ɛt͡s/
    • Rhymes: -ar̝ɛt͡s
    • Syllabification: za‧rzec

    Verb

    zarzec pf (imperfective zarzekac)

    1. (reflexive with sã) to swear (to promise fervently)

    Further reading

    • Stefan Ramułt (1893), “zařec są”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 264
    • Jan Trepczyk (1994), “mylić”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
    • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “zarzec”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎[1], volume 2, page 1505
    • “zarzec sã”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

    Old Polish

    Etymology

      From za- + rzec. First attested in the 15th century. Compare Old Czech zařéci.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /zar̝ɛt͡sʲ/
      • IPA(key): (15th CE) /zar̝ɛt͡sʲ/

      Verb

      zarzec pf

      1. (reflexive with się, attested in Greater Poland) to forfeit (to give up in defeat by voluntary withdrawal)
        • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 143:
          Chczely szye na wyeky szwego zadawku zarzecz y rolą yey wolno wszdacz
          [Chceli sie na wieki szwego zadawku zarzec i rolę jej wolno wzdać]
      2. (reflexive with się) to make a promise, to vow to renounce something
        • 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 90, 3:
          Rzekl (sc. rzecznik), ysze zarzeklem szye w spowyedzy nygdy rzecznykowacz nykomv na szyyą
          [Rzekł (sc. rzecznik), iże zarzekłem sie w spowiedzi nigdy rzecznikować nikomu na szyję]

      Descendants

      • Polish: zarzec
      • Silesian: zarzec

      References

      Polish

      Etymology

        Inherited from Old Polish zarzec. By surface analysis, za- + rzec. Compare Czech zaříct and Kashubian zarzec.

        Pronunciation

         
        • IPA(key): /ˈza.ʐɛt͡s/
        • (Middle Polish) IPA(key): (16th c.) /ˈza.r̝ɛt͡s/, (17th–18th c.) /ˈza.ʐɛt͡s/
        • Rhymes: -aʐɛt͡s
        • Syllabification: za‧rzec

        Verb

        zarzec pf (imperfective zarzekać)

        1. (transitive, obsolete, occult) to curse (to cast a bad spell on)
          Synonym: zakląć
        2. (transitive, obsolete) to foresee
          Synonym: wyprorokować
        3. (reflexive with się) to swear (to promise fervently)
          Synonyms: zapewnić, zaręczyć, zarzeknąć się
        4. (reflexive with się, literary or archaic) to abjure, to relinquish, to renounce
          Synonyms: wyprzeć się, wyrzec się, zarzeknąć się

        Conjugation

        Conjugation of zarzec pf (class Vc)
        person singular plural
        masculine feminine neuter virile nonvirile
        infinitive zarzec
        future tense 1st zarzeknę, zarzekę zarzekniemy, zarzeczemy
        2nd zarzekniesz, zarzeczesz zarzekniecie, zarzeczecie
        3rd zarzeknie, zarzecze zarzekną, zarzeką
        impersonal zarzeknie się, zarzecze się
        past tense 1st zarzekłem,
        -(e)m zarzekł
        zarzekłam,
        -(e)m zarzekła
        zarzekłom1,
        -(e)m zarzekło
        zarzekliśmy,
        -(e)śmy zarzekli
        zarzekłyśmy,
        -(e)śmy zarzekły
        2nd zarzekłeś,
        -(e)ś zarzekł
        zarzekłaś,
        -(e)ś zarzekła
        zarzekłoś1,
        -(e)ś zarzekło
        zarzekliście,
        -(e)ście zarzekli
        zarzekłyście,
        -(e)ście zarzekły
        3rd zarzekł zarzekła zarzekło zarzekli zarzekły
        impersonal zarzeknięto, zarzeczono
        conditional 1st zarzekłbym,
        bym zarzekł
        zarzekłabym,
        bym zarzekła
        zarzekłobym1,
        bym zarzekło
        zarzeklibyśmy,
        byśmy zarzekli
        zarzekłybyśmy,
        byśmy zarzekły
        2nd zarzekłbyś,
        byś zarzekł
        zarzekłabyś,
        byś zarzekła
        zarzekłobyś1,
        byś zarzekło
        zarzeklibyście,
        byście zarzekli
        zarzekłybyście,
        byście zarzekły
        3rd zarzekłby,
        by zarzekł
        zarzekłaby,
        by zarzekła
        zarzekłoby,
        by zarzekło
        zarzekliby,
        by zarzekli
        zarzekłyby,
        by zarzekły
        impersonal zarzeknięto by, zarzeczono by
        imperative 1st niech zarzeknę, niech zarzekę zarzeknijmy, zarzeczmy
        2nd zarzeknij, zarzecz zarzeknijcie, zarzeczcie
        3rd niech zarzeknie, niech zarzecze niech zarzekną, niech zarzeką
        less common forms
        pluperfect
        (dated, literary)
        1st zarzekłem był zarzekłam była zarzekłom było1 zarzekliśmy byli zarzekłyśmy były
        2nd zarzekłeś był zarzekłaś była zarzekłoś było1 zarzekliście byli zarzekłyście były
        3rd zarzekł był zarzekła była zarzekło było zarzekli byli zarzekły były
        past conditional
        (dated, literary)
        1st byłbym zarzekł byłabym zarzekła byłobym zarzekło1 bylibyśmy zarzekli byłybyśmy zarzekły
        2nd byłbyś zarzekł byłabyś zarzekła byłobyś zarzekło1 bylibyście zarzekli byłybyście zarzekły
        3rd byłby zarzekł byłaby zarzekła byłoby zarzekło byliby zarzekli byłyby zarzekły
        passive adjectival participle zarzeczony zarzeczona zarzeczone zarzeczeni zarzeczone
        anterior adverbial participle zarzekłszy
        verbal noun zarzeknięcie, zarzeczenie

        1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

        Further reading

        Silesian

        Etymology

          Inherited from Old Polish zarzec. By surface analysis, za- + rzec. Compare Czech zaříct and Kashubian zarzec.

          Pronunciation

          • IPA(key): /ˈza.ʐɛt͡s/
          • Audio:(file)
          • Rhymes: -aʐɛt͡s
          • Syllabification: za‧rzec

          Verb

          zarzec pf (imperfective zarzykać)

          1. (reflexive with sie) to swear (to promise fervently)

          Conjugation

          This verb needs an inflection-table template.

          Further reading