szyć

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *šìti. First attested in 1471.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /ʃʲit͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /ʃʲit͡ɕʲ/

    Verb

    szyć impf

    1. (transitive) to sew (to join two parts of something, e.g. fabric using a needle and thread; to embroider)
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 125:
        Inconsutibilis nye schita, ale vtkana
        [Inconsutibilis nye schita, ale utkana]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[1], page 16:
        Tu *ystną na to byly *postavyoną, aby myaly v strozy kosczyol a tesch, by […] praly odzyenye *kosczyelną albo szyly
        [Ty istna na to były postawiona, aby miały w stroży kościoł a też, by […] prały odzienie kościelną albo szły]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[2], page 17:
        Navykla wschystko dzyalo […] , ktoresch przyszlvcha kv nyevyesczyemv dzyalv, lnyanna plotna od vyelny yedvabyem szycz
        [Nawykła wszystko działo […] , ktoreż przysłucha ku niewieściemu działu, lnianna płotna od wiełny, jedwabiem szyć]

    Derived terms

    verbs

    Descendants

    • Polish: szyć, syć (“to embroider”) (Western Kraków, Krzęcin)
    • Silesian: szyć

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish szyć.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈʂɘt͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɘt͡ɕ
      • Syllabification: szyć

      Verb

      szyć impf (perfective uszyć)

      1. (transitive) to sew; to stitch (to join pieces of fabric, leather, etc. together using a needle and thread) [with z (+ genitive) ‘from what’; or with dative or dla (+ genitive) ‘for whom’]
        1. (transitive) to sew; to stitch (to create by joining fabric, etc.)
      2. (transitive) to sew; to stitch (to order clothes from a tailor special-made for oneself) [with u (+ genitive) ‘at whom’]
      3. (transitive, medicine) to sew up; to stitch up (to connect the skin or living tissue of a patient using a needle and surgical thread after e.g. surgery)
        Synonyms: zaszywać, zszywać
        Perfectives: zszyć, zaszyć
      4. (intransitive, imperfective only, colloquial, somewhat dated) to volley (to shoot a projectile weapon, especially a bow, firing projectiles in a short time) [with do (+ genitive) ‘at whom/what’; or with z (+ genitive) ‘what firearm, bow’]
      5. (intransitive, imperfective only, theater) to wing (to improvise having forgotten one's lines in an attempt to not let the audience or listeners notice)
      6. (transitive, imperfective only, music) to run (to play a stringed instrument quickly and precisely)
      7. (transitive, dated) to embroider
        Synonyms: haftować, wyszywać
      8. (transitive, dated) to fly by (to fall quickly before someone's eyes)
      9. (transitive, obsolete, of. e.g. wind) to pierce, to cut through
        Synonym: przeszywać
      10. (transitive, obsolete, rare) to plan; to intend; to plot
      11. (transitive, obsolete, roofing) to thatch (to cover a roof with dried stalks, straw, etc.)
        Synonym: poszywać
      12. (reflexive with się, obsolete) to sneak by
        Synonym: przekradać się

      Conjugation

      Conjugation of szyć impf (class Xa)
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive szyć
      present tense 1st szyję szyjemy
      2nd szyjesz szyjecie
      3rd szyje szyją
      impersonal szyje się
      past tense 1st szyłem,
      -(e)m szył
      szyłam,
      -(e)m szyła
      szyłom1,
      -(e)m szyło
      szyliśmy,
      -(e)śmy szyli
      szyłyśmy,
      -(e)śmy szyły
      2nd szyłeś,
      -(e)ś szył
      szyłaś,
      -(e)ś szyła
      szyłoś1,
      -(e)ś szyło
      szyliście,
      -(e)ście szyli
      szyłyście,
      -(e)ście szyły
      3rd szył szyła szyło szyli szyły
      impersonal szyto
      future tense 1st będę szył, będę szyć będę szyła, będę szyć będę szyło1, będę szyć będziemy szyli, będziemy szyć będziemy szyły, będziemy szyć
      2nd będziesz szył, będziesz szyć będziesz szyła, będziesz szyć będziesz szyło1, będziesz szyć będziecie szyli, będziecie szyć będziecie szyły, będziecie szyć
      3rd będzie szył, będzie szyć będzie szyła, będzie szyć będzie szyło, będzie szyć będą szyli, będą szyć będą szyły, będą szyć
      impersonal będzie szyć się
      conditional 1st szyłbym,
      bym szył
      szyłabym,
      bym szyła
      szyłobym1,
      bym szyło
      szylibyśmy,
      byśmy szyli
      szyłybyśmy,
      byśmy szyły
      2nd szyłbyś,
      byś szył
      szyłabyś,
      byś szyła
      szyłobyś1,
      byś szyło
      szylibyście,
      byście szyli
      szyłybyście,
      byście szyły
      3rd szyłby,
      by szył
      szyłaby,
      by szyła
      szyłoby,
      by szyło
      szyliby,
      by szyli
      szyłyby,
      by szyły
      impersonal szyto by
      imperative 1st niech szyję szyjmy
      2nd szyj szyjcie
      3rd niech szyje niech szyją
      less common forms
      pluperfect
      (dated, literary)
      1st szyłem był szyłam była szyłom było1 szyliśmy byli szyłyśmy były
      2nd szyłeś był szyłaś była szyłoś było1 szyliście byli szyłyście były
      3rd szył był szyła była szyło było szyli byli szyły były
      past conditional
      (dated, literary)
      1st byłbym szył byłabym szyła byłobym szyło1 bylibyśmy szyli byłybyśmy szyły
      2nd byłbyś szył byłabyś szyła byłobyś szyło1 bylibyście szyli byłybyście szyły
      3rd byłby szył byłaby szyła byłoby szyło byliby szyli byłyby szyły
      active adjectival participle szyjący szyjąca szyjące szyjący szyjące
      passive adjectival participle szyty szyta szyte szyci szyte
      contemporary adverbial participle szyjąc
      verbal noun szycie

      1Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.

      Derived terms

      adjectives
      verbs
      verbs
      • szyć buty impf, uszyć buty pf
      adjective

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “szyć”, in Wielki słownik języka polskiego‎[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “szyć”, in Polish dictionaries at PWN‎[4] (in Polish)
        • szyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
        • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “szyć”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[5], 4. online edition, Warszawa
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “szyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • “SZYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 28.04.2016
      • Historic dictionaries:
      • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1907), “szyć”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 5: R S Ś T, Kraków: Akademia Umiejętności, page 333