seachain

Irish

Etymology

From Middle Irish sechnaid.[1]

Pronunciation

Verb

seachain (present analytic seachnaíonn, future analytic seachnóidh, verbal noun seachaint, past participle seachanta)

  1. to avoid, evade, shun
    Ní féidir iad a sheachaint.
    It's impossible to avoid them.
  2. to take care, to mind
    Seachain na smugairle róin.
    Mind the seal spit.
  3. to yield

Conjugation

Conjugation of seachain (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present seachnaím seachnaíonn tú;
seachnaír†
seachnaíonn sé, sí seachnaímid;
seachnaíonn muid
seachnaíonn sibh seachnaíonn siad;
seachnaíd†
a sheachnaíonn; a sheachnaíos seachnaítear
past sheachain mé; sheachnaíos sheachain tú; sheachnaís sheachain sé, sí sheachnaíomar; sheachain muid sheachain sibh; sheachnaíobhair sheachain siad; sheachnaíodar a sheachain seachnaíodh
past habitual sheachnaínn /
seachnaínn‡
sheachnaíteá /
seachnaíteá‡
sheachnaíodh sé, sí /
seachnaíodh sé, sí‡
sheachnaímis; sheachnaíodh muid /
seachnaímis‡; seachnaíodh muid‡
sheachnaíodh sibh /
seachnaíodh sibh‡
sheachnaídís; sheachnaíodh /
seachnaídís‡; seachnaíodh siad‡
a sheachnaíodh sheachnaítí /
seachnaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future seachnóidh mé;
seachnód;
seachnóchaidh mé†
seachnóidh tú;
seachnóir†;
seachnóchaidh tú†
seachnóidh sé, sí;
seachnóchaidh sé, sí†
seachnóimid;
seachnóidh muid;
seachnóchaimid†;
seachnóchaidh muid†
seachnóidh sibh;
seachnóchaidh sibh†
seachnóidh siad;
seachnóid†;
seachnóchaidh siad†
a sheachnóidh; a sheachnós; a sheachnóchaidh†; a sheachnóchas† seachnófar; seachnóchar†
conditional sheachnóinn; sheachnóchainn† /
seachnóinn‡; seachnóchainn†‡
sheachnófá; sheachnóchthᆠ/
seachnófá‡; seachnóchthᆇ
sheachnódh sé, sí; sheachnóchadh sé, s토/
seachnódh sé, sí‡; seachnóchadh sé, s톇
sheachnóimis; sheachnódh muid; sheachnóchaimis†; sheachnóchadh muid† /
seachnóimis‡; seachnódh muid‡; seachnóchaimis†‡; seachnóchadh muid†‡
sheachnódh sibh; sheachnóchadh sibh† /
seachnódh sibh‡; seachnóchadh sibh†‡
sheachnóidís; sheachnódh siad; sheachnóchaidís†; sheachnóchadh siad† /
seachnóidís‡; seachnódh siad‡; seachnóchaidís†‡; seachnóchadh siad†‡
a sheachnódh; a sheachnóchadh† sheachnófaí; sheachnóchtha토/
seachnófaí‡; seachnóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go seachnaí mé;
go seachnaíod†
go seachnaí tú;
go seachnaír†
go seachnaí sé, sí go seachnaímid;
go seachnaí muid
go seachnaí sibh go seachnaí siad;
go seachnaíd†
— go seachnaítear
past dá seachnaínn dá seachnaíteá dá seachnaíodh sé, sí dá seachnaímis;
dá seachnaíodh muid
dá seachnaíodh sibh dá seachnaídís;
dá seachnaíodh siad
— dá seachnaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— seachnaím seachain seachnaíodh sé, sí seachnaímis seachnaígí;
seachnaídh†
seachnaídís — seachnaítear
past participle seachanta
verbal noun seachaint

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Derived terms

  • dosheachanta (“inevitable”, adjective)
  • inseachanta (“avoidable”, adjective)
  • seachantach (“elusive”)

Mutation

Mutated forms of seachain
radical lenition eclipsis
seachain sheachain
after an, tseachain
not applicable

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “sechnaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ Sjoestedt, M. L. (1938), Description d’un parler irlandais de Kerry [Description of an Irish dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ancienne Honoré Champion, § 8, page 8

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1904), “seaċnaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 623
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “seachain”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Scottish Gaelic

Alternative forms

Etymology

From Middle Irish sechnaid.

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈʃɛxɪn/

Verb

seachain (past sheachain, future seachnaidh or seachainidh, verbal noun seachnadh, past participle seachainte)

  1. to avoid, evade, abstain
  2. to elude, shun
  3. to omit
  4. to spare

Conjugation

Conjugation of seachain (regular)
indicative independent dependent
personal impersonal personal impersonal
past sheachain sheachaineadh sheachain sheachaineadh
future seachainidh seachainear
seachaintear
seachain seachainear
seachaintear
relative future sheachaineas sheachainear — —
conditional independent dependent
personal impersonal personal impersonal
first person singular sheachaininn sheachainteadh
sheachainist1
sheachainiste1
seachaininn seachainteadh
seachainist1
seachainiste1
first person plural sheachaineamaid
sheachaineadh sinn
seachaineamaid
seachaineadh sinn
second/third person sheachaineadh seachaineadh
imperative independent
singular plural impersonal
first person seachaineam seachaineamaid seachainear
seachaintear
second person seachain seachainibh
third person seachaineadh
past participle seachainte
verbal noun seachnadh

1. Lewis dialect form

Mutation

Mutation of seachain
radical lenition
seachain sheachain
after "an", t-seachain

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Scottish Gaelic.
All possible mutated forms are displayed for convenience.