scaoil

Irish

Alternative forms

Etymology

From Old Irish scaílid (“to scatter, disperse”).[2] Cognate with Scottish Gaelic sgaoil and Manx skeaylley.

Pronunciation

Verb

scaoil (present analytic scaoileann, future analytic scaoilfidh, verbal noun scaoileadh, past participle scaoilte)

  1. to discharge (expel or let go; operate (any weapon that fires a projectile))
  2. to unfurl, spread
  3. to release, let go, loose
  4. to undo, unfasten, untie
  5. to loosen (make less tight), slacken
  6. to fire, shoot (a weapon)
  7. to shoot (a person)
  8. (music) to resolve (cause a chord to go from dissonance to consonance)
  9. to give away (unintentionally reveal a secret or expose someone)

Conjugation

Conjugation of scaoil (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present scaoilim scaoileann tú;
scaoilir†
scaoileann sé, sí scaoilimid; scaoileann muid scaoileann sibh scaoileann siad;
scaoilid†
a scaoileann; a scaoileas scaoiltear
past scaoil mé; scaoileas scaoil tú; scaoilis scaoil sé, sí scaoileamar; scaoil muid scaoil sibh; scaoileabhair scaoil siad; scaoileadar a scaoil scaoileadh
past habitual scaoilinn scaoilteá scaoileadh sé, sí scaoilimis; scaoileadh muid scaoileadh sibh scaoilidís; scaoileadh siad a scaoileadh scaoiltí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future scaoilfidh mé;
scaoilfead
scaoilfidh tú;
scaoilfir†
scaoilfidh sé, sí scaoilfimid;
scaoilfidh muid
scaoilfidh sibh scaoilfidh siad;
scaoilfid†
a scaoilfidh; a scaoilfeas scaoilfear
conditional scaoilfinn scaoilfeá scaoilfeadh sé, sí scaoilfimis; scaoilfeadh muid scaoilfeadh sibh scaoilfidís; scaoilfeadh siad a scaoilfeadh scaoilfí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go scaoile mé;
go scaoilead†
go scaoile tú;
go scaoilir†
go scaoile sé, sí go scaoilimid;
go scaoile muid
go scaoile sibh go scaoile siad;
go scaoilid†
— go scaoiltear
past dá scaoilinn dá scaoilteá dá scaoileadh sé, sí dá scaoilimis;
dá scaoileadh muid
dá scaoileadh sibh dá scaoilidís;
dá scaoileadh siad
— dá scaoiltí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— scaoilim scaoil scaoileadh sé, sí scaoilimis scaoiligí;
scaoilidh†
scaoilidís — scaoiltear
past participle scaoilte
verbal noun scaoileadh

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Derived terms

References

  1. ^ “scaoil”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  2. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “scaílid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  3. ^ Sjoestedt, M. L. (1938), Description d’un parler irlandais de Kerry [Description of an Irish dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ancienne Honoré Champion, § 171, page 132
  4. ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 222
  5. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 204

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1927), “scaoilim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 957; reprinted with additions 1996, →ISBN
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “scaoil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN
  • de Bhaldraithe, Tomás (1959), “scaoil”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
  • “scaoil”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026