powiat

English

Etymology

    Borrowed from Polish powiat.

    Noun

    powiat (plural powiats)

    1. The second-level unit of local government and administration in Poland.

    Translations

    Old Polish

    Alternative forms

    • powiet

    Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *povětъ. First attested in the 14th century.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /pɔvʲa(ː)t/
      • IPA(key): (15th CE) /pɔvʲat/, /pɔvʲɒt/

      Noun

      powiat m inan

      1. (attested in Greater Poland) district; powiat; judicial district
        • 1959 [1419], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1045, Poznań:
          Ysze pan starosta w tem posnanskem powacze nye bil ot swantego Thomi asz do nedzele Letare
          [Iże pan starosta w tem Poznańskiem powiacie nie był ot świętego Tomy aż do niedziele Letare]
        • 1876-1929 [Fifteenth century], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[2], volume XXVII, page 265:
          Powyath krolewsky bannum regium
          [Powiat krolewski bannum regium]
        • 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 91r:
          Districtus vlg. powyath
          [Districtus vlg. powiat]
        • [End of the 15th century], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 71rb:
          [D]istrictus vlg. powath
          [[D]istrictus vlg. powiat]
        • End of the 15th century, Wokabularz petersburski I, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.33, page 6:
          Districtus powat
          [Districtus powiat]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 37r:
          Decapolis est regio decem ciuitatum povyąth districtus
          [Decapolis est regio decem ciuitatum powiat districtus]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 136v:
          Territorium id est parua terra eyn lendleyn povyąth
          [Territorium id est parua terra eyn lendleyn powiat]
      2. (attested in Lesser Poland) diocese
        • 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI‎[3], Krakow, page 716:
          A yesthlyby potrzebno, o thaką rzecz mogą sye do povyąthu svego bysskupa vczyecz (si facultas affuerit episcopi dioecesani consilio in hac parte)
          [A jestliby potrzebno, o taką rzecz mogą sie do powiatu swego biskupa uciec (si facultas affuerit episcopi dioecesani consilio in hac parte)]
        • 1901 [End of the 15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume II, page 324:
          Ut de subvrbanis villis... ad suam homines ciuitatem capitalem convenirent, vbi territorium, povath, habebant
          [Ut de subvrbanis villis... ad suam homines ciuitatem capitalem convenirent, vbi territorium, powiat, habebant]

      Derived terms

      adjectives
      • powiatny
      nouns
      • powiatek

      Descendants

      • Polish: powiat
        • → English: powiat

      References

      Polish

      Etymology

        Inherited from Old Polish powiat.

        Pronunciation

         
        • IPA(key): /ˈpɔ.vjat/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -ɔvjat
        • Syllabification: po‧wiat

        Noun

        powiat m inan (diminutive powiacik, related adjective powiatowy)

        1. powiat, county (second-level unit of local government and administration in Poland, between a gmina and a województwo)
          Coordinate terms: gmina, sołectwo, województwo
          1. (metonymic) powiat (people living in such a division)
          2. (government, metonymic) powiat office (headquarters of such a district)
          3. (Przemyśl, San river) powiat city (town of a district or powiat)

        Declension

        Declension of powiat
        singular plural
        nominative powiat powiaty
        genitive powiatu powiatów
        dative powiatowi powiatom
        accusative powiat powiaty
        instrumental powiatem powiatami
        locative powiecie powiatach
        vocative powiecie powiaty

        Descendants

        Trivia

        According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), powiat is one of the most used words in Polish, appearing 1 time in scientific texts, 66 times in news, 40 times in essays, 6 times in fiction, and 3 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 116 times, making it the 523rd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

        References

        1. ^ Ida Kurcz (1990), “powiat”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 418

        Further reading

        • Modern Standard Polish:
          • “powiat”, in Wielki słownik języka polskiego‎[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “powiat”, in Polish dictionaries at PWN‎[6] (in Polish)
          • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “powiat”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[7], 4. online edition, Warszawa
        • Middle Polish:
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “powiat”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • “POWIAT”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 20.03.2020
        • Historic dictionaries:
        • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1906), “powiat”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 307