pomnik

See also: pomník, pòmnik, and pōmnik

Lower Sorbian

Etymology

    Borrowed from Upper Sorbian pomnik, from Czech pomník, from Polish pomnik.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈpɔmnʲik/

    Noun

    pomnik m inan (relational adjective pomnikowy or pomnikojski, diminutive pomnick)

    1. (sculpture) monument (structure built for commemorative or symbolic reasons)
      Synonyms: dopomnik, spomnik, monument
      pomnik póswěśiś ― to consecrate a monument
      pomnik wótekšyś ― to unveil a monument

    Declension

    Declension of pomnik
    singular dual plural
    nominative pomnik pomnika pomniki
    genitive pomnika pomnikowu pomnikow
    dative pomnikoju pomnikoma pomnikam
    accusative pomnik pomnika pomniki
    instrumental pomnikom pomnikoma pomnikami
    locative pomniku pomnikoma pomnikach

    Derived terms

    nouns
    • dopomnik
    • spomnik

    Further reading

    • Muka, Arnošt (1921, 1928), “pomnik”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
    • Starosta, Manfred (1999), “pomnik”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

    Polish

    Etymology

      From pomny + -ik. Calque of Latin monumentum. Coined by Jacek Przybylski in 1788.[1][2][3]

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈpɔm.ɲik/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɔmɲik
      • Syllabification: pom‧nik

      Noun

      pomnik m inan (diminutive pomniczek, related adjective pomnikowy)

      1. (sculpture) monument; commemoration (structure built for commemorative or symbolic reasons, or as a memorial)
        Synonym: monument
      2. gravestone, tombstone (stone slab set at the head of a grave)
        Synonym: nagrobek
      3. something or someone of great value in the achievements of some field of human activity (e.g., science, history, art) (Is there an English equivalent to this definition?)
      4. something that reminds of something past or will in the future be a reminder of something now existing (Is there an English equivalent to this definition?)

      Declension

      Declension of pomnik
      singular plural
      nominative pomnik pomniki
      genitive pomnika pomników
      dative pomnikowi pomnikom
      accusative pomnik pomniki
      instrumental pomnikiem pomnikami
      locative pomniku pomnikach
      vocative pomniku pomniki

      Derived terms

      nouns
      adjectives
      • pomnikarski
      adverbs
      • pomnikarsko
      • pomnikowo
      nouns
      • pomnikowość

      Descendants

      • → Belarusian: по́мнік (pómnik)
      • → Czech: pomník
      • → Kashubian: pòmnik
      • → Silesian: pōmnik
      • → Vilamovian: pomnik

      References

      1. ^ Boryś, Wiesław (2005), “pomnik”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN, page 461
      2. ^ Bańkowski, Andrzej (2000), “pomnik”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), volume 694, page 2
      3. ^ Renata Przybylska (2019), “O niektórych «dzikich i niesłychanych słowach» Jacka Idziego Przybylskiego”, in Roman Dąbrowski, editor, Przybylski i inni: O znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia (Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy; 16) (in Polish), Poland: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, →DOI, page 119:
        pomnik - ‘w znaczeniu pamiątka, pozostałość po czymś, coś, co przypomina o czymś, świadectwo przeszłości; zabytek’, por. pomniki starożytności: „Dziejopisowie [...], nie spotykając innych pomników bardzo odległej starożytności, tylko nieme pnie i głazy, musieli zasięgać ich znaczeń z powieści osadników tych krajów, które zwiedzali” (s. 9); „ich [Egipcjan] obrazowe pisma na pomnikach” (s. 17); najlepiej to znaczenie oddaje cytat: „są tylko szczere mniemania na żadnym nie wspierające się pomniku” (s. 34); pomnik to derywat od czasownika pomnieć, utworzony sufiksem -ik. We współczesnej polszczyźnie jest oczywiście wyraz tak samo brzmiący, ale mający jeszcze inne znaczenia, czyli: 1. posąg, rzeźba ku czci czyjejś lub ku czci czegoś; 2. kamienny nagrobek, 3. coś, co ma dużą wartość historyczną, naukową lub estetyczną, 4. osoba lub przedmiot, które są symbolem lub świadectwem czegoś; według Andrzeja Bańkowskiego jest to sztuczny twór, szerzący się od pierwszej połowy XIX wieku jako przekład niemieckiego Denkmal i wypierający z wolna dotychczasowy monument; Bańkowski zwraca uwagę, że Adam Mickiewicz jednoznacznie używał i odróżniał takie pozornie bliskoznaczne słowa jak: monument, pamiętnik i pomnik; Wiesław Boryś interpretuje pomnik jako kalkę łacińskiego monumentum

      Further reading

      • “pomnik”, in Wielki słownik języka polskiego‎[1] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “pomnik”, in Polish dictionaries at PWN‎[2] (in Polish)
      • pomnik in PWN's encyclopedia

      Upper Sorbian

      Etymology

        Borrowed from Czech pomník, from Polish pomnik.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈpɔmnik/
        • Rhymes: -ɔmnik
        • Hyphenation: pom‧nik
        • Syllabification: pom‧nik

        Noun

        pomnik m inan (relational adjective pomnikowy)

        1. (sculpture) monument (structure built for commemorative or symbolic reasons)
          Synonym: monument

        Declension

        Derived terms

        adjectives
        • pomnikowy
        nouns
        • pomnikar m pers
        • pomnikoškit m inan
        • wopomnik m inan
        verbs
        • pomnić impf

        Descendants

        Further reading

        • “pomnik”, in Mudra corpus [Upper Sorbian–Czech dictionary] (in Czech), 2024–2026
        • “pomnik” in Soblex
        • Křesćan Pful, editor (1866), “pomnik”, in Łužiski serbski słownik / Lausitzisch Wendisches Wörterbuch‎[3] (in German), Budyšin: Maćica Serbska, page 492

        Vilamovian

        Etymology

          Borrowed from Polish pomnik.

          Pronunciation

          • IPA(key): /ˈpɔmnik/
          • Audio:(file)

          Noun

          pomnik m

          1. (sculpture) monument (structure built for commemorative or symbolic reasons)