poczta

See also: pocztą, pòczta, pòcztą, and pòcztã

Old Polish

Etymology

    Deverbal from poczcić. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /pɔt͡ʃʲta/
    • IPA(key): (15th CE) /pɔt͡ʃʲta/

    Noun

    poczta f

    1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland, Masovia) gift given to gain someone
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 65, 12, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Wnidø wdom twoy wpocztach wroczøcz obetnicze moie iesz sø rozdzelila vsta moia
        [Wnidę w dom twoj w pocztach, wrocę-ć obietnice moje, jeż są rozdzieliła usta moja]
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 65, 14, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Poczty oslodczone dam tobe skadzydlem baranowim offerowacz bødø tobe woli scozl
        [Poczty *osłodczone dam tobie z kadzidłem baranowym, ofierować będę tobie woły z kozły.]
      • 1959 [1408], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 637, Poznań:
        [Co] Borislaw Drogoslawowi za Zidi ranczil, to gim dawal roky przes Borislawowey voli y za to pocztø *pral
        [[Co] Borzysław Drogosławowi za Żydy ręczył, to jim dawał roki przez Borzysławowej woli i za to pocztę brał]
      • 1959 [1410], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 795, Poznań:
        [Jako] Derska ne dawala rokow pany Thomcowey […] o thy pyena[ndze], za yesz penandze pan sandza […] ranczil, y dla thich penandzi poczth ne brala
        [[Jako] Derska nie dawała rokow pani Tomkowej […] o ty pienią[dze], za jeż pieniądze pan sędzia […] ręcził, i dla tych pieniądzy poczt nie brała]
      • 1967 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 934, Kościan:
        Jacom w Stanislawowe zastawe […] ne wzął septem marcas minus decem grossis cinsewych any poczeth, any roboth
        [Jakom w Stanisławowie zastawie […] nie wziął septem marcas minus decem grossis czynszewych ani poczet, ani robot]
      • 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[1], volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 491:
        *Potcztha holocaustum
        [*Poczta holocaustum]
      • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎[2], Mierzeniec, Płock, line 149:
        Chczem do czyebye poczthy noszycz, aby szya dala przeproszycz
        [Chcem do ciebie poczty nosić, aby się dała przeprosić]
      • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎[3], Mierzeniec, Płock, line 153:
        Chovay szobye poczthy szwoye, Roszdrasznysz mya tyle dwoye
        [Chowaj sobie poczty swoje, Rozdraźnisz mię tyle dwoje!]
      • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎[4], Mierzeniec, Płock, line 155:
        Wpocztach czy ya nyekorzyscza, wszythky wszyvocze szanyscza
        [W pocztachci ja nie korzyszczę, Wszytki w żywocie zaniszczę.]
      • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, numbers 65, 14, Greater Poland:
        Poczty slotkye dam tobie zkadzydlem baranowym wzdam czy woly skozly
        [Poczty *słodkie dam tobie z kadzidłem baranowym, wzdam ci woły z kozły.]
      • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, numbers 95, 8, Greater Poland:
        Wezmycze poczty y wnydzcze wtrzemy yego pokloyncze sze gospodnu wtrzemye szwyętym yego
        [Weźmicie poczty i wnidźcie w trzemy jego, pokłońcie sie Gospodnu w trzemie świętym jego!]
    2. (attested in Masovia, Greater Poland, Lesser Poland) commemorative gift to a feudal lord or mayor made by an urban or peasant population
      • 1853 [1353], Antoni Muczkowski, Leon Ryszczewski, editors, Codex diplomaticus Poloniae [Diplomatic code of Poland]‎[5], volume III, page 235:
        Adjecimus etiam, quod advocatus cum civibus civitatis praedictae ac cum incolis adjacentibus advocatiae memoratae in quibuslibet festivitatibus infrascriptis, videlicet in Nativitate Christi, in Pascha, in Pentecoste Domini de mansis ipsorum […] decem et octo scotos in solidum, in signum honorificentiae, ad quod poczta vlg. dicto, pro mensa nostra (sc. regali) dare et impendere sint adstricti
        Adjecimus etiam, quod advocatus cum civibus civitatis praedictae ac cum incolis adjacentibus advocatiae memoratae in quibuslibet festivitatibus infrascriptis, videlicet in Nativitate Christi, in Pascha, in Pentecoste Domini de mansis ipsorum […] decem et octo scotos in solidum, in signum honorificentiae, ad quod poczta vlg. dicto, pro mensa nostra (sc. regali) dare et impendere sint adstricti
      • 1874 [1421], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎[6], volume XVII, page 193:
        Eciam damus […] predicto nostro sculteto […] in prefata villa nostra Okunyn a kmetonibus nostris duas obuenciones al. poczty singulis annis
        [Eciam damus […] predicto nostro sculteto […] in prefata villa nostra Okunyn a kmetonibus nostris duas obuenciones al. poczty singulis annis]
      • 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[7], volume I, Międzyrzec, Warsaw, page 481:
        Zastawyamy dzedzini nassze […] ze wszytkimi vszytky, czinszmi, pocztamy cum omnibus vtilitatibus, censibus, honoribus
        [Zastawiamy dziedziny nasze […] ze wszytkimi użytki, czynszmi, pocztami cum omnibus vtilitatibus, censibus, honoribus]
      • 1856-1870 [1433], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[8], volume II, number 2486:
        Inter […] Marcissium […] et Nicolaum […] materia questionis fuit judicialiter exorta pro utilitatibus articulorum inferius scriptorum, [in] Polonicum eos sic exprimendo: thargowe, ogrodne, wirzcholec, poczthy myodowe
        [Inter […] Marcissium […] et Nicolaum […] materia questionis fuit judicialiter exorta pro utilitatibus articulorum inferius scriptorum, [in] Polonicum eos sic exprimendo: targowe, ogrodne, wirzcholec, poczty miodowe]
      • 1934 [XV med.], Leon Białkowski, editor, Lubelska księga podkomorska piętnastego wieku. Liber succamerarii terrae Lublinensis saeculi XV‎[9], Lublin, page 124:
        Omnes et singulos proventus, obvenciones al. poczthy i danye
        [Omnes et singulos proventus, obvenciones al. poczty i danie]
      • 1868 [1453], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[10], volume XIV (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 359:
        Sed quia Ianusius voluit habere tributum al. prandium praszniczni al. pocztha, quam ab eodem popone aspectavit circa reclinacionem nobilis Ianusius
        [Sed quia Ianusius voluit habere tributum al. prandium praszniczni al. poczta, quam ab eodem popone aspectavit circa reclinacionem nobilis Ianusius]
      • 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[11], volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 495:
        Pocztha obuencio
        [Poczta obuencio]
      • 1885-2024 [1460], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[12], volume V, Kurów (Bochnia), page 38:
        Honoribus poczthamy y dary
        [Honoribus pocztami i dary]
      • 1868 [1470], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[13], volume XVI (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 80:
        Idem Fiaska in dictis hominibus excepit pro se omnes la- bores, penas, donaciones al. poczthy
        [Idem Fiaska in dictis hominibus excepit pro se omnes la- bores, penas, donaciones al. poczty]
      • 1868 [1479], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[14], volume XIX (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 37:
        In quibus florenis Petro addiderunt intromissionem in quinque laneos […] et etiam molendinum pariter cum molendinatore et cum honoratione al. poczta
        [In quibus florenis Petro addiderunt intromissionem in quinque laneos […] et etiam molendinum pariter cum molendinatore et cum honoratione al. poczta]
      • 1875 [1479], Wojciech Kętrzyński, Stanisław Smolka, editors, Codex diplomaticus Monasterii Tynecensis = Kodeks dyplomatyczny klasztoru tynieckiego. Cz. 1, Obejmująca rzeczy od roku 1105 do roku 1399‎[15], Tyniec, page 516:
        Oppidani […] tenentur […] advocato exhibere honores al. poczty videlicet portare
        [Oppidani […] tenentur […] advocato exhibere honores al. poczty videlicet portare]
      • 1868 [1496], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[16], volume XVI (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 269:
        Intromissionem per […] Andream […] dant cum censibus, obventionibus al. poczthamy, prandialibus al. obyednem
        [Intromissionem per […] Andream […] dant cum censibus, obventionibus al. pocztami, prandialibus al. obiednem]
      • 1868 [1500], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[17], volume XVI (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 303:
        Cum sex metretis avene et honoracione pascali al. pocztha
        [Cum sex metretis avene et honoracione pascali al. poczta]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 45r:
        Cum emergenciis s poczthąmy
        [Cum emergenciis z pocztami]
    3. (hapax legomenon) honor; respect
      • 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎[18], Modlitewnik Nawojki, page 66:
        Przez tha pocztha, yaz masz ode wschey rzyschey nyebyeszkyey
        [Przez tę pocztę, jąż masz ode wszej rzyszej niebieskiej]

    Declension

    Declension of poczta
    singular plural
    nominative poczta poczty
    genitive — poczt, poczet
    dative — —
    accusative pocztę poczty
    instrumental — pocztami
    locative — pocztach
    vocative — —

    Descendants

    References

    Polish

    Pronunciation

     
    • IPA(key): /ˈpɔt͡ʂ.ta/
    • Audio:(file)
    • Rhymes: -ɔt͡ʂta
    • Syllabification: pocz‧ta
    • Homophone: Poczta

    Etymology 1

      Borrowed from Italian posta,[1][2][3][4][5] influenced by poczta.[1] First attested in 1547.[6]

      Alternative forms

      Noun

      poczta f (related adjective pocztowy)

      1. (uncountable) post (institution dealing with the transport and delivery of correspondence and parcels)
        1. (countable) post office (building of such an institution)
        2. (uncountable) post; post office (people working in such an institution or building)
      2. (countable) post, mail (all shipments, especially letters, received or sent via postal institutions)
      3. (uncountable, computing) email (system enabling the transmission of messages over a computer network, resembling traditional letters, directed by a specific sender to a specific recipient)
        Synonym: mail
      4. (uncountable, computing) email (all transmissions via a computer network)
      5. (uncountable, historical, obsolete) post (institution that maintained horses and vehicles for transporting travelers, correspondence, and mail)
        1. (countable, historical, obsolete) post (vehicle belonging to that institution)
        2. (countable, historical, obsolete) post (station where those vehicles stopped)
      6. (obsolete) line (section between subsequent stops of a postal vehicle)
      7. (obsolete) postal worker (official delivering correspondence and parcels)
      8. (obsolete, figuratively) synonym of stanowisko / placówka
      9. (obsolete, children's games) type of children's game
      10. (obsolete, rare) type of firework
      11. (obsolete, rare) prank of youth involving lighting a piece of tallow-soaked paper placed on the shoe of a sleeping person
      12. (obsolete, thieve's cant) synonym of sznur
      Declension
      Declension of poczta
      singular plural
      nominative poczta poczty
      genitive poczty poczt
      dative poczcie pocztom
      accusative pocztę poczty
      instrumental pocztą pocztami
      locative poczcie pocztach
      vocative poczto poczty
      Attested Middle Polish forms of poczta
      singular plural
      nominative poczta —
      genitive poczty —
      dative — —
      accusative pocztę poczty
      instrumental posztą —
      locative — —
      vocative — —
      Derived terms
      adverbs
      • odwrotną pocztą
      nouns
      Descendants

      Etymology 2

        Inherited from Old Polish poczta. By surface analysis, deverbal from poczcić.

        Alternative forms

        Noun

        poczta f

        1. (Middle Polish) synonym of podarunek (“gift(s), especially intended to express respect and gain favor”)
          1. (Middle Polish) dedication (piece of work, a text dedicated to someone or having someone as its subject)
          2. (Middle Polish) synonym of łapówka
          3. (Middle Polish) feudal rent paid as a monetary equivalent of a special gift
          4. (Przemyśl) money collection on the third day of a wedding reception
          5. (Western Kraków) gift given by a peasant to an official or clerk
            Was to drzewo na chałupę nie kosztowało, ino tyle, coście panu podleśnemu poczty nosili.
            This wood for the cottage didn't cost you anything, only the present that you brought to the forest manager.
        2. (Middle Polish, religion) worship of God
        Declension
        Attested Middle Polish forms of poczta
        singular plural
        nominative poczta —
        genitive poczty —
        dative — —
        accusative pocztę poczty
        instrumental — pocztą
        locative — —
        vocative — —

        Further reading

        • Modern Standard Polish:
          • “poczta”, in Wielki słownik języka polskiego‎[19] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
          • “poczta”, in Polish dictionaries at PWN‎[20] (in Polish)
          • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “poczta”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[21], 4. online edition, Warszawa
        • Middle Polish:
          • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “poczta”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
          • “POCZTA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 02.06.2025
          • Paweł Kupiszewski (02.06.2025), “POCZTA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
          • A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “poczta”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 326
        • Historic dictionaries:
        • Dialectal dictionaries:
          • Jan Karłowicz (1906), “poczta”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 162
          • Aleksander Saloni (1899), “poczta”, in “Lud wiejski w okolicy Przeworska”, in M. Arct, E. Lubowski, editors, Wisła : miesięcznik gieograficzno-etnograficzny‎[22] (in Polish), volume 13, Warsaw: Artur Gruszecki, page 243

        References

        1. ↑ 1.0 1.1 Mańczak, Witold (2017), “poczta”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
        2. ^ Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “poczta”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN
        3. ^ Brückner, Aleksander (1927), “poczta”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
        4. ^ Bańkowski, Andrzej (2000), “poczta”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
        5. ^ Mańczak, Witold (2017), “poczta”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
        6. ^ Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “posta”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]