małdr

Old Polish

Etymology

    Borrowed from Middle Low German malder. First attested in 1402.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /maːɫdr/
    • IPA(key): (15th CE) /mɒɫdr/

    Noun

    małdr m inan

    1. (attested in Greater Poland, Masovia) unit of volume equivalent to three korce
      • 1967 [1402], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 193, Kościan:
        Iacom ne obeszal Adamowy v mnychow wymocz role, gszeby trzi maldri szita poszal na swacczu
        [Jakom nie obesiał Adamowi i mnichow wymoc role, iżeby trzy małdry żyta posiał na śwaćcu]
      • 1967 [1416], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 581, Kościan:
        Iakom ne ostawila proszne role, czszoby maldrem mogl ossacz na wolwarcze
        [Jakom nie ostawiła prozne role, csoby małdrem mogł osiać na wolwarce]
      • 1967 [1428], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1354, Kościan:
        Jaco my pan Jan Drzich prawego zasluzonego mytha winowat pyanthnascze grossy y dwe grziwne, [y] y maldr rszy
        [Jako my pan Jan Drzych prawego zasłużonego myta winowat piętnaście groszy i dwie grzywne, i małdr rży]
      • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XXIV, Zakroczym, page 375:
        Centum choros sto lastow, spvdow albo maldrow
        [Centum choros, sto łasztow, spądow albo małdrow]
      • 1930 [c. 1455], “II Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 8, 21-22:
        Aia zayste krol artaxerses przikazalem stroszommich skarbow wSyry aw fenyci abi oczemkoly bødze pysacz Ezdras kaplan a vczicyel zakona bozego spylnoscyø abi gemv bilo dano azdosta lybr srzebra atakez zlota a zbosza sto maldrow a wyna dzbanow sto Agyne wszitki potrzebi przes lyczbi
        [A ja zaiste krol Artakserses przykazałem strożom mych skarbow w Syryi a w Fenicyi, aby o czemkoli będzie pisać Ezdrasz, kapłan a uczyciel zakona bożego, z pilnością aby jemu było dano aż do sta libr śrzebra a takież złota, a zboża sto małdrow, a wina dzbanow sto, a jine wszytki potrzeby przes liczby.]
      • 1868 [1474], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎[4], volume XVIII (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 89:
        Racione non solucionis pecuniarum […] pro septem modiis avene al. maldrow
        [Racione non solucionis pecuniarum […] pro septem modiis avene al. małdrow]
    2. (attested in Lesser Poland, in the plural, hapax legomenon) grain tithe expressed in a certain number of this unit of volume
      • 1864 [15th century], Jan Długosz, edited by Aleksander Przezdziecki, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis nunc primum e codice autographo‎[5], volume III, Krakow, page 189:
        Cmethones solvunt maldry pro monasterio, de qualibet virga chorum triplicis grani, tritici, siliginis et avenae
        [Cmethones solvunt małdry pro monasterio, de qualibet virga chorum triplicis grani, tritici, siliginis et avenae]

    Declension

    Declension of małdr
    singular plural
    nominative małdr —
    genitive — małdrow
    dative — —
    accusative — maldry
    instrumental małdrem —
    locative — —
    vocative — —

    Derived terms

    nouns
    • małdrat

    Descendants

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish małdr. Compare German Malter.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈmawdr/
      • Rhymes: -awdr
      • Syllabification: małdr

      Noun

      małdr m inan

      1. (historical) measure of grain in historic Poland
      2. (obsolete) synonym of małdrat
        Hypernym: dziesięcina
      3. (Middle Polish) punishment of flogging of a specified number of thrashings

      Declension

      Declension of małdr
      singular plural
      nominative małdr małdry
      genitive małdru małdrów
      dative małdrowi małdrom
      accusative małdr małdry
      instrumental małdrem małdrami
      locative małdrze małdrach
      vocative małdrze małdry
      Attested Middle Polish forms of máłdr
      singular plural
      nominative máłdr —
      genitive máłdra máłdrów
      dative — —
      accusative máłdr —
      instrumental máłdrem —
      locative — —
      vocative — —

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “małdr”, in Polish dictionaries at PWN‎[6] (in Polish)
        • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “małdr”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[7], 4. online edition, Warszawa
        • małdr in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “małdr”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Ewa Rodek (25.04.2019), “MAŁDR”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Historic dictionaries:
      • Dialectal dictionaries:
        • Jan Karłowicz (1903), “małder”, in Hieronim Łopaciński, Wacław Taczanowski, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 3: L do O, Kraków: Akademia Umiejętności, page 105