lecz
Old Polish
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *lěče. First attested in 1415.
Pronunciation
Conjunction
lecz
- connects oppositely two rows or sentences; only
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[2], page 203:
- Krystus schedl do Ierusalem y vypądzyl przedayące y kvpvyące, ktorasz rzecz mynye (pro myenyą), yze ynegdy szye nye stalo, lecz tey Vyelykey Noczy (quod numquam ab eo factum dicunt nisi in Pascha)
- [Krystus szedł do Jerusalem i wypędził przedające i kupujące [z kościoła] ktoraż rzecz, minią, iże inegdy sie nie stała, lecz tej Wielikiey Nocy (quod numquam ab eo factum dicunt nisi in Pascha)]
- (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) contrastive conjuncton; but
- Synonym: ale
- 1415, Przecław Słota, O zachowaniu się przy stole[3], Łęczyca, Poznań, line 76:
- Tako panna, yako pany ma to wedzecz, czszo szø gany. Lecz riczerz albo panosza czczy *szensko twarz, tocz *przisluchsza
- [Tako panna, jako pani ma to wiedzieć, cso się gani. Lecz rycerz albo panosza czci żeńską twarz, to-ć przysłusza]
- repeated, expresses an equivalent association; both... and
- 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 24, 22:
- Prawi sød bødze myedzi wami, lyecz myesczanin, lyecz przichodzen sgrzeszilibi (sive peregrinus, sive civis peccaverit)
- [Prawy sąd będzie miedzy wami, lecz mieszczanin, lecz przychodzień zgrzeszyłliby (sive peregrinus, sive civis peccaverit)]
- 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 15, 30:
- Ale dvsze, ktoresz... *nyeczø sgrzeszø, lecz bødz myesczanin, lecz bødz goscz (sive civis sit ille, sive peregrinus), ... sgynye z lvdv swego
- [Ale dusze, ktoreż... nieco zgrzeszą, lecz bądź mieszczanin, lecz bądź gość (sive civis sit ille, sive peregrinus), ... zginie z ludu swego]
Descendants
References
- Boryś, Wiesław (2005), “lecz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “lecz”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Bańkowski, Andrzej (2000), “lecz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “lecz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Etymology 1
Etymology tree
Inherited from Old Polish lecz.
Pronunciation
Audio: (file) - Rhymes: -ɛt͡ʂ
- Syllabification: lecz
Conjunction
lecz
- but
- Synonyms: ale, aczkolwiek, jednak, jednakże
Alternative forms
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), lecz is one of the most used words in Polish, appearing 83 times in scientific texts, 17 times in news, 65 times in essays, 62 times in fiction, and 15 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 242 times, making it the 221st most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Pronunciation
Audio: (file) - Rhymes: -ɛt͡ʂ
- Syllabification: lecz
Verb
lecz
- second-person singular imperative of leczyć
References
Further reading
- “lecz”, in Wielki słownik języka polskiego[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “lecz”, in Polish dictionaries at PWN[5] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “lecz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Renata Bronikowska (15.01.2019), “LECZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “lecz”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “lecz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “lecz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 700
Silesian
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish lecz.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈlɛt͡ʂ/
Audio: (file) - Rhymes: -ɛt͡ʂ
- Syllabification: lecz
Conjunction
lecz
Further reading
- lecz in silling.org
Categories:
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish conjunctions
- Old Polish terms with quotations
- Sieradz-Łęczyca Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 1-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ɛt͡ʂ
- Rhymes:Polish/ɛt͡ʂ/1 syllable
- Polish lemmas
- Polish conjunctions
- Polish non-lemma forms
- Polish verb forms
- Silesian terms inherited from Proto-Slavic
- Silesian terms derived from Proto-Slavic
- Silesian terms derived from Old Polish
- Silesian terms inherited from Old Polish
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Silesian terms with audio pronunciation
- Rhymes:Silesian/ɛt͡ʂ
- Rhymes:Silesian/ɛt͡ʂ/1 syllable
- Silesian lemmas
- Silesian conjunctions