laiar
Galician
Alternative forms
- alaiar
Etymology
Unknown. Attested since the 18th century. Perhaps from lais (“song”); the semantic evolution would be "to sing", then "to sing (a sad song)", then "to mourn, to complain".[1]
Pronunciation
- IPA(key): /laˈjaɾ/ [laˈjaɾ]
- Rhymes: -aɾ
- Hyphenation: la‧iar
Verb
laiar (first-person singular present laio, first-person singular preterite laiei, past participle laiado)
- to wail
- Synonym: lanxir
- to groan
- to complain
- 1775, María Francisca Isla y Losada, Romance:
- Deixame estàr à meu cabo
layandome do meu mal,
que abo fèllas farto teño;
grasias aDeus, que mo dà!
Dòncheme tànto as sofràxes
ô Peito, è aínda màis,
que de dia, nin de nòite
eu nunca podo acougàr.- Let me be alone
complaining about my sickness,
which, by God, I have more than enough;
thanks God, who gives that to me!
My houghs hurt so bad,
and my chest, and even more,
that neither day nor night
can I settle down
- Let me be alone
Conjugation
Conjugation of laiar
| Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| First-person (eu) |
Second-person (ti) |
Third-person (el / ela / Vde.) |
First-person (nós) |
Second-person (vós) |
Third-person (eles / elas / Vdes.) | |
| Infinitive | ||||||
| Impersonal | laiar | |||||
| Personal | laiar | laiares | laiar | laiarmos | laiardes | laiaren |
| Gerund | ||||||
| laiando | ||||||
| Past participle | ||||||
| Masculine | laiado | laiados | ||||
| Feminine | laiada | laiadas | ||||
| Indicative | ||||||
| Present | laio | laias | laia | laiamos | laiades | laian |
| Imperfect | laiaba | laiabas | laiaba | laiabamos | laiabades | laiaban |
| Preterite | laiei | laiaches | laiou | laiamos | laiastes | laiaron |
| Pluperfect | laiara | laiaras | laiara | laiaramos | laiarades | laiaran |
| Future | laiarei | laiarás | laiará | laiaremos | laiaredes | laiarán |
| Conditional | laiaría | laiarías | laiaría | laiariamos | laiariades | laiarían |
| Subjunctive | ||||||
| Present | laie | laies | laie | laiemos | laiedes | laien |
| Imperfect | laiase | laiases | laiase | laiásemos | laiásedes | laiasen |
| Future | laiar | laiares | laiar | laiarmos | laiardes | laiaren |
| Imperative | ||||||
| Affirmative | laia | laie | laiemos | laiade | laien | |
| Negative (non) | non laies | non laie | non laiemos | non laiedes | non laien | |
Conjugation of laiarse
| Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| First-person (eu) |
Second-person (ti) |
Third-person (el / ela / Vde.) |
First-person (nós) |
Second-person (vós) |
Third-person (eles / elas / Vdes.) | |
| Infinitive | ||||||
| Impersonal | laiarse | |||||
| Personal | laiarme | laiáreste | laiarse | laiármonos | laiárdesvos | laiárense |
| Gerund | ||||||
| laiándose | ||||||
| Past participle | ||||||
| Masculine | laiado | laiados | ||||
| Feminine | laiada | laiadas | ||||
| Indicative | ||||||
| Present | láiome | láiaste | láiase | laiámonos | laiádesvos | láianse |
| Imperfect | laiábame | laiábaste | laiábase | laiabámonos | laiabádesvos | laiábanse |
| Preterite | laieime | laiácheste | laiouse | laiámonos | laiástesvos | laiáronse |
| Pluperfect | laiárame | laiáraste | laiárase | laiarámonos | laiarádesvos | laiáranse |
| Future | laiareime | laiaraste | laiarase | laiarémonos | laiarédesvos | laiaranse |
| Conditional | laiaríame | laiaríaste | laiaríase | laiariámonos | laiariádesvos | laiaríanse |
| Subjunctive | ||||||
| Present | me laie | te laies | se laie | nos laiemos | vos laiedes | se laien |
| Imperfect | me laiase | te laiases | se laiase | nos laiásemos | vos laiásedes | se laiasen |
| Future | me laiar | te laiares | se laiar | nos laiarmos | vos laiardes | se laiaren |
| Imperative | ||||||
| Affirmative | láiate | láiese | laiémonos | laiádevos | láiense | |
| Negative (non) | non te laies | non se laie | non nos laiemos | non vos laiedes | non se laien | |
Reintegrated conjugation of laiar (See Appendix:Reintegrationism)
1Less recommended.
Reintegrated conjugation of laiar-se (See Appendix:Reintegrationism)
1Less recommended.
Related terms
References
- “laiar”, in Dicionario da Real Academia Galega (in Galician), A Coruña: Royal Galician Academy, 2012–2026
- “laiar”, in Dicionário Estraviz de galego (in Galician), 2014–2026
- Antón Santamarina, editor (2006–2013), “layar”, in Dicionario de Dicionarios da lingua galega [Dictionary of Dictionaries of the Galician language] (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Antón Santamarina, editor (2006–2013), “laiar”, in Dicionario de Dicionarios da lingua galega [Dictionary of Dictionaries of the Galician language] (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Antón Santamarina, Ernesto X. González Seoane, María Álvarez de la Granja, editors (2003–2018), “laiar”, in Tesouro informatizado da lingua galega (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Rosario Álvarez Blanco, editor (2014–2024), “laiar”, in Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega, →ISSN
- ^ Coromines, Joan; Pascual, José Antonio (1983–1991), “lay”, in Diccionario crítico etimológico castellano e hispánico [Critical Castilian and Hispanic etymological dictionary][1] (in Spanish), Madrid: Gredos