heill

Icelandic

Etymology

    From Old Norse heill (compare Faroese heilur, Norwegian Nynorsk heil Norwegian Bokmål, Danish, and Swedish hel), from Proto-Germanic *hailaz (compare English whole, hale, Dutch heel, German heil), from Proto-Indo-European *kéh₂ilos (“healthy, whole”).

    Pronunciation

    • IPA(key): [ˈheitl̥]
    • Rhymes: -eitl̥

    Adjective

    heill (comparative heilli, superlative heilastur)

    1. healthy
      Synonym: heilbrigður
      Antonym: veikur
    2. complete, entire, whole
      Synonym: allur
      Þetta tók heilt ár!
      This took a whole year!
    3. undamaged, in one piece
      Synonym: óskaddaður

    Declension

    Positive forms of heill
    strong declension
    (indefinite)
    singular masculine feminine neuter
    nominative heill heil heilt
    accusative heilan heila
    dative heilum heilli heilu
    genitive heils heillar heils
    plural masculine feminine neuter
    nominative heilir heilar heil
    accusative heila
    dative heilum
    genitive heilla
    weak declension
    (definite)
    singular masculine feminine neuter
    nominative heili heila heila
    acc/dat/gen heila heilu
    plural (all-case) heilu
    Comparative forms of heill
    weak declension
    (definite)
    masculine feminine neuter
    singular (all-case) heilli heilli heilla
    plural (all-case) heilli
    Superlative forms of heill
    strong declension
    (indefinite)
    singular masculine feminine neuter
    nominative heilastur heilust heilast
    accusative heilastan heilasta
    dative heilustum heilastri heilustu
    genitive heilasts heilastrar heilasts
    plural masculine feminine neuter
    nominative heilastir heilastar heilust
    accusative heilasta
    dative heilustum
    genitive heilastra
    weak declension
    (definite)
    singular masculine feminine neuter
    nominative heilasti heilasta heilasta
    acc/dat/gen heilasta heilustu
    plural (all-case) heilustu

    Derived terms

    • heil tala (“an integer”)
    • heill á geði
    • heill á húfi (“safe and sound”)
    • heill og sæll (“welcome!”)
    • heilu og höldnu (“safe and sound”)
    • með heilum hug
    • ráða heilt (“to give sound advice”)
    • taka aldrei á heilum sér (“to be always in bad health”)

    Noun

    heill f (genitive singular heillar, nominative plural heillir) or (in fixed expressions)
    heill n pl (plural only, genitive plural heilla)

    1. success, luck, happiness
      árna/óska einhverjum heilla ― to wish someone luck
      heillin (mín) (in direct address) ― my dear
      vera til heilla ― to be for the best
      vera heillum horfinn ― to be out of luck
      ... góðu heilli ― luckily
      ... illu heilli ― unfortunately

    Declension

    Declension of heill (feminine)
    singular plural
    indefinite definite indefinite definite
    nominative heill heillin heillir heillirnar
    accusative heill heillina heillir heillirnar
    dative heill heillinni heillum heillunum
    genitive heillar heillarinnar heilla heillanna

    or (in fixed expressions)

    Declension of heill (pl-only neuter)
    plural
    indefinite definite
    nominative heill heillin
    accusative heill heillin
    dative heillum heillunum
    genitive heilla heillanna

    Derived terms

    Old Norse

    Alternative forms

    • hęill

    Etymology

      Inherited from Proto-Germanic *hailaz (“whole, safe, sound”), from Proto-Indo-European *kéh₂ilos (“healthy, whole”).

      Adjective

      heill

      1. whole
      2. healthy, hale
        heill sé þú
        may you be hale
      3. (before a noun, agreeing with it) hail (interjection)
        • 900s–1000s, Anonymous, Sigrdrífumál (‘the speeches of Sigrdrífa’), stanza 3
          Heill dagr! / Heilir dags synir!
          Heill nótt ok nipt!
          óreiðum augum / litið okkr þinig
          ok gefið sitjǫndum sigr!
          Hail the day! Hail the sons of day! Hail night and her kinswoman! With friendly eyes look ye hither upon us two, and give the sitting ones victory.

      Declension

      Strong declension of heill
      singular masculine feminine neuter
      nominative heill heil heilt
      accusative heilan heila heilt
      dative heilum heilli heilu
      genitive heils heillar heils
      plural masculine feminine neuter
      nominative heilir heilar heil
      accusative heila heilar heil
      dative heilum heilum heilum
      genitive heilla heilla heilla
      Weak declension of heill
      singular masculine feminine neuter
      nominative heili heila heila
      accusative heila heilu heila
      dative heila heilu heila
      genitive heila heilu heila
      plural masculine feminine neuter
      nominative heilu heilu heilu
      accusative heilu heilu heilu
      dative heilum heilum heilum
      genitive heilu heilu heilu
      Declension of comparative of heill
      singular masculine feminine neuter
      nominative heilari heilari heilara
      accusative heilara heilari heilara
      dative heilara heilari heilara
      genitive heilara heilari heilara
      plural masculine feminine neuter
      nominative heilari heilari heilari
      accusative heilari heilari heilari
      dative heilurum heilurum heilurum
      genitive heilari heilari heilari
      Strong declension of superlative of heill
      singular masculine feminine neuter
      nominative heilastr heilust heilast
      accusative heilastan heilasta heilast
      dative heilustum heilastri heilustu
      genitive heilasts heilastrar heilasts
      plural masculine feminine neuter
      nominative heilastir heilastar heilust
      accusative heilasta heilastar heilust
      dative heilustum heilustum heilustum
      genitive heilastra heilastra heilastra
      Weak declension of superlative of heill
      singular masculine feminine neuter
      nominative heilasti heilasta heilasta
      accusative heilasta heilustu heilasta
      dative heilasta heilustu heilasta
      genitive heilasta heilustu heilasta
      plural masculine feminine neuter
      nominative heilustu heilustu heilustu
      accusative heilustu heilustu heilustu
      dative heilustum heilustum heilustum
      genitive heilustu heilustu heilustu

      Derived terms

      Descendants

      • Icelandic: heill
      • Faroese: heilur
      • Norwegian Nynorsk: heil
        • → Norwegian Bokmål: heil
      • Old Swedish: hēl, heel
      • Old Danish: hel, hiæl
        • Danish: hel
          • Norwegian Bokmål: hel
      • → Middle English: heyl