gurdus
Latin
Etymology
From Proto-Italic *gʷordos (“stubborn, heavy”), possibly from Proto-Indo-European *gʷr̥dos, variant of *gʷrd-u- (“slow, heavy, tired”), though De Vaan acknowledges that the cognates point to a u-stem instead of an o-stem as in Latin. The PIE root is also uncertain. Quintilian called it a "Spanish" (possibly Iberian) word.[1] Compare Lithuanian gurdùs, Latvian gur̃ds (“tired”), Proto-Slavic *gъ̑rdъ (“proud”), Ancient Greek βραδύς (bradús, “slow”).
Pronunciation
- (Classical Latin) IPA(key): [ˈɡʊr.dʊs]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [ˈɡur.dus]
Noun
gurdus m (genitive gurdī); second declension (derogatory)
- dolt, numbskull, blockhead, dullard
- Synonyms: see Thesaurus:homo stultus
- c. 177 CE, Aulus Gellius, Noctes Atticae 16.7.8:
- Item in Cacomnemone: Hic est (inquit) ille gurdus, quem ego me abhinc menses duos ex Africa venientem excepisse tibi narravi.
- And in (Laberius') The Forgetful Man: He is that blockhead, whom, as I told you, I met two months ago, when I was coming back from Africa.
- Item in Cacomnemone: Hic est (inquit) ille gurdus, quem ego me abhinc menses duos ex Africa venientem excepisse tibi narravi.
- c. 95 CE, Quintilianus, Institutio oratoria 1.5.57:
- Et gurdos, quos pro stolidis accipit vulgus, ex Hispania duxisse originem audivi.
- While I have heard that gurdus, which is colloquially used in the sense of “stupid,” is derived from Spain.
- Et gurdos, quos pro stolidis accipit vulgus, ex Hispania duxisse originem audivi.
- oaf, lout
Declension
Second-declension noun.
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | gurdus | gurdī |
| genitive | gurdī | gurdōrum |
| dative | gurdō | gurdīs |
| accusative | gurdum | gurdōs |
| ablative | gurdō | gurdīs |
| vocative | gurde | gurdī |
Synonyms
- (dolt, jolterhead, numskull, blockhead, oaf, dullard, lout): caudex
Derived terms
- gurdōnicus
Descendants
References
- ^ De Vaan, Michiel (2008), “gurdus”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 275
Further reading
- “gurdus”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
- "gurdus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
- “gurdus”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette, page 728/1.
- “gurdus” on page 778/2 of the Oxford Latin Dictionary (1st ed., 1968–82)
Categories:
- Latin terms derived from Proto-Italic
- Latin terms derived from Proto-Indo-European
- Latin terms with unknown etymologies
- Latin terms derived from Iberian
- Latin 2-syllable words
- Latin terms with IPA pronunciation
- Latin lemmas
- Latin nouns
- Latin second declension nouns
- Latin masculine nouns in the second declension
- Latin masculine nouns
- Latin derogatory terms
- Latin terms with quotations
- la:People