fuascail

Irish

Alternative forms

Etymology

From Middle Irish fúasclaid (“release, redeem”), a late form of fúaslaici, fúasailci formed by metathesis, from Old Irish do·fúasailci (“release, dissolve”), through loss of the first preverb.[2] Cognate with Scottish Gaelic fuasgail.

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈfˠuəsˠkəlʲ/

Verb

fuascail (present analytic fuasclaíonn, future analytic fuasclóidh, verbal noun fuascailt, past participle fuascailte)

  1. to deliver (set free), free, liberate, release, emancipate, extricate
    Synonym: saor
  2. to ransom (pay a price to set someone free), redeem (liberate by payment of ransom)
  3. to redeem (recover ownership of something by paying a sum, set free by force, convert into cash)
  4. to solve (find an answer or solution), answer (a question)
  5. to clear up (clarify, correct a misconception)
  6. (military) to relieve (bring military help to a besieged town; to lift the siege on)

Conjugation

Conjugation of fuascail (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present fuasclaím fuasclaíonn tú;
fuasclaír†
fuasclaíonn sé, sí fuasclaímid;
fuasclaíonn muid
fuasclaíonn sibh fuasclaíonn siad;
fuasclaíd†
a fhuasclaíonn; a fhuasclaíos fuasclaítear
past d'fhuascail mé; d'fhuasclaíos /
fhuascail mé‡; fhuasclaíos‡
d'fhuascail tú; d'fhuasclaís /
fhuascail tú‡; fhuasclaís‡
d'fhuascail sé, sí /
fhuascail sé, sí‡
d'fhuasclaíomar; d'fhuascail muid /
fhuasclaíomar‡; fhuascail muid‡
d'fhuascail sibh; d'fhuasclaíobhair /
fhuascail sibh‡; fhuasclaíobhair‡
d'fhuascail siad; d'fhuasclaíodar /
fhuascail siad‡; fhuasclaíodar‡
a d'fhuascail fuasclaíodh
past habitual d'fhuasclaínn /
fuasclaínn‡
d'fhuasclaíteá /
fuasclaíteá‡
d'fhuasclaíodh sé, sí /
fuasclaíodh sé, sí‡
d'fhuasclaímis; d'fhuasclaíodh muid /
fuasclaímis‡; fuasclaíodh muid‡
d'fhuasclaíodh sibh /
fuasclaíodh sibh‡
d'fhuasclaídís; d'fhuasclaíodh /
fuasclaídís‡; fuasclaíodh siad‡
a d'fhuasclaíodh d'fhuasclaítí /
fuasclaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future fuasclóidh mé;
fuasclód;
fuasclóchaidh mé†
fuasclóidh tú;
fuasclóir†;
fuasclóchaidh tú†
fuasclóidh sé, sí;
fuasclóchaidh sé, sí†
fuasclóimid;
fuasclóidh muid;
fuasclóchaimid†;
fuasclóchaidh muid†
fuasclóidh sibh;
fuasclóchaidh sibh†
fuasclóidh siad;
fuasclóid†;
fuasclóchaidh siad†
a fhuasclóidh; a fhuasclós; a fhuasclóchaidh†; a fhuasclóchas† fuasclófar; fuasclóchar†
conditional d'fhuasclóinn; d'fhuasclóchainn† /
fuasclóinn‡; fuasclóchainn†‡
d'fhuasclófá; d'fhuasclóchthᆠ/
fuasclófá‡; fuasclóchthᆇ
d'fhuasclódh sé, sí; d'fhuasclóchadh sé, s토/
fuasclódh sé, sí‡; fuasclóchadh sé, s톇
d'fhuasclóimis; d'fhuasclódh muid; d'fhuasclóchaimis†; d'fhuasclóchadh muid† /
fuasclóimis‡; fuasclódh muid‡; fuasclóchaimis†‡; fuasclóchadh muid†‡
d'fhuasclódh sibh; d'fhuasclóchadh sibh† /
fuasclódh sibh‡; fuasclóchadh sibh†‡
d'fhuasclóidís; d'fhuasclódh siad; d'fhuasclóchaidís†; d'fhuasclóchadh siad† /
fuasclóidís‡; fuasclódh siad‡; fuasclóchaidís†‡; fuasclóchadh siad†‡
a d'fhuasclódh; a d'fhuasclóchadh† d'fhuasclófaí; d'fhuasclóchtha토/
fuasclófaí‡; fuasclóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go bhfuasclaí mé;
go bhfuasclaíod†
go bhfuasclaí tú;
go bhfuasclaír†
go bhfuasclaí sé, sí go bhfuasclaímid;
go bhfuasclaí muid
go bhfuasclaí sibh go bhfuasclaí siad;
go bhfuasclaíd†
— go bhfuasclaítear
past dá bhfuasclaínn dá bhfuasclaíteá dá bhfuasclaíodh sé, sí dá bhfuasclaímis;
dá bhfuasclaíodh muid
dá bhfuasclaíodh sibh dá bhfuasclaídís;
dá bhfuasclaíodh siad
— dá bhfuasclaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— fuasclaím fuascail fuasclaíodh sé, sí fuasclaímis fuasclaígí;
fuasclaídh†
fuasclaídís — fuasclaítear
past participle fuascailte
verbal noun fuascailt

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of fuascail
radical lenition eclipsis
fuascail fhuascail bhfuascail

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ “fuascail”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  2. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “fúasclaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1904), “fuasclaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 338
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “fuascail”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN