foghlaim

Irish

Alternative forms

  • fóghlaim, foghlam, fóghlam, foghluim, fóghluim[1]

Etymology

From Middle Irish foglaimid (“to learn”), derived from Old Irish foglaimm (“learning”), the verbal noun of fo·gleinn (“gather, collect; learn, study”).[2]

Pronunciation

Verb

foghlaim (present analytic foghlaimíonn, future analytic foghlaimeoidh, verbal noun foghlaim, past participle foghlamtha)

  1. to learn
  2. (nonstandard) to teach
    Synonym: múin

Conjugation

Conjugation of foghlaim (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present foghlaimím foghlaimíonn tú;
foghlaimír†
foghlaimíonn sé, sí foghlaimímid;
foghlaimíonn muid
foghlaimíonn sibh foghlaimíonn siad;
foghlaimíd†
a fhoghlaimíonn; a fhoghlaimíos foghlaimítear
past d'fhoghlaim mé; d'fhoghlaimíos /
fhoghlaim mé‡; fhoghlaimíos‡
d'fhoghlaim tú; d'fhoghlaimís /
fhoghlaim tú‡; fhoghlaimís‡
d'fhoghlaim sé, sí /
fhoghlaim sé, sí‡
d'fhoghlaimíomar; d'fhoghlaim muid /
fhoghlaimíomar‡; fhoghlaim muid‡
d'fhoghlaim sibh; d'fhoghlaimíobhair /
fhoghlaim sibh‡; fhoghlaimíobhair‡
d'fhoghlaim siad; d'fhoghlaimíodar /
fhoghlaim siad‡; fhoghlaimíodar‡
a d'fhoghlaim foghlaimíodh
past habitual d'fhoghlaimínn /
foghlaimínn‡
d'fhoghlaimíteá /
foghlaimíteá‡
d'fhoghlaimíodh sé, sí /
foghlaimíodh sé, sí‡
d'fhoghlaimímis; d'fhoghlaimíodh muid /
foghlaimímis‡; foghlaimíodh muid‡
d'fhoghlaimíodh sibh /
foghlaimíodh sibh‡
d'fhoghlaimídís; d'fhoghlaimíodh /
foghlaimídís‡; foghlaimíodh siad‡
a d'fhoghlaimíodh d'fhoghlaimítí /
foghlaimítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future foghlaimeoidh mé;
foghlaimeod;
foghlaimeochaidh mé†
foghlaimeoidh tú;
foghlaimeoir†;
foghlaimeochaidh tú†
foghlaimeoidh sé, sí;
foghlaimeochaidh sé, sí†
foghlaimeoimid;
foghlaimeoidh muid;
foghlaimeochaimid†;
foghlaimeochaidh muid†
foghlaimeoidh sibh;
foghlaimeochaidh sibh†
foghlaimeoidh siad;
foghlaimeoid†;
foghlaimeochaidh siad†
a fhoghlaimeoidh; a fhoghlaimeos; a fhoghlaimeochaidh†; a fhoghlaimeochas† foghlaimeofar; foghlaimeochar†
conditional d'fhoghlaimeoinn; d'fhoghlaimeochainn† /
foghlaimeoinn‡; foghlaimeochainn†‡
d'fhoghlaimeofá; d'fhoghlaimeochthᆠ/
foghlaimeofá‡; foghlaimeochthᆇ
d'fhoghlaimeodh sé, sí; d'fhoghlaimeochadh sé, s토/
foghlaimeodh sé, sí‡; foghlaimeochadh sé, s톇
d'fhoghlaimeoimis; d'fhoghlaimeodh muid; d'fhoghlaimeochaimis†; d'fhoghlaimeochadh muid† /
foghlaimeoimis‡; foghlaimeodh muid‡; foghlaimeochaimis†‡; foghlaimeochadh muid†‡
d'fhoghlaimeodh sibh; d'fhoghlaimeochadh sibh† /
foghlaimeodh sibh‡; foghlaimeochadh sibh†‡
d'fhoghlaimeoidís; d'fhoghlaimeodh siad; d'fhoghlaimeochaidís†; d'fhoghlaimeochadh siad† /
foghlaimeoidís‡; foghlaimeodh siad‡; foghlaimeochaidís†‡; foghlaimeochadh siad†‡
a d'fhoghlaimeodh; a d'fhoghlaimeochadh† d'fhoghlaimeofaí; d'fhoghlaimeochtha토/
foghlaimeofaí‡; foghlaimeochtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go bhfoghlaimí mé;
go bhfoghlaimíod†
go bhfoghlaimí tú;
go bhfoghlaimír†
go bhfoghlaimí sé, sí go bhfoghlaimímid;
go bhfoghlaimí muid
go bhfoghlaimí sibh go bhfoghlaimí siad;
go bhfoghlaimíd†
— go bhfoghlaimítear
past dá bhfoghlaimínn dá bhfoghlaimíteá dá bhfoghlaimíodh sé, sí dá bhfoghlaimímis;
dá bhfoghlaimíodh muid
dá bhfoghlaimíodh sibh dá bhfoghlaimídís;
dá bhfoghlaimíodh siad
— dá bhfoghlaimítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— foghlaimím foghlaim foghlaimíodh sé, sí foghlaimímis foghlaimígí;
foghlaimídh†
foghlaimídís — foghlaimítear
past participle foghlamtha
verbal noun foghlaim

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Derived terms

Noun

foghlaim f (genitive singular as substantive foghlama, genitive as verbal noun foghlamtha, uncountable)

  1. verbal noun of foghlaim
  2. learning
  3. instruction

Declension

Verbal noun
Declension of foghlaim (third declension, no plural)
bare forms
singular
nominative foghlaim
vocative a fhoghlaim
genitive foghlamtha
dative foghlaim
forms with the definite article
singular
nominative an fhoghlaim
genitive na foghlamtha
dative leis an bhfoghlaim
don fhoghlaim
Substantive
Declension of foghlaim (third declension, no plural)
bare forms
singular
nominative foghlaim
vocative a fhoghlaim
genitive foghlama
dative foghlaim
forms with the definite article
singular
nominative an fhoghlaim
genitive na foghlama
dative leis an bhfoghlaim
don fhoghlaim

Derived terms

  • teoiric fhoghlama (“learning theory”)
  • is namhaid an cheird gan a foghlaim (“the trade not learned is an enemy”) (proverb)

Mutation

Mutated forms of foghlaim
radical lenition eclipsis
foghlaim fhoghlaim bhfoghlaim

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1927), “foġlaim; foġlamaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 468; reprinted with additions 1996, →ISBN
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “foghlaim”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN
  • de Bhaldraithe, Tomás (1959), “foghlaim”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
  • “foghlaim”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026

Scottish Gaelic

Etymology

From Old Irish foglaimm, verbal noun of fo·gleinn (“gather, collect; learn, study”).

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈfɤːl̪ˠəm/
  • (Argyll) IPA(key): /ˈfɔːl̪ˠəm/[1]

Verb

foghlaim (past dh'fhoghlaim, future foghlaimidh, verbal noun foghlam, past participle foghlaimte)

  1. learn, educate, teach, discipline
  2. teach

Conjugation

Conjugation of foghlaim (regular)
indicative independent dependent
personal impersonal personal impersonal
past dh'fhoghlaim dh'fhoghlaimeadh dh'fhoghlaim dh'fhoghlaimeadh
future foghlaimidh foghlaimear
foghlaimtear
foghlaim foghlaimear
foghlaimtear
relative future dh'fhoghlaimeas dh'fhoghlaimear — —
conditional independent dependent
personal impersonal personal impersonal
first person singular dh'fhoghlaiminn dh'fhoghlaimteadh
dh'fhoghlaimist1
dh'fhoghlaimiste1
foghlaiminn foghlaimteadh
foghlaimist1
foghlaimiste1
first person plural dh'fhoghlaimeamaid
dh'fhoghlaimeadh sinn
foghlaimeamaid
foghlaimeadh sinn
second/third person dh'fhoghlaimeadh foghlaimeadh
imperative independent
singular plural impersonal
first person foghlaimeam foghlaimeamaid foghlaimear
foghlaimtear
second person foghlaim foghlaimibh
third person foghlaimeadh
past participle foghlaimte
verbal noun foghlam

1. Lewis dialect form

Mutation

Mutation of foghlaim
radical lenition
foghlaim fhoghlaim

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Scottish Gaelic.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Scouller, Alastair (2017), The Gaelic Dialect of Colonsay (PhD thesis), Edinburgh: University of Edinburgh, page 122

Further reading

  • Cathair Ó Dochartaigh, editor (1994), Survey of the Gaelic Dialects of Scotland, volume III, Dublin: Dublin Institute for Advanced Studies, pages 422-423