fictus

Latin

Etymology 1

    Perfect passive participle of fingō (“dissemble, deceive”); from Proto-Italic *fiktos, from earlier *θiktos, from Proto-Indo-European *dʰiǵʰ-tós.

    Pronunciation

    Participle

    fictus (feminine ficta, neuter fictum); first/second-declension participle

    1. feigned, fictitious, false, counterfeit, having been feigned.
    Declension

    First/second-declension adjective.

    Derived terms
    Descendants
    • ⇒ Vulgar Latin: *finctus
      • Italo-Romance:
        • Italian: finto, finta (see there for further descendants)
      • Rhaeto-Romance:
      • Gallo-Italic:
      • Gallo-Romance:
      • Ibero-Romance:
        • ⇒ Portuguese: fita

    Etymology 2

    Alternative form of fīxus, perfect passive participle of fīgō.

    Pronunciation

    Participle

    fīctus (feminine fīcta, neuter fīctum); first/second-declension participle

    1. alternative form of fīxus
      • 116 BCE – 27 BCE, Marcus Terentius Varro, Rerum rusticarum 3.7.4.7:
        Sub ordines singulos tabulae fictae ut sint bipalmes, quo utantur vestibulo ac prodeant.
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 99 BCE – 55 BCE, Lucretius, De rerum natura 3.4 (interpreted by Konstan 1988 as a pun or dual meaning alluding to the sense "false" or "fictive" of fictus, the participle of fingo[1]):
        E tenebris tantis tam clarum extollere lumen
        qui primus potuisti inlustrans commoda vitae,
        te sequor, o Graiae gentis decus, inque tuis nunc
        ficta pedum pono pressis vestigia signis,
        non ita certandi cupidus quam propter amorem
        quod te imitari aveo; quid enim contendat hirundo
        cycnis, aut quid nam tremulis facere artubus haedi
        consimile in cursu possint et fortis equi vis?
        (please add an English translation of this quotation)
      • 70 CE (engraved Roman military diploma):[2]
        Recognitu(m) ex tabula aenea, quae ficta est Romae in Capitolio ante emeritorum antearam gentis Iuliae intri(n)secus podium lateris dexteriori(s) contra signum Liberi{s} patris, tabula II.
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 4th century, Diomedes Grammaticus, Ars grammatica 1.377 (mentioned in grammatical discussion that cites alleged earlier uses; this passage may be based on Pliny the Elder's work Dubii sermonis):[3]
        ‘figor’ ambigue declinatur apud ueteres tempore perfecto. reperimus enim ‘fictus’ et ‘fixus’: Scaurus De vita sua ‘sagittis–inquit–confictus’, Varro ad Ciceronem tertio ‘fixum’, et Cicero Academicorum tertio ***‘malcho in opera adfixa’, et Vergilius ‘si mihi non animo fixum’.
        (please add an English translation of this quotation)
    Declension

    First/second-declension adjective.

    Descendants
    • Aromanian: hiptu
    • Asturian: fitu
    • Galician: fito
    • Italian: fitto
    • Portuguese: fito
    • Romansh: fetg
    • Spanish: hito
    • ⇒ Vulgar Latin: *fīctiāre
      • Aragonese: fizar ⇒ fizón
      • Catalan: fiçar ⇒ fiçó
      • Gascon: hissar ⇒ his, hisson
      • Languedocien: fissar ⇒ fisson

    References

    1. ^ Konstan, David (1988), “Lucretius on Poetry: III.1-13”, in Colby Library Quarterly‎[1], volume 24, number 2, archived from the original on 19 August 2024, pages 65-70
    2. ^ Sharankov, Nicolay (2006), “A Military Diploma of 7 March 70 AD for Legio II Adiutrix”, in Archaeologia Bulgarica‎[2], volume 10, number 2, archived from the original on 10 February 2026, pages 37-46
    3. ^ Garcea, Alessandro (2019), “Diomedes as a Source for Pliny’s Dubio Sermo: Some Editorial Problems”, in Rationes Rerum–Rivista di filologia e storia‎[3], volume 14, archived from the original on 10 February 2026, pages 53-71

    Further reading

    • “fictus”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
    • “fictus”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
    • "fictus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
    • “fictus”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
    • Carl Meißner; Henry William Auden (1894), Latin Phrase-Book‎[4], London: Macmillan and Co.
      • creatures of the imagination: res cogitatione fictae or depictae
      • (ambiguous) a feigned expression: vultus ficti simulatique