faichill

Irish

Etymology

From Middle Irish foichell, from Old Irish fochell.[1]

Pronunciation

Noun

faichill f (genitive singular faichille, uncountable)

  1. verbal noun of faichill
  2. care, caution
  3. wariness, guardedness

Declension

Declension of faichill (second declension, no plural)
bare forms
singular
nominative faichill
vocative a fhaichill
genitive faichille
dative faichill
forms with the definite article
singular
nominative an fhaichill
genitive na faichille
dative leis an bhfaichill
don fhaichill

Verb

faichill (present analytic faichilleann, future analytic faichillfidh, verbal noun faichill, past participle faichillte)

  1. (ambitransitive, reflexive) be careful, wary, on guard [with ar ‘of, against’]
    Faichill thú féin air.
    Be wary of him.

Conjugation

Conjugation of faichill (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present faichillim faichilleann tú;
faichillir†
faichilleann sé, sí faichillimid; faichilleann muid faichilleann sibh faichilleann siad;
faichillid†
a fhaichilleann; a fhaichilleas faichilltear
past d'fhaichill mé; d'fhaichilleas /
fhaichill mé‡; fhaichilleas‡
d'fhaichill tú; d'fhaichillis /
fhaichill tú‡; fhaichillis‡
d'fhaichill sé, sí /
fhaichill sé, sí‡
d'fhaichilleamar; d'fhaichill muid /
fhaichilleamar‡; fhaichill muid‡
d'fhaichill sibh; d'fhaichilleabhair /
fhaichill sibh‡;
fhaichilleabhair‡
d'fhaichill siad; d'fhaichilleadar /
fhaichill siad‡; fhaichilleadar‡
a d'fhaichill faichilleadh
past habitual d'fhaichillinn /
faichillinn‡
d'fhaichillteá /
faichillteá‡
d'fhaichilleadh sé, sí /
faichilleadh sé, sí‡
d'fhaichillimis; d'fhaichilleadh muid /
faichillimis‡; faichilleadh muid‡
d'fhaichilleadh sibh /
faichilleadh sibh‡
d'fhaichillidís; d'fhaichilleadh siad /
faichillidís‡; faichilleadh siad‡
a d'fhaichilleadh d'fhaichilltí /
faichilltí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future faichillfidh mé;
faichillfead
faichillfidh tú;
faichillfir†
faichillfidh sé, sí faichillfimid;
faichillfidh muid
faichillfidh sibh faichillfidh siad;
faichillfid†
a fhaichillfidh; a fhaichillfeas faichillfear
conditional d'fhaichillfinn /
faichillfinn‡
d'fhaichillfeá /
faichillfeá‡
d'fhaichillfeadh sé, sí /
faichillfeadh sé, sí‡
d'fhaichillfimis; d'fhaichillfeadh muid /
faichillfimis‡; faichillfeadh muid‡
d'fhaichillfeadh sibh /
faichillfeadh sibh‡
d'fhaichillfidís; d'fhaichillfeadh siad /
faichillfidís‡; faichillfeadh siad‡
a d'fhaichillfeadh d'fhaichillfí /
faichillfí‡
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go bhfaichille mé;
go bhfaichillead†
go bhfaichille tú;
go bhfaichillir†
go bhfaichille sé, sí go bhfaichillimid;
go bhfaichille muid
go bhfaichille sibh go bhfaichille siad;
go bhfaichillid†
— go bhfaichilltear
past dá bhfaichillinn dá bhfaichillteá dá bhfaichilleadh sé, sí dá bhfaichillimis;
dá bhfaichilleadh muid
dá bhfaichilleadh sibh dá bhfaichillidís;
dá bhfaichilleadh siad
— dá bhfaichilltí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— faichillim faichill faichilleadh sé, sí faichillimis faichilligí;
faichillidh†
faichillidís — faichilltear
past participle faichillte
verbal noun faichilleadh

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of faichill
radical lenition eclipsis
faichill fhaichill bhfaichill

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “fochell”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 343, page 118

Further reading