eede

Murui Huitoto

Etymology

Cognates include Minica Huitoto eede and Nüpode Huitoto ede.

Pronunciation

  • IPA(key): [ˈɛːdɛ]
  • Hyphenation: ee‧de

Verb

eede

  1. (intransitive) to cry

Conjugation

Conjugation of eede
Nonfuture indicative Future indicative
affirmative negative affirmative negative
m f m f m f m f
1st sg eedɨkue eeñedɨkue 1st sg eeitɨkue eeñeitɨkue
2nd sg eedo eeñedo 2nd sg eeito eeñeito
3rd sg anim1) eedɨmɨe eedɨñaiño eeñedɨmɨe eeñedɨñaiño 3rd sg anim1) eeitɨmɨe eeitɨñaiño eeñeitɨmɨe eeñeitɨñaiño
1st du eedɨkoko eedɨkaɨñaɨ eeñedɨkoko eeñedɨkaɨñaɨ 1st du eeitɨkoko eeitɨkaɨñaɨ eeñeitɨkoko eeñeitɨkaɨñaɨ
2nd du eedomɨko eedomɨñoɨ eeñedomɨko eeñedomɨñoɨ 2nd du eeitomɨko eeitomɨñoɨ eeñeitomɨko eeñeitomɨñoɨ
3rd du anim1) eedaɨmaiaɨ eedaɨñuaɨ eeñedaɨmaiaɨ eeñedaɨñuaɨ 3rd du anim1) eeitaɨmaiaɨ eeitaɨñuaɨ eeñeitaɨmaiaɨ eeñeitaɨñuaɨ
1st pl eedɨkaɨ eeñedɨkaɨ 1st pl eeitɨkaɨ eeñeitɨkaɨ
2nd pl eedomoɨ eeñedomoɨ 2nd pl eeitomoɨ eeñeitomoɨ
3rd pl anim1) eedɨmakɨ eeñedɨmakɨ 3rd pl anim1) eeitɨmakɨ eeñeitɨmakɨ
3rd neut eede eeñede 3rd neut eeite eeñeite
Imperative Apprehensive Passive Negative passive Overlap
simple immediate prohibitive nonfuture future nonfuture future
ee!
eeno!
eenokai! eeñeno! eeiza! — — — — eekana
Conditional Agentive nominal
real hypothetical immediate negative m f
eeia eena eekaina eeñenia eeraɨma eeraɨño
Affirmative nominal 2) Negative nominal
nonfuture I nonfuture II nonfuture III nonfuture IV future nonfuture future
absolutive iia eeya eeja eena eeye eeñena eeñeye
Show case inflection of nominals
nominative iiadɨ eeyadɨ eejadɨ eenadɨ eeyedɨ eeñenadɨ eeñeyedɨ
accusative iiana eeyana eejana eenana eeyena eeñenana eeñeyena
locative iiamo eeyamo eejamo eenamo eeyemo eeñenamo eeñeyemo
ablative iiamona eeyamona eejamona eenamona eeyemona eeñenamona eeñeyemona
instrumental iiado eeyado eejado eenado eeyedo eeñenado eeñeyedo
causal iiari eeyari eejari eenari eeyeri eeñenari eeñeyeri
privative iianino eeyanino eejanino eenanino eeyenino eeñenanino eeñeyenino
sequential iianona eeyanona eejanona eenanona eeyenona eeñenanona eeñeyenona

1) The animate 3rd person inflections are only used when the animacy of the subject needs to be emphasised. Otherwise, the neutral 3rd singular is used.
2) Not all types of nonfuture nominalisers may be attestable depending on the verb.
*) Same-time forms may be formed from any indicative form by adding the ending -mo directly to the inflected form.
**) The evidentiality markers -dɨ, -za and -ta may be added to any indicative form.

References

  • Shirley Burtch (1983), Diccionario Huitoto Murui (Tomo I) (Linguistica Peruana No. 20)‎[1] (in Spanish), Yarinacocha, Peru: Instituto Lingüístico de Verano, page 74
  • Katarzyna Izabela Wojtylak (2017), A grammar of Murui (Bue): a Witotoan language of Northwest Amazonia.‎[2], Townsville: James Cook University press (PhD thesis), page 129