drzewo

See also: drzewò and drzêwô

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *dȇrvo. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /dr̝ɛvɔ/
    • IPA(key): (15th CE) /dr̝ɛvɔ/

    Noun

    drzewo n (related adjective drzewowy)

    1. (attested in Lesser Poland) tree (large woody plant)
      Synonym: drewno
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 1, 3, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        A bødze iaco drzewo (et erit tamquam lignum), iesz szczepono iest podlug czekøcych wod
        [A będzie jako drzewo (et erit tamquam lignum), jeż szczepiono jest podług ciekących wod]
      • 1915 [End of the 15th century], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎[2], page 536:
        Wkazal... swyanthemu Pawlowy... Mychal archangyol ognyewe drzewo, a na thym drzewye grzeschne zwyeschano
        [Ukazał... Świętemu Pawłowi... Michał archanjoł ogniewe drzewo, a na tym drzewie grzeszne zwieszano]
    2. (attested in Greater Poland) tree; wood, timber; chopped tree (tree as a material)
      • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 35, 18:
        Iestli drzewem kto vrazon søøcz vmarlbi (si ligno percussus interierit), nad krwyø wrogv pomsczono bødze
        [Jestli drzewem kto urażon sąc umarłby (si ligno percussus interierit), nad krwią wrogu pomszczono będzie]
      • 111v, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 1442:
        Forpedium vlg. kopito sz drzewa
        [Forpedium vlg. kopito sz drzewa]
      • 52v, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page c. 1500:
        Fissile lignum sczepne drzevo
        [Fissile lignum sczepne drzewo]
      • 1887, 1889 [1399], Józef Lekszycki, editor, Die ältesten großpolnischen Grodbücher, volume I, number 3092, Poznań:
        Iaco Comendor ne poslal swego luda po Janowo drzewo
        [Jako komendor nie posłał swego luda po Janowo drzewo]
      1. beam (large piece of timber or iron)
    3. spear; spear shaft
      • 1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 20, 5:
        Gyni takesz boy stal syø przecyw Fylysteom, w nyemsze zabyl od boga dani sin Saltus bethleemski brata Golyata getheyskego, w gegosz kopyiv drzewo bilo iako nawoy tkaczow (cuius hastae lignum erat quasi liciatorium texentium)
        [Jiny takież boj stał się przeciw Filisteom, w niemże zabił *Odbogadany, syn Saltus betleemski, brata Golijata jetejskiego, w jegoż kopiju drzewo było jako nawoj tkaczow (cuius hastae lignum erat quasi liciatorium texentium)]
    4. corruption of drzewiej
      • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 13, 10:
        Potem wznyosl Loth oczy y uszrzal wszitkyey zemye wloszcz, gesto szø wszitka rozlazla y wszitek Yordan drzewo, gez bil pan bog przewroczyl Sodoma y Gomora yako ray boszy (Lot... vidit omnem circa regionem Jordanis, quae universa irrigabatur antequam subverteret dominus Sodomam et Gomorrham, sicut paradisus domini, Biblia ołomuniecka: drziewe neż byl hospodyn podwratil Sodomu)
        [Potem wzniosł Lot oczy i uźrzał wszytkę ziemię u włośc[i], jeż to się wszytka rozlazła [i wszytek Jordan], drzewo nież był Pan Bog przewrocił Sodomę i Gomorę, jako raj boży (Lot... vidit omnem circa regionem Jordanis, quae universa irrigabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorrham, sicut paradisus domini, Biblia ołomuniecka: drziewe neż byl hospodyn podwratil Sodomu)]

    Derived terms

    nouns
    • bobkowe drzewo
    • boże drzewo
    • bukowe drzewo
    • cisowe drzewo
    • drzewce
    • drzewie
    • Drzewiec
    • drzewina
    • drzewko
    • drzewo balsamowe
    • drzewo brzoskwiniowe
    • drzewo brzozowe
    • drzewo jabłonowe
    • drzewo latoroślne
    • drzewo olszowe
    • drzewo orzechowe
    • drzewo owocne
    • drzewo palmowe
    • drzewo sosnowe
    • drzewo sykomorowe
    • drzewo związane
    • drzewotocz
    • drzewsko
    • dziwne drzewo
    • fikowe drzewo
    • gdulne drzewo
    • grabowe drzewo
    • gruszczane drzewo
    • głogowe drzewo
    • jałowcowe drzewo
    • kamienne drzewo
    • kruchkie drzewo
    • kruszczane drzewo
    • mirtowe drzewo
    • morowe drzewo
    • oliwne drzewo
    • osikowe drzewo
    • paradyżowe drzewo
    • rajskie drzewo
    • sadzące drzewo
    • świrkowe drzewo
    nouns
    • drzewianka

    Descendants

    • Polish: drzewo
    • Silesian: drzewo

    References

    Polish

    drzewo

    Etymology

      Inherited from Old Polish drzewo.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈdʐɛ.vɔ/
      • Audio 1:(file)
      • Audio 2:(file)
      • Audio 3:(file)
      • Rhymes: -ɛvɔ
      • Syllabification: drze‧wo

      Noun

      drzewo n (diminutive drzewko, related adjective drzewny)

      1. (countable) tree (large woody plant)
        1. (Middle Polish) bush
          Synonym: krzew
        2. (Middle Polish) tree stump
          Synonym: pień
      2. (uncountable) tree; timber (wood as a material from a chopped tree)
        Synonym: drewno
        1. (Middle Polish) wooden boat
          Hypernym: łódź
        2. (Middle Polish) wooden pagan idol
          Hypernym: bożek
        3. (Middle Polish) worthless or undurable object, especially wooden
          Near-synonyms: see Thesaurus:badziewie
        4. (Middle Polish) splinter (broken off piece of wood)
          Synonym: drzazga
        5. (Middle Polish) wooden board for writing
          Hypernym: tablica
      3. (countable, sciences) tree (representation of objects in a hierarchy)
      4. (countable, graph theory) tree (connected graph with no cycles or, if the graph is finite, equivalently a connected graph with n vertices and n−1 edges)
        Synonym: dendryt
      5. (uncountable, music) wood (woodwind instruments collectively)
      6. (uncountable, obsolete) wood (substance making up the central part of the trunk and branches of a tree)
        Synonym: drewno
      7. (Łowicz) unchopped firewood
      8. (countable, obsolete) idiot; fool
        Synonyms: see Thesaurus:głupiec
      9. (countable, obsolete, chemistry) tree (mass of crystals, aggregated in arborescent forms, obtained by precipitation of a metal from solution)
      10. (Middle Polish) beam of a cross
        1. (Middle Polish) Cross (cross on which Jesus Christ died)
      11. (Middle Polish, medicine) medicine from a tree of the species Guaiacum

      Declension

      Declension of drzewo
      singular plural
      nominative drzewo drzewa
      genitive drzewa drzew
      dative drzewu drzewom
      accusative drzewo drzewa
      instrumental drzewem drzewami
      locative drzewie drzewach
      vocative drzewo drzewa

      Derived terms

      adjectives
      proverbs
      nouns
      verbs
      • spadać na drzewo impf
      adjectives

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), drzewo is one of the most used words in Polish, appearing 18 times in scientific texts, 4 times in news, 5 times in essays, 44 times in fiction, and 20 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 91 times, making it the 696th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “drzewo”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 94

      Further reading

      • “drzewo”, in Wielki słownik języka polskiego‎[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “drzewo”, in Polish dictionaries at PWN‎[4] (in Polish)
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “drzewo”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • “DRZEWO”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 14.03.2019
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “drzewo”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “drzewo”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “drzewo”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 572
      • Jan Karłowicz (1900), “drzewo”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 383
      • Halina Świderska (1929), “ḍževo”, in Dialekt Księstwa Łowickiego (in Polish), Warsaw, →ISBN, page 95
      • Józefa Kobylińska (2001), “drzewo”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[5] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 32

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish drzewo.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈdʐɛ.vɔ/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -ɛvɔ
        • Syllabification: drze‧wo

        Noun

        drzewo n (diminutive drzewko)

        1. wood; timber (material from cut trees)
        2. wood (substance making up the central part of the trunk and branches of a tree)
        3. tree (large woody plant)
          Synonym: strōm

        Declension

        Declension of drzewo
        singular plural
        nominative drzewo drzewa
        genitive drzewa drzewa
        dative drzewu drzewōm
        accusative drzewo drzewa
        instrumental drzewym drzewami/drzewōma
        locative drzewie drzewach
        vocative drzewo drzewa

        Derived terms

        adjectives

        Further reading