creathnaigh

Irish

Pronunciation

  • (Ulster) IPA(key): /ˈcɾʲahnˠi/

Etymology 1

From Old Irish crithnaigid (“to shake, tremble”), from crith (“shaking, trembling”).[1] Cognate with Scottish Gaelic criothnaich.

Alternative forms

  • criothnaigh
  • creathnuigh, criothnuigh (obsolete)[2]

Verb

creathnaigh (present analytic creathnaíonn, future analytic creathnóidh, verbal noun creathnú, past participle creathnaithe) (intransitive)

  1. to tremble, shake, quake
  2. to flinch, quail
  3. to be horrified
Conjugation
Conjugation of creathnaigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present creathnaím creathnaíonn tú;
creathnaír†
creathnaíonn sé, sí creathnaímid;
creathnaíonn muid
creathnaíonn sibh creathnaíonn siad;
creathnaíd†
a chreathnaíonn; a chreathnaíos creathnaítear
past chreathnaigh mé; chreathnaíos chreathnaigh tú; chreathnaís chreathnaigh sé, sí chreathnaíomar; chreathnaigh muid chreathnaigh sibh; chreathnaíobhair chreathnaigh siad; chreathnaíodar a chreathnaigh creathnaíodh
past habitual chreathnaínn /
creathnaínn‡
chreathnaíteá /
creathnaíteá‡
chreathnaíodh sé, sí /
creathnaíodh sé, sí‡
chreathnaímis; chreathnaíodh muid /
creathnaímis‡; creathnaíodh muid‡
chreathnaíodh sibh /
creathnaíodh sibh‡
chreathnaídís; chreathnaíodh /
creathnaídís‡; creathnaíodh siad‡
a chreathnaíodh chreathnaítí /
creathnaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future creathnóidh mé;
creathnód;
creathnóchaidh mé†
creathnóidh tú;
creathnóir†;
creathnóchaidh tú†
creathnóidh sé, sí;
creathnóchaidh sé, sí†
creathnóimid;
creathnóidh muid;
creathnóchaimid†;
creathnóchaidh muid†
creathnóidh sibh;
creathnóchaidh sibh†
creathnóidh siad;
creathnóid†;
creathnóchaidh siad†
a chreathnóidh; a chreathnós; a chreathnóchaidh†; a chreathnóchas† creathnófar; creathnóchar†
conditional chreathnóinn; chreathnóchainn† /
creathnóinn‡; creathnóchainn†‡
chreathnófá; chreathnóchthᆠ/
creathnófá‡; creathnóchthᆇ
chreathnódh sé, sí; chreathnóchadh sé, s토/
creathnódh sé, sí‡; creathnóchadh sé, s톇
chreathnóimis; chreathnódh muid; chreathnóchaimis†; chreathnóchadh muid† /
creathnóimis‡; creathnódh muid‡; creathnóchaimis†‡; creathnóchadh muid†‡
chreathnódh sibh; chreathnóchadh sibh† /
creathnódh sibh‡; creathnóchadh sibh†‡
chreathnóidís; chreathnódh siad; chreathnóchaidís†; chreathnóchadh siad† /
creathnóidís‡; creathnódh siad‡; creathnóchaidís†‡; creathnóchadh siad†‡
a chreathnódh; a chreathnóchadh† chreathnófaí; chreathnóchtha토/
creathnófaí‡; creathnóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go gcreathnaí mé;
go gcreathnaíod†
go gcreathnaí tú;
go gcreathnaír†
go gcreathnaí sé, sí go gcreathnaímid;
go gcreathnaí muid
go gcreathnaí sibh go gcreathnaí siad;
go gcreathnaíd†
— go gcreathnaítear
past dá gcreathnaínn dá gcreathnaíteá dá gcreathnaíodh sé, sí dá gcreathnaímis;
dá gcreathnaíodh muid
dá gcreathnaíodh sibh dá gcreathnaídís;
dá gcreathnaíodh siad
— dá gcreathnaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— creathnaím creathnaigh creathnaíodh sé, sí creathnaímis creathnaígí;
creathnaídh†
creathnaídís — creathnaítear
past participle creathnaithe
verbal noun creathnú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1904), “creaṫnuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 193
  • Dinneen, Patrick S. (1904), “crioṫnuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 196
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “creathnaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Adjective

creathnaigh

  1. inflection of creathnach:
    1. masculine vocative/genitive singular
    2. (archaic, dialectal) feminine dative singular

Noun

creathnaigh

  1. (archaic, dialectal) dative singular of creathnach

Mutation

Mutated forms of creathnaigh
radical lenition eclipsis
creathnaigh chreathnaigh gcreathnaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “crithnaigid, crithaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ “creathnaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy