chałupa

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *xalupa. First attested in 1437.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /xaɫupa/
    • IPA(key): (15th CE) /xaɫupa/

    Noun

    chałupa f

    1. (attested in Greater Poland) shanty, cottage, hut
      • 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 88:
        Chalupa magale id est domus pastoris
        [Chałupa magale id est domus pastoris]
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 76:
        Chalupy casas
        [Chałupy casas]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 59v:
        Gurgustium dicitur modica spelunca vel domus pauperis Inde gurgustium id est obscurum et latens habitaculum pyekvtha albo chalvpa vel locus tabernarum tenebrosus vbi turpia conviuia fiunt vel vbi pisces mittuntur vlg. szad[z] vel rethe piscatorum Versus Iob XL Numquid implebis sagenas pelle eius et gurgustium piscium capito eius
        [Gurgustium dicitur modica spelunca vel domus pauperis Inde gurgustium id est obscurum et latens habitaculum piekuta albo chalvpa vel locus tabernarum tenebrosus vbi turpia conviuia fiunt vel vbi pisces mittuntur vlg. sad vel rethe piscatorum Versus Iob XL Numquid implebis sagenas pelle eius et gurgustium piscium capito eius]

    Derived terms

    verbs
    • chałupować impf

    Descendants

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish chałupa.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /xaˈwu.pa/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -upa
      • Syllabification: cha‧łu‧pa
      • Homophone: Chałupa

      Noun

      chałupa f (diminutive chałupka or chałupina, augmentative chałupsko, related adjective (obsolete) chałupny)

      1. cottage, hut (rural, simple residential building, especially wooden)
        Synonyms: chata, strzecha
      2. shack, hovel, hut (small, neglected building of unstable construction)
      3. (colloquial or dialectal, Łowicz) home (place where one lives at a given time)
        Synonyms: chata, dom
      4. (Masovian Borderland) synonym of pokój
      5. (obsolete, humorous) synonym of tyłek
      6. (obsolete, hunting) den (large basin made by hares for sensing frost)
      7. (Middle Polish) synonym of chłop

      Declension

      Declension of chałupa
      singular plural
      nominative chałupa chałupy
      genitive chałupy chałup
      dative chałupie chałupom
      accusative chałupę chałupy
      instrumental chałupą chałupami
      locative chałupie chałupach
      vocative chałupo chałupy

      Derived terms

      adjective
      nouns

      Descendants

      Further reading

      • “chałupa”, in Wielki słownik języka polskiego‎[1] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “chałupa”, in Polish dictionaries at PWN‎[2] (in Polish)
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “chałupa”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • Wiesław Morawski (31.01.2019), “CHAŁUPA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “chałupa”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “chałupa”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “chałupa”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 269
      • Jan Karłowicz (1900), “chałupa”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 172
      • chałupa in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Małgorzata Kapusta (2017), “chałupa”, in Mowa mieszkańców pogranicza Mazowsza (na przykładzie gminy Głowaczów w powiecie kozienickim) (in Polish), Warsaw: Elipsa, →ISBN, page 75
      • Marzena Kozanecka-Zwierz, Magdalena Bartosiewicz, Renata Marciniak-Firadza, editors (2014), “chałupa”, in Gwara – Księżaków "język ojczysty" Dziedzictwo regionu łowickiego (in Polish), Łowicz: Muzeum w Łowiczu, →ISBN, page 23
      • Halina Świderska (1929), “χaᵘ̯upa”, in Dialekt Księstwa Łowickiego (in Polish), Warsaw, →ISBN, page 101

      Silesian

      Alternative forms

      Etymology

        Inherited from Old Polish chałupa.

        Pronunciation

        • IPA(key): /xaˈwu.pa/
        • Rhymes: -upa
        • Syllabification: cha‧łu‧pa

        Noun

        chałupa f (diminutive chałupka)

        1. house; home (place of residence)
          Synonyms: dōm, pōmiyszkanie

        Declension

        Declension of chałupa
        singular plural
        nominative chałupa chałupy
        genitive chałupy chałup/chałupōw
        dative chałupie chałupōm
        accusative chałupã chałupy
        instrumental chałupōm chałupami/chałupōma
        locative chałupie chałupach
        vocative chałupo chałupy

        Further reading