chłop
Kashubian
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *xolpъ.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈxwɔp/
- Rhymes: -ɔp
- Syllabification: chłop
Noun
chłop m pers (diminutive chłopik or chłopina, augmentative chłopiszcze, related adjective chłopsczi)
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | chłop | chłopi/chłopë |
| genitive | chłopa | chłopów |
| dative | chłopù/chłopòwi | chłopóm |
| accusative | chłopa | chłopów |
| instrumental | chłopã | chłopama |
| locative | chłopie | chłopach |
| vocative | chłopie | chłopi/chłopë |
Further reading
- Stefan Ramułt (1893), “Xłop”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 53
- Jan Trepczyk (1994), “chłop”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
- Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “chłop”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi[2]
- “chłop”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022
Old Polish
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *xolpъ. First attested in the 14th century.
Pronunciation
Noun
chłop m animacy unattested (related adjective chłopi)
- (sometimes derogatory) peasant
- 1910-2024 [1425], Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie[3], volume III, page 76:
- Zalowal Sandek... na Jarantha: Tego na tø zalugø, yszes mi prziganil... Tedi Jarant otpowedzal..., yszess ty mne pirvey rzekl, yszessz chlop, przetom tobie ja rze[k]l, isszess ti chlop
- [Żałował Sędek... na Jaranta: Tego na cię żałuję, iżeś mi przyganił... Tedy Jarant otpowiedział..., iżeś ty mnie pirwej rzekł, iżeś chłop, przetom tobie ja rze[k]ł, iżeś ty chłop]
- 1462-1463, Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego[4], line 3:
- A yaczy tho szly ludze myeszczanye cracovianye, zeby pana swego, wyelkyego choragyewnego, zabylyscze, chlopy, Andrzeya Thanczinskyego
- [A jacy to źli ludzie mieszczanie krakowianie, żeby pana swego, wielkiego chorągiewnego, zabiliście, chłopi, Andrzeja Tęczyńskiego!]
- (attested in Greater Poland) man (male human)
- Synonym: mężczyzna
- 1881 [1460], “Wydanie krakowskie dzieła Jana z Turrekrematy Explanatio in Psalterium”, in Józef Przyborowski, editor, Przegląd Bibliograficzno-Archeologiczny. Dwutygodnik ilustrowany poświęcony bibliografii, archeologii, numizmatyce, heraldyce, historii, sztukom pięknym i literaturze, volume I, Bydgoszcz, page 187:
- Thocz boli, kyedi chlop kygyem glowa goly
- [Toć boli, kiedy chłop kijem głowę goli!]
Derived terms
Descendants
References
- Boryś, Wiesław (2005), “chłop”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Sławski, Franciszek (1958-1965), “chłop”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Mańczak, Witold (2017), “chłop”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000), “chłop”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “chłop”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
Alternative forms
- chep (Northern Greater Poland, Czarnków-Trzcianka County)
- chop (Lasovia, Zawichost)
- hłop (Podhale, Zakopane)
Etymology
Inherited from Old Polish chłop.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈxwɔp/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈxɫɔp/
- (Greater Poland):
- (Bory Tucholskie) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Chełmno-Dobrzyń) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Kuyavia) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Northern Greater Poland) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Central Greater Poland) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Southern Greater Poland) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Masovia):
- (Ostróda) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Masuria) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Near Masovian) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Far Masovian) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Podlachia) IPA(key): [ˈxɫɔp]
- (Łowicz) IPA(key): [ˈxwɔp]
- (Lesser Poland):
- (Borderlands):
- (Northern Borderlands) IPA(key): [ˈxɫɔp]
Audio 1: (file) Audio 2: (file) - Rhymes: -ɔp
- Syllabification: chłop
Noun
chłop m pers (female equivalent chłopka, diminutive chłopek or (dialectal) chłopeniek, related adjective chłopski)
- (Modern Standard Polish and dialectal)
- (colloquial or Zagórze) farmer
- Synonym: rolnik
- (colloquial or Chełmno-Dobrzyń, Lipno, Skępe, Kuyavia, Bachorza, Brześć kujawski, Śmiłowice, Northern Greater Poland, Żnin, Rogowo, Central Greater Poland, Głuszyna, Southern Greater Poland, Krobia, Ostróda, Olsztynek, Masuria, Near Masovian, Piaseczno, Kawęczyn, Far Masovian, Cygów, Podlachia, Tykocin, Łowicz, Lasovia, Połaniec, Western Kraków, Krzęcin, Przemyśl, San river, Zagórze) guy, man
- (colloquial) boyfriend (longterm romantic partner)
- (historical or Chełmno-Dobrzyń, Mały Komorsk, Przemyśl, Podhale) synonym of włościanin (“peasant”)
- (colloquial or Zagórze) farmer
- (dialectal)
- (Kuyavia, Płowce, Kowal, Bogusławice, Lubień Kujawski, Bory Tucholskie, Kłonowo, Northern Greater Poland, Gniezno, Trzemeszno, Southern Greater Poland, Kobylin, Targoszyce, Leszno, Śmigiel, Near Masovian, Tarczyn, Michrów, Rembertów, Far Masovian, Przasnysz, Łowicz, Sieradz, Wieluń, Radomsko, Łęczyca, Krośniewice, Kielce, Lasovia, Góry Wysokie, Western Kraków, Bochnia, Wadowice, Żarki, Siewierz, Pilica, Krzęcin, Niepołomice, Przemyśl, San river, Podhale, Skawa, Rabka-Zdrój, Zagórze) synonym of mąż (“husband”)
- Mój chłop to straśnie łapcywy na jadło. (Far Masovian) ― My man is awfully hungry for food.
- (Western Kraków, Sławków) type of dance
- (Kuyavia, Płowce, Kowal, Bogusławice, Lubień Kujawski, Bory Tucholskie, Kłonowo, Northern Greater Poland, Gniezno, Trzemeszno, Southern Greater Poland, Kobylin, Targoszyce, Leszno, Śmigiel, Near Masovian, Tarczyn, Michrów, Rembertów, Far Masovian, Przasnysz, Łowicz, Sieradz, Wieluń, Radomsko, Łęczyca, Krośniewice, Kielce, Lasovia, Góry Wysokie, Western Kraków, Bochnia, Wadowice, Żarki, Siewierz, Pilica, Krzęcin, Niepołomice, Przemyśl, San river, Podhale, Skawa, Rabka-Zdrój, Zagórze) synonym of mąż (“husband”)
- (obsolete)
- (Middle Polish)
Usage notes
- Sense 1.2 sometimes uses the form chłopa with numerals larger than 5, e.g.: było tam pięciu chłopa (“there were five guys there”).
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | chłop | chłopi, chłopy1 |
| genitive | chłopa | chłopów |
| dative | chłopu | chłopom |
| accusative | chłopa | chłopów |
| instrumental | chłopem | chłopami |
| locative | chłopie | chłopach |
| vocative | chłopie | chłopi |
1Deprecative.
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | — | — |
| genitive | — | — |
| dative | chłopoju1, chłopowi2,3, chłopu4,5 | — |
| accusative | — | — |
| instrumental | — | — |
| locative | — | — |
| vocative | — | — |
1Far Masovian (Przasznysz; in the sense “man”).
2Far Masovian (Przasznysz; in the sense “husband”).
3Northern Borderlands (Lithuania; historically proscribed in favor of chłopu).
4Chełmno-Dobrzyń (Mały Komorsk; in the sense “man”).
5Central Greater Poland (Głuszyna; in the sense “man”).
Derived terms
- baba-chłop
- chłop jak dąb
- chłop jak tur
- chłop na schwał
- chłopak
- chłopeusz
- chłopianka
- chłopiec
- chłopię
- chłopijasz
- chłopina
- chłopisko
- chłopokoń
- chłopomania
- chłoporobotnik
- chłopowina
- chłopstwo
- chłoptaś
- chłoptyś
- chłopyś
- swój chłop
- baba swoje, chłop swoje
- gówno chłopu, nie zegarek
- jak się chłop z babą nie wyśpi, to jej żaden garniec na blasze nie pasuje
- chłopieć impf, schłopieć pf
Related terms
- antychłopski
- chłopacki
- chłopaczkowaty
- chłopcowaty
- chłopczykowaty
- chłopczyński
- chłopięcy
- chłopomański
- chłoporobotniczy
- chłopczykowo
- chłopięco
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), chłop is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 4 times in news, 12 times in essays, 35 times in fiction, and 29 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 84 times, making it the 755th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
Further reading
- Modern Standard Polish:
- “chłop”, in Wielki słownik języka polskiego[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “chłop”, in Polish dictionaries at PWN[6] (in Polish)
- Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “chłop”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish][7], 4. online edition, Warszawa
- Middle Polish:
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “chłop”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Wiesław Morawski (3.04.2023), “CHŁOP”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
- Historic dictionaries:
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “chłop”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “chłop”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “chłop”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 283
- Dialectal dictionaries:
- Jan Karłowicz (1900), “chłop”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 185
- Aleksander Saloni (1899), “chłop”, in “Lud wiejski w okolicy Przeworska”, in M. Arct, E. Lubowski, editors, Wisła : miesięcznik gieograficzno-etnograficzny[8] (in Polish), volume 13, Warsaw: Artur Gruszecki, page 237
- Marzena Kozanecka-Zwierz, Magdalena Bartosiewicz, Renata Marciniak-Firadza, editors (2014), “chłop”, in Gwara – Księżaków "język ojczysty" Dziedzictwo regionu łowickiego (in Polish), Łowicz: Muzeum w Łowiczu, →ISBN, page 24
- Halina Świderska (1929), “χłop”, in Dialekt Księstwa Łowickiego (in Polish), Warsaw, →ISBN, page 101
- Józefa Kobylińska (2001), “chłop”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)[9] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 15
Silesian
Pronunciation
- IPA(key): /ˈxwɔp/
Audio: (file) - Rhymes: -ɔp
- Syllabification: chłop
Noun
chłop m pers
- (Southern Silesian) alternative form of chop
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | chłop | chłopy |
| genitive | chłopa | chłopōw |
| dative | chłopowi | chłopōm |
| accusative | chłopa | chłopōw |
| instrumental | chłopym | chłopami |
| locative | chłopie | chłopach |
| vocative | chłopie | chłopy |
Further reading
- chop_chlop in dykcjonorz.eu
- chłop in silling.org
- Kashubian terms derived from Proto-Slavic
- Kashubian terms inherited from Proto-Slavic
- Kashubian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Kashubian/ɔp
- Rhymes:Kashubian/ɔp/1 syllable
- Kashubian lemmas
- Kashubian nouns
- Kashubian masculine nouns
- Kashubian personal nouns
- csb:Male people
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish masculine nouns
- Old Polish derogatory terms
- Old Polish terms with quotations
- Greater Poland Old Polish
- zlw-opl:Male people
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish 1-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Bory Tucholskie Polish
- Chełmno-Dobrzyń Polish
- Kuyavian Polish
- Northern Greater Poland Polish
- Central Greater Poland Polish
- Southern Greater Poland Polish
- Ostróda Polish
- Masuria Polish
- Near Masovian Polish
- Far Masovian Polish
- Podlachia Polish
- Łowicz Polish
- Łęczyca Polish
- Sieradz Polish
- Kielce Polish
- Western Kraków Polish
- Lasovia Polish
- Przemyśl Polish
- Podhale Polish
- Zagórze Polish
- Northern Borderlands Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/ɔp
- Rhymes:Polish/ɔp/1 syllable
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish nouns with other-gender equivalents
- Polish masculine nouns
- Polish personal nouns
- Polish colloquialisms
- Polish terms with historical senses
- Polish terms with usage examples
- Polish terms with obsolete senses
- pl:Heraldry
- Polish expressive terms
- Polish hard masculine personal nouns
- pl:Agriculture
- pl:Dances
- pl:Male people
- pl:Marriage
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Silesian terms with audio pronunciation
- Rhymes:Silesian/ɔp
- Rhymes:Silesian/ɔp/1 syllable
- Silesian lemmas
- Silesian nouns
- Silesian masculine nouns
- Silesian personal nouns
- Southern Silesian