cathaigh

Irish

Etymology 1

From Old Irish cathaigid.[1] By surface analysis, cath (“battle”) +‎ -aigh.

Verb

cathaigh (present analytic cathaíonn, future analytic cathóidh, verbal noun cathú, past participle cathaithe) (literary)

  1. to fight, battle [with le ‘with’]
  2. to tempt
Usage notes

While the verbal noun cathú is still the ordinary word for “temptation”, the finite verb cathaigh is now rarely used in the colloquial language.

Conjugation
Conjugation of cathaigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present cathaím cathaíonn tú;
cathaír†
cathaíonn sé, sí cathaímid;
cathaíonn muid
cathaíonn sibh cathaíonn siad;
cathaíd†
a chathaíonn; a chathaíos cathaítear
past chathaigh mé; chathaíos chathaigh tú; chathaís chathaigh sé, sí chathaíomar; chathaigh muid chathaigh sibh; chathaíobhair chathaigh siad; chathaíodar a chathaigh cathaíodh
past habitual chathaínn /
cathaínn‡
chathaíteá /
cathaíteá‡
chathaíodh sé, sí /
cathaíodh sé, sí‡
chathaímis; chathaíodh muid /
cathaímis‡; cathaíodh muid‡
chathaíodh sibh /
cathaíodh sibh‡
chathaídís; chathaíodh /
cathaídís‡; cathaíodh siad‡
a chathaíodh chathaítí /
cathaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future cathóidh mé;
cathód;
cathóchaidh mé†
cathóidh tú;
cathóir†;
cathóchaidh tú†
cathóidh sé, sí;
cathóchaidh sé, sí†
cathóimid;
cathóidh muid;
cathóchaimid†;
cathóchaidh muid†
cathóidh sibh;
cathóchaidh sibh†
cathóidh siad;
cathóid†;
cathóchaidh siad†
a chathóidh; a chathós; a chathóchaidh†; a chathóchas† cathófar; cathóchar†
conditional chathóinn; chathóchainn† /
cathóinn‡; cathóchainn†‡
chathófá; chathóchthᆠ/
cathófá‡; cathóchthᆇ
chathódh sé, sí; chathóchadh sé, s토/
cathódh sé, sí‡; cathóchadh sé, s톇
chathóimis; chathódh muid; chathóchaimis†; chathóchadh muid† /
cathóimis‡; cathódh muid‡; cathóchaimis†‡; cathóchadh muid†‡
chathódh sibh; chathóchadh sibh† /
cathódh sibh‡; cathóchadh sibh†‡
chathóidís; chathódh siad; chathóchaidís†; chathóchadh siad† /
cathóidís‡; cathódh siad‡; cathóchaidís†‡; cathóchadh siad†‡
a chathódh; a chathóchadh† chathófaí; chathóchtha토/
cathófaí‡; cathóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go gcathaí mé;
go gcathaíod†
go gcathaí tú;
go gcathaír†
go gcathaí sé, sí go gcathaímid;
go gcathaí muid
go gcathaí sibh go gcathaí siad;
go gcathaíd†
— go gcathaítear
past dá gcathaínn dá gcathaíteá dá gcathaíodh sé, sí dá gcathaímis;
dá gcathaíodh muid
dá gcathaíodh sibh dá gcathaídís;
dá gcathaíodh siad
— dá gcathaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— cathaím cathaigh cathaíodh sé, sí cathaímis cathaígí;
cathaídh†
cathaídís — cathaítear
past participle cathaithe
verbal noun cathú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Synonyms

Further reading

  • Dinneen, Patrick S. (1904), “caṫuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 122
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “cathaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Noun

cathaigh

  1. vocative/genitive singular of cathach m
  2. (archaic or dialectal) dative singular of cathach f

Adjective

cathaigh

  1. inflection of cathach:
    1. masculine vocative/genitive singular
    2. (archaic or dialectal) feminine dative singular

Mutation

Mutated forms of cathaigh
radical lenition eclipsis
cathaigh chathaigh gcathaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “cathaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language