cúlaigh

Irish

Etymology 1

From cúl +‎ -igh.

Alternative forms

  • cúl
  • cúluigh (obsolete)

Verb

cúlaigh (present analytic cúlaíonn, future analytic cúlóidh, verbal noun cúlú, past participle cúlaithe)

  1. (intransitive) to recede, withdraw (move back, move away)
    Synonym: téigh ar gcúl
  2. (military) to retire, retreat (withdraw military forces)
    Synonym: téigh ar gcúl
  3. (ambitransitive) to back (go in the reverse direction; move in the reverse direction), reverse (cause a mechanism to operate or move in the opposite direction)
    Chúlaigh sé an capall/carr. ― He reversed the car/backed the horse.
  4. to flinch (make a sudden, involuntary movement in response to a stimulus)
  5. to retrograde, regress (move backwards to an earlier stage)
  6. (rowing) to backwater (row or paddle a backwater stroke)
Conjugation
Conjugation of cúlaigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present cúlaím cúlaíonn tú;
cúlaír†
cúlaíonn sé, sí cúlaímid;
cúlaíonn muid
cúlaíonn sibh cúlaíonn siad;
cúlaíd†
a chúlaíonn; a chúlaíos cúlaítear
past chúlaigh mé; chúlaíos chúlaigh tú; chúlaís chúlaigh sé, sí chúlaíomar; chúlaigh muid chúlaigh sibh; chúlaíobhair chúlaigh siad; chúlaíodar a chúlaigh cúlaíodh
past habitual chúlaínn /
cúlaínn‡
chúlaíteá /
cúlaíteá‡
chúlaíodh sé, sí /
cúlaíodh sé, sí‡
chúlaímis; chúlaíodh muid /
cúlaímis‡; cúlaíodh muid‡
chúlaíodh sibh /
cúlaíodh sibh‡
chúlaídís; chúlaíodh /
cúlaídís‡; cúlaíodh siad‡
a chúlaíodh chúlaítí /
cúlaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future cúlóidh mé;
cúlód;
cúlóchaidh mé†
cúlóidh tú;
cúlóir†;
cúlóchaidh tú†
cúlóidh sé, sí;
cúlóchaidh sé, sí†
cúlóimid;
cúlóidh muid;
cúlóchaimid†;
cúlóchaidh muid†
cúlóidh sibh;
cúlóchaidh sibh†
cúlóidh siad;
cúlóid†;
cúlóchaidh siad†
a chúlóidh; a chúlós; a chúlóchaidh†; a chúlóchas† cúlófar; cúlóchar†
conditional chúlóinn; chúlóchainn† /
cúlóinn‡; cúlóchainn†‡
chúlófá; chúlóchthᆠ/
cúlófá‡; cúlóchthᆇ
chúlódh sé, sí; chúlóchadh sé, s토/
cúlódh sé, sí‡; cúlóchadh sé, s톇
chúlóimis; chúlódh muid; chúlóchaimis†; chúlóchadh muid† /
cúlóimis‡; cúlódh muid‡; cúlóchaimis†‡; cúlóchadh muid†‡
chúlódh sibh; chúlóchadh sibh† /
cúlódh sibh‡; cúlóchadh sibh†‡
chúlóidís; chúlódh siad; chúlóchaidís†; chúlóchadh siad† /
cúlóidís‡; cúlódh siad‡; cúlóchaidís†‡; cúlóchadh siad†‡
a chúlódh; a chúlóchadh† chúlófaí; chúlóchtha토/
cúlófaí‡; cúlóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go gcúlaí mé;
go gcúlaíod†
go gcúlaí tú;
go gcúlaír†
go gcúlaí sé, sí go gcúlaímid;
go gcúlaí muid
go gcúlaí sibh go gcúlaí siad;
go gcúlaíd†
— go gcúlaítear
past dá gcúlaínn dá gcúlaíteá dá gcúlaíodh sé, sí dá gcúlaímis;
dá gcúlaíodh muid
dá gcúlaíodh sibh dá gcúlaídís;
dá gcúlaíodh siad
— dá gcúlaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— cúlaím cúlaigh cúlaíodh sé, sí cúlaímis cúlaígí;
cúlaídh†
cúlaídís — cúlaítear
past participle cúlaithe
verbal noun cúlú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Further reading

  • “cúlaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  • Dinneen, Patrick S. (1904), “cúluiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 214
  • Ó Dónaill, Niall (1977), “cúlaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Noun

cúlaigh

  1. (archaic, dialectal) dative singular of cúil

Mutation

Mutated forms of cúlaigh
radical lenition eclipsis
cúlaigh chúlaigh gcúlaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.