baran

See also: Baran

Italian

Pronunciation

  • IPA(key): /ˈba.ran/
  • Rhymes: -aran
  • Hyphenation: bà‧ran

Verb

baran

  1. apocopic form of barano

Kashubian

baran

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *baranъ.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈba.ran/
    • Rhymes: -aran
    • Syllabification: ba‧ran

    Noun

    baran m animal (diminutive barónk or barank, related adjective barani)

    1. ram (male sheep)
      Synonyms: bòdôcz, rogôl

    Noun

    baran m pers

    1. (colloquial, derogatory) bonehead (idiot)

    Noun

    baran m inan

    1. badly cut windrow

    Further reading

    • Stefan Ramułt (1893), “barôn”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 5
    • Sychta, Bernard (1967), “baran”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 1 (A – Ǵ), Wrocław: Ossolineum, page 17
    • Jan Trepczyk (1994), “baran”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
    • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “baran”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎[1]
    • “baran”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

    Lower Sorbian

    Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *baranъ.

    Pronunciation

    • IPA(key): [ˈbaran]

    Noun

    baran m anim (diminutive barank)

    1. ram (male sheep)

    Declension

    Declension of baran
    singular dual plural
    nominative baran barana barany
    genitive barana baranowu baranow
    dative baranoju baranoma baranam
    accusative barana baranowu barany, baranow
    instrumental baranom baranoma baranami
    locative baranje baranoma baranach

    Hypernyms

    Coordinate terms

    • jagnje (“lamb”)
    • skop (“wether”)
    • śiba (“ewe”)

    Derived terms

    • baraniś

    Further reading

    • Muka, Arnošt (1921, 1928), “baran”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
    • Starosta, Manfred (1999), “baran”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

    Maranao

    Noun

    baran

    1. target practice

    Middle English

    Adjective

    baran

    1. alternative form of bareyne

    Northern Kurdish

    Alternative forms

    Etymology

    Inherited from Proto-Indo-Iranian *wáHr̥ (“water; rain”), from Proto-Indo-European *weh₁r- (“water”). Cognate to Central Kurdish باران (baran) and Persian باران (bârân); see there for more.

    Pronunciation

    • IPA(key): /bɑːˈɾɑːn/
    • Audio:(file)

    Noun

    Northern Kurdish baran
    Central Kurdish باران (baran)

    baran f (Arabic spelling باران)

    1. rain
    • barandin (“to cause to rain”)
    • barîn (“to rain”)
    • baranî

    References

    • Cabolov, R. L. (2001), “bārān”, in Etimologičeskij slovarʹ kurdskovo jazyka [Etymological Dictionary of the Kurdish Language] (in Russian), volume I, Moscow: Russian Academy Press Vostochnaya Literatura, page 152
    • Jaba, Auguste; Justi, Ferdinand (1879), Dictionnaire Kurde-Français [Kurdish–French Dictionary], Saint Petersburg: Imperial Academy of Sciences, page 33b
    • Kurdojev, K. K. (1960), “baran”, in Курдско-русский словарь [Kurdish–Russian Dictionary], Moscow: Государственное издательство иностранных и национальных словарей, page 61a
    • Chyet, Michael L. (2003), “baran”, in Kurdish–English Dictionary‎[2], with selected etymologies by Martin Schwartz, New Haven and London: Yale University Press, page 24

    Old Polish

    Etymology

      Inherited from Proto-Slavic *baranъ. First attested in 1350.

      Pronunciation

      • IPA(key): (10th–15th CE) /baraːn/
      • IPA(key): (15th CE) /barɒn/

      Noun

      baran m animal (diminutive baranek or baraniec, related adjective barani or baranowy)

      1. (attested in Masovia, Lesser Poland, Greater Poland) ram (male sheep)
        • 1863 [1350], Jan Tadeusz Lubomirski, editor, Kodeks dyplomatyczny księstwa mazowieckiego‎[3], Masovia, page 61:
          Dabunt […] nobis incole […] pro mensa nostra ducali unum arietem singulis annis, qui podworowi baran pollonice appellatur
          [Dabunt […] nobis incole […] pro mensa nostra ducali unum arietem singulis annis, qui podworowi baran pollonice appellatur]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 64, 14, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Obleczeni sø baranowe owecz (induti sunt arietes ovium)
          [Obleczeni są baranowie owiec (induti sunt arietes ovium)]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 113, 4, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Gory weselyly se yako skopowye a pogorky yako baranowe owecz
          [Gory wiesieliły sie jako skopowie a pogorki jako baranowie owiec]
        • 1950 [1432], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 364, Warsaw:
          Iako […] w me Marczin vtargowaw barani hy ne zaplaczil
          [Jako […] u mnie Marcin utargował barani hi nie zapłacił]
        • 1856-1870 [1434], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[4], volume II, number 2549:
          Sexaginta a[n]gnos vlg. barany
          [Sexaginta a[n]gnos vlg. barani]
        • 1874-1891 [XV p. pr.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[5], [6], [7], volume XVI, page 322:
          Baran bidens
          [Baran bidens]
        • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 30, 40:
          Rozdzelyl Iacob stada, a *proczye wlozyl we zlobi owczam y baranom przed oczy
          [Rozdzielił Jakob stada, a prącie włożył we żłoby owcam i baranom przed oczy]
        • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 31, 10:
          Gdisz gest koly przyszedl czasz owczam kotno bicz, wydzal gesm, ysze szø zchadzali s barani owce
          [Gdyż-jest-koli przyszedł czas owczam kotno być, widział jeśm, iże się schadzały z barany owce]
        • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 9, 3:
          Weszmyczye […] czyelcza y barana rocznya
          [Weźmijcie […] cielca i barana rocznia]
        • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 28, 21:
          Offyervycze […] dzesyøtø czøscz dzesyøtka po wszitkich baranyech, to iest po sedmi baranyech
          [Ofierujcie […] dziesiątą część dzieątka po wszytkich baraniech, to jest po siedmi baraniech]
        • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 29, 4:
          Offyervicze […] ieden dzesyøtek po baranv
          [Ofierujcie […] jeden dziesiątek po baranu]
        • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 29, 15:
          Dzesyøtø czøscz dzesyøtka kaszdemv baranv, gichze to spolv baranow czternaczcze
          [Dziesiątą część dziesiątka każdemu baranu, jichże to społu baranow czternaćcie]
        • 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 15, 4:
          Zlyczil gich iako baranow
          [Zliczył jich jako baranow]
        • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 29, 22:
          Zarzazaly barani
          [Zaźrzali barany]
        • 1930 [c. 1455], “II Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 8, 15:
          Abi to zloto y srzebro bilo sebrano na bicech y na skopoch, y na baranoch
          [Aby to złoto i srebro było zebrano na byciech i na skopoch, i na baranoch]
        • 1950 [1470], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1308, Warsaw:
          Yakom ya Malgorzacze […] nye szabral […] rethe leporinum vathj, szyekiri any pacz baranow
          [Jakom ja Małgorzacie […] nie zabrał […] rethe leporinum waty, siekiry ani pięć baranow]
        • 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎[8], number 1482:
          Baran aries
          [Baran aries]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 144v:
          Veruex id est aries non castratus et est pater ouium eyn wider baran
          [Veruex id est aries non castratus et est pater ouium eyn wider baran]

      Declension

      Declension of baran
      singular plural
      nominative baran baranowie
      genitive — baranow
      dative baranu baranom
      accusative baran, barana baranow, barany
      instrumental — barany
      locative baranu baraniech, baranoch
      vocative — —
      adjectives

      Descendants

      References

      Polish

      Alternative forms

      Etymology

        Inherited from Old Polish baran.

        Pronunciation

         
        • IPA(key): /ˈba.ran/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -aran
        • Syllabification: ba‧ran
        • Homophone: Baran

        Noun

        baran m animal (female equivalent owca, diminutive baranek or (dialectal) baraś, augmentative baranisko, related adjective barani)

        1. ram (male sheep)
          Synonyms: cap, tryk
          1. (colloquial) ramskin, sheepskin (leather of this animal)
            Synonyms: baranica, kożuch
          2. (heraldry) ram (image of this animal as used in coats of arms)
          3. (Middle Polish) ram meat
            Synonym: baranina
        2. (colloquial, usually in the plural) frizz (very curly, short hair)
          Synonym: baranek
        3. (dialectal, Białystok, Kołomyja) synonym of jelonek (“stag beetle”)
        4. (Central Greater Poland, Western Greater Poland) axle mount (middle part of a wheel of a cart through which an axle passes)
        5. (Eastern Lublin, Galicia, Southern Greater Poland, Rawicz, Pakosław) type of game
        6. (obsolete) type of rabbit
        7. (obsolete) milk skin, skin (congealed layer on the surface of a liquid)
          Synonym: kożuch
        8. (obsolete, historical) battering ram
          Synonym: taran
        9. (obsolete, engineering) pile driver (machine for forcing a pile, a long beam, into the ground)
          Synonyms: baba, kafar
        10. (obsolete, carpentry) large plane (tool for smoothing wood by removing thin layers from the surface moved by two people)
          Hypernym: hebel
        11. (Middle Polish) large sea fish
        12. (Middle Polish) type of corporal punishment device
        13. (Middle Polish) churn (device for making butter)
          Synonym: maselnica
        14. (Middle Polish) lamb (virtuous person)
        15. (Middle Polish) lamb (follower of Christ)
        16. (Middle Polish) lift (device for raising heavy objects)
        17. (Middle Polish) crank stock; oil press

        Declension

        Declension of baran
        singular plural
        nominative baran barany
        genitive barana baranów
        dative baranowi baranom
        accusative barana barany
        instrumental baranem baranami
        locative baranie baranach
        vocative baranie barany

        Noun

        baran m pers

        1. (colloquial, derogatory) bonehead (idiot)
          Synonyms: see Thesaurus:głupiec

        Declension

        Declension of baran
        singular plural
        nominative baran baranowie, barany
        genitive barana baranów
        dative baranowi baranom
        accusative barana baranów
        instrumental baranem baranami
        locative baranie baranach
        vocative baranie baranowie, barany

        Derived terms

        adverbs
        phrases
        • wróćmy do naszych baranów
        verbs
        adverbs

        Further reading

        • “baran”, in Wielki słownik języka polskiego‎[9] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “baran”, in Polish dictionaries at PWN‎[10] (in Polish)
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “baran”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Barbara Rykiel-Kempf (05.04.2023), “BARAN”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
        • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “baran”, in Słownik języka polskiego
        • Aleksander Zdanowicz (1861), “baran”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
        • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “baran”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 96
        • Jan Karłowicz (1900), “baran”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 48
        • baran in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

        Serbo-Croatian

        Etymology

        Inherited from Proto-Slavic *baranъ.

        Pronunciation

        • IPA(key): /bǎran/
        • Hyphenation: ba‧ran

        Noun

        bàran m anim (Cyrillic spelling ба̀ран)

        1. (regional) ram
          Synonym: óvan

        Declension

        Declension of baran
        singular plural
        nominative baran barani
        genitive barana barana
        dative baranu baranima
        accusative barana barane
        vocative barane barani
        locative baranu baranima
        instrumental baranom baranima

        References

        • “baran”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2026

        Slovak

        Etymology

          Inherited from Proto-Slavic *baranъ.

          Pronunciation

          • IPA(key): /baran/, [ˈbaran]
          • Audio:(file)
          • Rhymes: -aran
          • Hyphenation: ba‧ran

          Noun

          baran m animal (relational adjective baraní, diminutive baránok or baranček, augmentative baranisko)

          1. ram (male sheep)

          Declension

          Declension of baran
          (patterns chlap (singular) and dub (plural))
          singularplural
          nominativebaranbarany
          genitivebaranabaranov
          dativebaranovibaranom
          accusativebaranabarany
          locativebaranovibaranoch
          instrumentalbaranombaranmi

          Derived terms

          Further reading

          • “baran”, in Slovníkový portál Jazykovedného ústavu Ľ. Štúra SAV [Dictionary portal of the Ľ. Štúr Institute of Linguistics, Slovak Academy of Science] (in Slovak), https://slovnik.juls.savba.sk, 2003–2026

          Slovincian

          Pronunciation

          • IPA(key): /ˈba.ran/
          • Rhymes: -aran
          • Syllabification: ba‧ran

          Noun

          baran m animal

          1. alternative form of barón

          Further reading

          Tausug

          Etymology

            Borrowed from Malay badan, from Arabic بَدَن (badan). Compare Maranao badan and Sangir badang.

            Pronunciation

            • (Sinūgan Parianun) IPA(key): /baɾan/ [baˈɾan̪]
            • Rhymes: -an
            • Syllabification: ba‧ran

            Noun

            baran (Sulat Sūg spelling بَرَنْ)

            1. body (of a person; animal or the main part of something, such as the hull of a ship, stove, etc., the frame of a vehicle, the body of a letter, etc.)
              Synonyms: jasad, anggawta'
              Malagguꞌ in baran sin babai yaun.
              That woman’s body is big.

            Derived terms

            • baran-baran
            • baranun
            • magbaran
            • nagbabaran

            Further reading

            Turkish

            Etymology

            Inherited from Ottoman Turkish باران (baran), from Classical Persian باران (bārān).

            Noun

            baran

            1. (obsolete) rain

            Synonyms