badanie

Old Polish

Etymology

    From badać + -anie. First attested in 1461.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /badaɲɛː/
    • IPA(key): (15th CE) /badaɲe/

    Noun

    badanie n

    1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) verbal noun of badać (“asking, inquisition”)
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 63, 6, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Badali sø lichoti; seszli sø badaiøcz badanim (scrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio)
        [Badali są lichoty, seszli są badając badanim (scrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio)]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 111v:
        Questio eyn frag oder klag bądąnye
        [Questio eyn frag oder klag badanie]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 122r:
        Scrutinium id est scrutatio erfarunge bądąnye
        [Scrutinium id est scrutatio erfarunge badanie]
    noun
    verb

    Descendants

    • Polish: badanie
    • Silesian: badanie

    References

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish badanie. By surface analysis, badać + -anie.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /baˈda.ɲɛ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -aɲɛ
      • Syllabification: ba‧da‧nie

      Noun

      badanie n

      1. (countable) exploration, examination
      2. examination (inspection by a doctor)
        badania podstawowe ― basic research
        badanie obrazowe ― medical imaging
        badanie poligraficzne/wariograficzne ― polygraph examination
      3. (countable) study (such as a scientific study)
      4. (Middle Polish) examination; Further details are uncertain.
        • 1532, Bartłomiej z Bydgoszczy, Słownik łacińsko-polski‎[2], page 75:
          Inquisitio, badanye, perscrutatio
          [Inquisitio, badanie, perscrutatio]
        • 1579, A. Calagius, Synonyma Latina‎[3], page 165b:
          Bádánie/ et wywiádowánie Scrutatio.
          [Badanie/ et wywiadowanie Scrutatio.]
      5. (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
        • 1594, S[tanisław]. Sarnicki, Statuta […]‎[4], page 349Od:
          Máłmáziiéy, Muſzkáteły, y innych Gréckich win, wydworné bádánié tám znaydźieſz.
          [Małmazijej, Muszkateły, i innych Greckich win, wydworne badánie tam znajdziesz.]

      Declension

      Declension of badanie
      singular plural
      nominative badanie badania
      genitive badania badań
      dative badaniu badaniom
      accusative badanie badania
      instrumental badaniem badaniami
      locative badaniu badaniach
      vocative badanie badania
      adjective
      adverb

      Noun

      badanie n

      1. (uncountable) verbal noun of badać

      Declension

      Declension of badanie
      singular
      nominative badanie
      genitive badania
      dative badaniu
      accusative badanie
      instrumental badaniem
      locative badaniu
      vocative badanie

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), badanie is one of the most used words in Polish, appearing 114 times in scientific texts, 47 times in news, 70 times in essays, 6 times in fiction, and 4 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 221 times, making it the 222nd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “badanie”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 17

      Further reading

      • Modern Standard Polish:
        • “badanie”, in Wielki słownik języka polskiego‎[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
        • “badanie”, in Polish dictionaries at PWN‎[6] (in Polish)
        • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “badanie”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎[7], 4. online edition, Warszawa
      • Middle Polish:
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “badanie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “badanie się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
        • Paweł Kupiszewski (25.09.2009), “BADANIE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
        • Paweł Kupiszewski (29.09.2009), “BADANIE SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Historic dictionaries:

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish badanie.

        Pronunciation

        • IPA(key): /baˈda.ɲɛ/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -aɲɛ
        • Syllabification: ba‧da‧nie

        Noun

        badanie n

        1. verbal noun of badać

        Further reading

        • Henryk Jaroszewicz (2022), “badani(e)”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 62