bałwan

See also: bałwán

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *bъlvanъ. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /baɫvaːn/
    • IPA(key): (15th CE) /baɫvɒn/

    Noun

    bałwan m animacy unattested

    1. (religion, attested in Lesser Poland, Greater Poland) idol, graven image
      Synonym: modła
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 105, 20, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Modlyly sø sie rytym balwanom (adoraverunt sculptile)
        [Modlili są sie rytym bałwanom (adoraverunt sculptile)]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 125v:
        Simulacrum id est imago effigies eyn abgot balvan
        [Simulacrum id est imago effigies eyn abgot bałwan]
    2. salt block of a certain size
      • 1874 [1418], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎[1], volume XVII, page 164:
        Bancum salis seu balwan
        [Bancum salis seu bałwan]
      • XV p. post., rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 3297, z r. 1476, page 29r:
        Bancus […] est scamnum uel magnum frustum salis proprie balvan
        [Bancus […] est scamnum uel magnum frustum salis proprie bałwan]
      • XV p. post., Rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 1630, page 8v:
        Bancus […] est scampnum uel magnum frustum [sa] salis proprie balvan
        [Bancus […] est scampnum uel magnum frustum [sa] salis proprie bałwan]

    Derived terms

    adjective

    Descendants

    References

    Polish

    bałwan

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish bałwan.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈbaw.van/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -awvan
      • Syllabification: bał‧wan

      Noun

      bałwan m animal (female equivalent bałwanica, diminutive bałwanek)

      1. snowman (figure made of snow)

      Declension

      Declension of bałwan
      singular plural
      nominative bałwan bałwany
      genitive bałwana bałwanów
      dative bałwanowi bałwanom
      accusative bałwana bałwany
      instrumental bałwanem bałwanami
      locative bałwanie bałwanach
      vocative bałwanie bałwany

      Noun

      bałwan m animal

      1. (religion, dated, in some compounds) idol, graven image
        Synonym: idol
      2. (hunting) stuffed black grouse or figure used as a lure

      Declension

      Declension of bałwan
      singular plural
      nominative bałwan bałwany
      genitive bałwana bałwanów
      dative bałwanowi bałwanom
      accusative bałwana bałwany
      instrumental bałwanem bałwanami
      locative bałwanie bałwanach
      vocative bałwanie bałwany

      Noun

      bałwan m inan

      1. (literary) breaker; foamy sea wave
      2. (archaic, historical) large block, chunk, or column (of salt, lead, tin, ice, smoke, etc.)

      Declension

      Declension of bałwan
      singular plural
      nominative bałwan bałwany
      genitive bałwanu bałwanów
      dative bałwanowi bałwanom
      accusative bałwan bałwany
      instrumental bałwanem bałwanami
      locative bałwanie bałwanach
      vocative bałwanie bałwany

      Noun

      bałwan m pers (female equivalent bałwanica)

      1. (colloquial, derogatory) galoot, blockhead, moron, idiot
        Synonyms: see Thesaurus:głupiec

      Declension

      Declension of bałwan
      singular plural
      nominative bałwan bałwani, bałwany1
      genitive bałwana bałwanów
      dative bałwanowi bałwanom
      accusative bałwana bałwanów
      instrumental bałwanem bałwanami
      locative bałwanie bałwanach
      vocative bałwanie bałwani

      1Deprecative.

      Derived terms

      verbs

      Further reading