aratu
Central Dusun
Verb
aratu
- to fall
Latin
Verb
arātū
- ablative supine of arō
Old Tupi
Alternative forms
| Historical spellings | |
|---|---|
| d'Abbeville (1614) | aratou |
| VLB (1622) | aratû |
| Marcgrave (1648) | aratu |
Etymology
Unknown.
Noun
aratu (?)
- mangrove root crab (Goniopsis cruentata)[1][2]
- Synonym: aratupinima
- [p. 1583, Fernão Cardim, chapter XVIII, in Do clima e terra do Brasil (in Portuguese); republished in Rodolfo Garcia, editor, Tratados da terra e gente do Brasil, Rio de Janeiro: J. Leite & Cia, 1925, page 92:
- Aratú. — Estes caranguejos habitão nas tócas das arvores, que estão nos lamarões do mar; quando achão alguma ameja que tem a bocca aberta, buscam logo alguma pedrinha, e sutilmente dão com ella na ameja; a ameja logo se fecha e não podendo fechar bem, por causa da pedrinha que tem dentro, elles com suas mãos lhe tirão de dentro o miolo, e o comem.
- (please add an English translation of this quotation)]
- [1587, Gabriel Soares de Sousa, chapter CXXXIX, in Notícia do Brasil (in Portuguese), Salvador; republished as Francisco Adolpho de Varnhagen, editor, Tratado descriptivo do Brazil em 1587, 2nd edition, Rio de Janeiro: João Ignancio da Silva, 1879, page 269:
- Aratús são outros caranguejos pequenos, como os de Portugal, que se tomam no rio de Sacavem em Lisboa; criam-se entre os mangues, de cuja folha e casca se mantêm, e sempre lhe estão roendo nos pés; dos quaes ha infi nidade, mas tem a casca molle; e em seu tempo, uma vez no anno, tem as femeas coraes, e os machos estão muito gordos; e uns e outros são sadios e gostosos.
- (please add an English translation of this quotation)]
- [1648, Georg Marcgrave, Willem Piso, Historia Naturalis Brasiliae [Brazilian Natural History], Rerum Naturalium Historiae, book IV, chapter XXI (in Latin), Amsterdam: Elzevir, page 185:
- Aratv & Aratv pinima Braſilienſibus: Cancer terreſtris, quadratæ figuræ, corpore haud magno, teſta multiplici colore piƈta, brunno, cæruleo, albo, rubro punƈtatim varie intermixtis. Oculi prominentes longe diſtantes, nigri, in angulis roſtri poſiti. Crura octo, quatuor internodiis, compreſſa, ruffa, ac per totum maculis purpureis, nigris ac albis diſtincta: Chelæ duæ non ita magnæ, æquales, ruffæ, in extremitate ex albo flaveſcentes. In ventre etiam flaveſcit. Crura raris pilis nigris veſtiuntur.
- (please add an English translation of this quotation)]
- 1614, Claude d'Abbeville, chapter XL, in Hiſtoire de la Miſsion des Peres Capucins en L'Iſle de Maragnan et terres circonuoiſines [History of the Mission of the Capuchin Fathers in the Island of Maranhão and surrounding lands] (in French), Paris: Imprimerie de François Huby, page 248:
- Les Aratou ſont vn peu moindres que les precedents tout rayez de iaulne, & de bleu & ſe trouuent en la mer.
- (please add an English translation of this quotation)
Derived terms
- aratue'ẽ
- aratupeba
- aratupinima
- araturé (?)
Descendants
Attestations
- anonymous author (1622), “Caranguejo […] Os vermelhos também dos mangues [Crab; the red ones also from the mangroves]”, in Vocabulario na lingoa Braſilica (overall work in Portuguese), Piratininga; republished as Carlos Drummond, editor, Vocabulário na Língua Brasílica, 2nd edition, volume 1, São Paulo: USP, 1953, page 67: “Aratû”
References
Further reading
Portuguese
Etymology
Borrowed from Old Tupi aratu.[1]
Pronunciation
- (Brazil) IPA(key): /a.ɾaˈtu/
- (Portugal) IPA(key): /ɐ.ɾɐˈtu/
Noun
aratu m (plural aratus)
Derived terms
Related terms
References
Further reading
- “aratu”, in Dicionário Aulete Digital (in Portuguese), Rio de Janeiro: Lexikon Editora Digital, 2008–2026
- “aratu”, in Dicionário Eletrônico Houaiss [Houaiss Electronic Dictionary] (in Portuguese), São Paulo: UOL, 2004–present
Categories:
- Central Dusun lemmas
- Central Dusun verbs
- Latin non-lemma forms
- Latin verb forms
- Old Tupi terms with unknown etymologies
- Old Tupi lemmas
- Old Tupi nouns
- Old Tupi terms with quotations
- tpw:Crabs
- Portuguese terms derived from Old Tupi
- Portuguese terms borrowed from Old Tupi
- Portuguese 3-syllable words
- Portuguese terms with IPA pronunciation
- Portuguese lemmas
- Portuguese nouns
- Portuguese countable nouns
- Portuguese masculine nouns
- Brazilian Portuguese
- pt:Crabs