yaabe
Afar
Pronunciation
- IPA(key): /jaːˈbe/ [jaːˈbɛ]
- Hyphenation: yaa‧be
Verb
yaabé (causative yaabisé, frequentative yabamyaabé, autobenefactive yaabité)
Conjugation
| Conjugation of yaabe (type II verb) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st singular | 2nd singular | 3rd singular | 1st plural | 2nd plural | 3rd plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| m | f | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| perfective | V-affirmative | yaabéh | yaabtéh | yaabéh | yaabtéh | yaabnéh | yaabteeníh | yaabeeníh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | yaabé | yaabté | yaabé | yaabté | yaabné | yaabtén | yaabén | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | máyaabinniyo | máyaabinnito | máyaabinna | máyaabinna | máyaabinnino | máyaabinniton | máyaabinnon | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| imperfective | V-affirmative | yaabáh | yaabtáh | yaabáh | yaabtáh | yaabnáh | yaabtaanáh | yaabaanáh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | yaabá | yaabtá | yaabá | yaabtá | yaabná | yaabtán | yaabán | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | máyaaba | máyaabta | máyaaba | máyaabta | máyaabna | máyaabtan | máyaaban | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| prospective | V-affirmative | yaabéliyoh yaabéyyoh |
yaabélitoh yaabéttoh |
yaabéleh | yaabéleh | yaabélinoh yaabénnoh |
yaabélitoonuh yaabéttoonuh |
yaabéloonuh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | yaabéliyo yaabéyyo |
yaabélito yaabétto |
yaabéle | yaabéle | yaabélino yaabénno |
yaabéliton yaabétton |
yaabélon | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| conjunctive I | V-affirmative | yáabuh | yáabtuh | yáabuh | yáabtuh | yáabuh | yaabtóonuh | yaabóonuh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | yáabu | yáabtu | yáabu | yáabtu | yáabu | yaabtón | yaabón | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | yaabé wáyuh | yaabé wáytuh | yaabé wáyuh | yaabé wáytuh | yaabé wáynuh | yaabé waytóonuh | yaabé wóonuh | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| conjunctive II | V-affirmative | yaabánkeh | yaabtánkeh | yaabánkeh | yaabtánkeh | yaabnánkeh | yaabtaanánkeh | yaabaanánkeh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| N-affirmative | yaabánke | yaabtánke | yaabánke | yaabtánke | yaabnánke | yaabtaanánke | yaabaanánke | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | yaabé wáankeh | yaabé waytánkeh | yaabé wáankeh | yaabé waytánkeh | yaabé waynánkeh | yaabé waytaanánkeh | yaabé wáankeh | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| jussive | affirmative | yáabay | yáabtay | yáabay | yáabtay | yáabnay | yaabtóonay | yaabóonay | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | yaabé wáay | yaabé wáytay | yaabé wáay | yaabé wáytay | yaabé wáynay | yaabé waytóonay | yaabé wóonay | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| past conditional |
affirmative | yaabinniyóy | yaabinnitóy | yaabinnáy | yaabinnáy | yaabinninóy | yaabinnitoonúy | yaabinnoonúy | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | yaabé wanniyóy | yaabé wannitóy | yaabé wannáy | yaabé wannáy | yaabé wanninóy | yaabé wannitoonúy | yaabé wanninoonúy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| present conditional I |
affirmative | yaabék | yaabték | yaabék | yaabték | yaabnék | yaabteeník | yaabeeník | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | yaabé wéek | yaabé wayték | yaabé wéek | yaabé wayték | yaabé waynék | yaabé wayteeník | yaabé weeník | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| singular | plural | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| consultative | affirmative | yaabóo | yaabnóo | imperative | affirmative | yáb | yába | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| negative | mayaabóo | mayaabnóo | negative | máyaabin | máyaabina | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| -h converb | -i form | -k converb | -in(n)uh converb | -innuk converb | infinitive | indefinite participle | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| V-focus | N-focus | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| yáabah | yáabi | yáabak | yaabínnuh | yaabínnuk | yaabíyya | yaabináanih | yaabináan | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
References
- E. M. Parker; R. J. Hayward (1985), “yaabe”, in An Afar-English-French dictionary (with Grammatical Notes in English), University of London, →ISBN
- Mohamed Hassan Kamil (2015), L’afar: description grammaticale d’une langue couchitique (Djibouti, Erythrée et Ethiopie)[1], Paris: Université Sorbonne Paris Cité (doctoral thesis), page 300
West Makian
Etymology
May contain the element be (“water”).
Pronunciation
- IPA(key): /jaː.ˈbe/
Noun
yaabe
References
- James Collins (1982), Further Notes Towards a West Makian Vocabulary[2], Pacific linguistics