widzenie

Old Polish

Alternative forms

  • widzienie

Etymology

    From widzieć + -enie. First attested in 1399.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /vid͡zʲɛɲɛː/
    • IPA(key): (15th CE) /vid͡zʲɛɲe/

    Noun

    widzenie n

    1. (attested in Masovia) sight (ability to see)
      • 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116‎transliteration, transcription, Warsaw, page 307:
        Poslal myą... kazacz gyathym odpusczenye a szlyepym vydzenye (caecis visum Luc 4, 18)
        [Posłał mię... kazać jętym odpuszczenie a ślepym widzenie (caecis visum Luc 4, 18)]
    2. (attested in Masovia) verbal noun of widzieć (“to see”)
      • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 34:
        Gdisz Pyotr othpowyedzal, ysz thakich swyathkow s wydzenya (tales testes de visu), tho gest czo by wydzely, nykake by myecz nye mogl
        [Gdyż Piotr otpowiedział, iż takich świadkow s widzenia (tales testes de visu), to jest cso by widzieli, nikakie by mieć nie mogł]
    3. verbal noun of widzieć (“to look at”)
      • 1461–1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 249r:
        Nocet enim regulus (sc. serpentum) morsu, visu, vidzenim, et alitu, et ipsi (sc. reguli Philistiim) morsu, gl. id est tactu, lacerant per seuiciam targaya vcruczens[twem]
        [Nocet enim regulus (sc. serpentum) morsu, visu, widzenim, et alitu, et ipsi (sc. reguli Philistiim) morsu, gl. id est tactu, lacerant per seuiciam targają ukrucieńs[twem]]
    4. (attested in Lesser Poland) sight, vision (that which is seen)
    5. (attested in Greater Poland) agreement
      • 1974 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎[2], volume IV, number 830, Kalisz:
        Yaco chleboyethcza panye Phyebronye ne pocradl ymyenya Crzczonowa... any sz yey kasnya, any sz yey wydzenym
        [Jako chlebojedźca panie Fiebronije nie pokradł imienia Krzczonowa... ani s jej kaźnią, ani s jej widzenim]
    6. court on-site inspection (eye inspection usually performed by a court usher)
      • 1856-1870 [1399], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎[3], volume VIII, number 8801:
        Jaco Boguchna prziorala Micolayowa rola, o yansz bylo vidzenye
        [Jako Boguchna przyorała Mikołajowę rolę, o jąż było widzenie]

    Derived terms

    adjectives
    • k widzeniu
    prepositions
    • przed widzenim

    Descendants

    • Polish: widzenie
    • Silesian: widzynie

    References

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish widzenie. By surface analysis, widzieć + -enie. Compare Kashubian widzenié.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /viˈd͡zɛ.ɲɛ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɛɲɛ
      • Syllabification: wi‧dze‧nie

      Noun

      widzenie n (related adjective widzeniowy)

      1. (countable) sight (ability to see)
        Synonym: wzrok
      2. (countable) vision (that which is seen i.e. in a dream or hallucination)
        Near-synonym: halucynacja
      3. (countable) visit (act of visiting someone)
        Near-synonym: odwiedziny
      4. (obsolete, countable) sight, view (that which is seen)
        Synonym: widok
      5. (obsolete or Podhale, uncountable) fancy (act of having a preference for someone)

      Declension

      Declension of widzenie
      singular plural
      nominative widzenie widzenia
      genitive widzenia widzeń
      dative widzeniu widzeniom
      accusative widzenie widzenia
      instrumental widzeniem widzeniami
      locative widzeniu widzeniach
      vocative widzenie widzenia

      Derived terms

      adverbs
      • na do widzenia
      interjections
      prepositions
      verbs
      • znać się z widzenia impf
      • znać z widzenia impf

      Noun

      widzenie n

      1. (uncountable) verbal noun of widzieć

      Declension

      Declension of widzenie
      singular
      nominative widzenie
      genitive widzenia
      dative widzeniu
      accusative widzenie
      instrumental widzeniem
      locative widzeniu
      vocative widzenie

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), widzenie is one of the most used words in Polish, appearing 33 times in scientific texts, 3 times in news, 23 times in essays, 13 times in fiction, and 20 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 92 times, making it the 689th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “widzenie”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 662

      Further reading

      • “widzenie”, in Wielki słownik języka polskiego‎[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “widzenie”, in Polish dictionaries at PWN‎[5] (in Polish)
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “widzenie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “widzenie sie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • Paweł Kupiszewski (24.03.2022), “WIDZENIE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Paweł Kupiszewski (24.03.2022), “WIDZENIE SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “widzenie”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “widzenie”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “widzenie”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 553
      • Jan Karłowicz (1911), “widzenie”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volumes 6: U—Ż, Kraków: Akademia Umiejętności, page 104
      • widzenie in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego