turi

See also: Appendix:Variations of "turi"

Albanian

Alternative forms

Etymology

Uncertain. Possibilities include:

  1. Borrowed from Vulgar Latin *utrīnum, a derivation from uter (“leathern bottle”).[1][2]
  2. A metathesised derivation from South Slavic, ultimately from Proto-Slavic *rъtъ (“beak; mouth”), whence also Romanian rât (“snout”).[1]
  3. A derivation from Proto-Indo-European *ter- (“tender, young”), hence akin to tru (“brain”).[3]

Pronunciation

  • IPA(key): /tuˈɾi/
  • Rhymes: -i

Noun

turi m (plural turinj, definite turiri)

  1. muzzle (of animals)
  2. snout (of pigs); trunk (of elephants)
  3. (derogatory) mug, face (of humans)
    Synonym: surrat
  4. front, protruding part of a car (Is there an English equivalent to this definition?)

Declension

Declension of turi
singular plural
indefinite definite indefinite definite
nominative turi turiri turinj turinjtë
accusative turirin
dative turiri turirit turinjve turinjve
ablative turinjsh

Derived terms

  • tureçkë
  • turibardhë
  • turibollë
  • turiderr
  • turigjatë
  • turikuq
  • turimace
  • turimajmun
  • turimi
  • turiqen
  • turispec
  • turivarur
  • turivrarë
  • turizë
  • turizi

References

  1. ↑ 1.0 1.1 Meyer, G. (1891), “turī́”, in Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache [Etymological Dictionary of the Albanian Language] (in German), Strasbourg: Karl J. Trübner, →DOI, page 452
  2. ^ Orel, Vladimir (1998), “turi ~ turî”, in Albanian Etymological Dictionary, Leiden; Boston; Cologne: Brill, →ISBN, page 469
  3. ^ Topalli, K. (2015), “turí-ri / turí-ni”, in Nga vepra “Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe” VIII (Studime Filologjike)‎[1], numbers 3–4, page 200

Further reading

  • “turí,~ri”, in FGJSSH: Fjalor i gjuhës së sotme shqipe [Dictionary of the modern Albanian language]‎[2], 1980, page 2041b
  • Mann, S. E. (1948), “turî”, in An Historical Albanian–English Dictionary, London: Longmans, Green & Co., page 529b

Anuta

Etymology 1

From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

Noun

turi

  1. (anatomy) knee

Etymology 2

From Proto-Polynesian *tuli.

Noun

turi

  1. A species of bird.

Central Bikol

Etymology

    Inherited from Proto-Philippine *turiq.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈtuɾiʔ/ [ˈtu.ɾiʔ]
    • Hyphenation: tu‧ri

    Adjective

    turì (plural tururi, Basahan spelling ᜆᜓᜍᜒ)

    1. circumcised
      Synonym: tatak

    Derived terms

    Futuna-Aniwa

    Etymology

    From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

    Noun

    turi

    1. corner

    Derived terms

    • turi vae (“knee”)

    References

    • Capell, Arthur (1984), “turi”, in Futuna-Aniwa dictionary, with grammatical introduction, Canberra: Pacific Linguistics, Australian National University, →ISBN, page 183

    Ido

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈturi/

    Noun

    turi

    1. plural of turo

    Italian

    Verb

    turi

    1. inflection of turare:
      1. second-person singular present indicative
      2. first/second/third-person singular present subjunctive
      3. third-person singular imperative

    Anagrams

    Jurchen

    Etymology

    From Proto-Tungusic [Term?]. Cognate with Manchu ᡨᡠᠯᡝ (tule) etc.

    Numeral

    turi (Jurchen script: , Image: )

    1. outside

    Descendants

    • Manchu: ᡨᡠᠯᡝ (tule)

    Kari'na

    Etymology

    Compare Trió turi as well as (from non-Cariban languages) Wayampi turi.

    Pronunciation

    • IPA(key): [tuːɺ̢i]

    Noun

    turi (possessed turiry)

    1. torch

    References

    • Courtz, Hendrik (2008), A Carib grammar and dictionary‎[3], Toronto: Magoria Books, →ISBN, page 394
    • Ahlbrinck, Willem (1931), “turi”, in Encyclopaedie der Karaïben, Amsterdam: Koninklijke Akademie van Wetenschappen, page 474; republished as Willem Ahlbrinck, Doude van Herwijnen, transl., L'Encyclopédie des Caraïbes‎[4], Paris, 1956, page 464

    Latin

    Pronunciation

    Noun

    tūrī

    1. dative singular of tūs

    Latvian

    Verb

    turi

    1. inflection of turēt:
      1. second-person singular present indicative
      2. second-person singular imperative

    Lithuanian

    Pronunciation 1

    • IPA(key): /tʊˈrʲɪ/, [t̪ˠʊˈɾʲɪ]

    Verb

    turi̇̀

    1. second-person singular present of turėti

    Pronunciation 2

    • IPA(key): /ˈtʊ.rʲɪ/, [ˈt̪ˠʊ.ɾʲɪ]

    Verb

    tùri

    1. third-person singular present of turėti
    2. third-person plural present of turėti

    Maltese

    Verb

    turi

    1. inflection of wera:
      1. second-person singular imperfect
      2. third-person feminine singular imperfect

    Mangarevan

    Etymology 1

    From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli, from Proto-Malayo-Polynesian *tuli, from Proto-Austronesian *Culi.

    Adjective

    turi

    1. deaf (not hearing)

    Etymology 2

    From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

    Noun

    turi

    1. (anatomy) knee

    Etymology 3

    From Proto-Polynesian *tuli.

    Noun

    turi

    1. The ruddy turnstone, Arenaria interpres.

    Māori

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈturi/ [ˈtʉɾi]

    Etymology 1

    From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli (compare with Fijian dule (“ear wax”)), from Proto-Malayo-Polynesian *tuli (compare with Malay tuli), from Proto-Austronesian *Culi.

    Adjective

    turi

    1. deaf (not hearing)
    Derived terms
    • turituri (“noise”)
    • whakaturi (“turn a deaf ear”, verb)

    Etymology 2

    From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur (compare with Fijian duru), from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud (compare with Malay tuhut and lutut, Tagalog tuhod), from Proto-Austronesian *tuduS.

    Noun

    turi

    1. (anatomy) knee

    References

    • John C. Moorfield (2011), “turi”, in Te Aka: Māori–English, English–Māori Dictionary and Index, 3rd edition, Longman/Pearson Education New Zealand, →ISBN

    North Slavey

    Pronunciation

    • IPA(key): /tʰù.ɾì/
    • Hyphenation: tu‧ri

    Noun

    turi

    1. (Bearlake) duck

    References

    • Keren Rice (1989), A Grammar of Slave, Berlin, West Germany: Mouton de Gruyter, →ISBN, page 163

    Nuguria

    Etymology 1

    From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

    Noun

    turi

    1. (anatomy) knee

    Etymology 2

    From Proto-Polynesian *tuli.

    Noun

    turi

    1. A species of shore bird.

    Old High German

    Etymology

      From Proto-West Germanic *dur (“door”).

      Noun

      turi f

      1. door

      Descendants

      References

      Penrhyn

      Etymology 1

      From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli, from Proto-Malayo-Polynesian *tuli, from Proto-Austronesian *Culi.

      Adjective

      turi

      1. deaf (not hearing)

      Etymology 2

      From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

      Noun

      turi

      1. (anatomy) knee

      Quechua

      Alternative forms

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈtʊ.ɾɪ/

      Noun

      turi

      1. (Ayacucho) brother of a woman

      Declension

      Declension of turi
      singular plural
      nominative turi turikuna
      accusative turita turikunata
      dative turiman turikunaman
      genitive turip turikunap
      locative turipi turikunapi
      terminative turikama turikunakama
      ablative turimanta turikunamanta
      instrumental turiwan turikunawan
      comitative turintin turikunantin
      abessive turinnaq turikunannaq
      comparative turihina turikunahina
      causative turirayku turikunarayku
      benefactive turipaq turikunapaq
      associative turipura turikunapura
      distributive turinka turikunanka
      exclusive turilla turikunalla
      Possessive forms of turi
      ñuqap - first-person singular
      ñuqap (my) singular plural
      nominative turiy turiykuna
      accusative turiyta turiykunata
      dative turiyman turiykunaman
      genitive turiypa turiykunap
      locative turiypi turiykunapi
      terminative turiykama turiykunakama
      ablative turiymanta turiykunamanta
      instrumental turiywan turiykunawan
      comitative turiynintin turiykunantin
      abessive turiyninnaq turiykunannaq
      comparative turiyhina turiykunahina
      causative turiyrayku turiykunarayku
      benefactive turiypaq turiykunapaq
      associative turiypura turiykunapura
      distributive turiyninka turiykunanka
      exclusive turiylla turiykunalla
      qampa - second-person singular
      qampa (your) singular plural
      nominative turiyki turiykikuna
      accusative turiykita turiykikunata
      dative turiykiman turiykikunaman
      genitive turiykipa turiykikunap
      locative turiykipi turiykikunapi
      terminative turiykikama turiykikunakama
      ablative turiykimanta turiykikunamanta
      instrumental turiykiwan turiykikunawan
      comitative turiykintin turiykikunantin
      abessive turiykinnaq turiykikunannaq
      comparative turiykihina turiykikunahina
      causative turiykirayku turiykikunarayku
      benefactive turiykipaq turiykikunapaq
      associative turiykipura turiykikunapura
      distributive turiykinka turiykikunanka
      exclusive turiykilla turiykikunalla
      paypa - third-person singular
      paypa (his/her/its) singular plural
      nominative turin turinkuna
      accusative turinta turinkunata
      dative turinman turinkunaman
      genitive turinpa turinkunap
      locative turinpi turinkunapi
      terminative turinkama turinkunakama
      ablative turinmanta turinkunamanta
      instrumental turinwan turinkunawan
      comitative turinintin turinkunantin
      abessive turinninnaq turinkunannaq
      comparative turinhina turinkunahina
      causative turinrayku turinkunarayku
      benefactive turinpaq turinkunapaq
      associative turinpura turinkunapura
      distributive turininka turinkunanka
      exclusive turinlla turinkunalla
      ñuqanchikpa - first-person inclusive plural
      ñuqanchikpa (our(incl)) singular plural
      nominative turinchik turinchikkuna
      accusative turinchikta turinchikkunata
      dative turinchikman turinchikkunaman
      genitive turinchikpa turinchikkunap
      locative turinchikpi turinchikkunapi
      terminative turinchikkama turinchikkunakama
      ablative turinchikmanta turinchikkunamanta
      instrumental turinchikwan turinchikkunawan
      comitative turinchiknintin turinchikkunantin
      abessive turinchikninnaq turinchikkunannaq
      comparative turinchikhina turinchikkunahina
      causative turinchikrayku turinchikkunarayku
      benefactive turinchikpaq turinchikkunapaq
      associative turinchikpura turinchikkunapura
      distributive turinchikninka turinchikkunanka
      exclusive turinchiklla turinchikkunalla
      ñuqaykup - first-person exclusive plural
      ñuqaykup (our(excl)) singular plural
      nominative turiyku turiykukuna
      accusative turiykuta turiykukunata
      dative turiykuman turiykukunaman
      genitive turiykupa turiykukunap
      locative turiykupi turiykukunapi
      terminative turiykukama turiykukunakama
      ablative turiykumanta turiykukunamanta
      instrumental turiykuwan turiykukunawan
      comitative turiykuntin turiykukunantin
      abessive turiykunnaq turiykukunannaq
      comparative turiykuhina turiykukunahina
      causative turiykurayku turiykukunarayku
      benefactive turiykupaq turiykukunapaq
      associative turiykupura turiykukunapura
      distributive turiykunka turiykukunanka
      exclusive turiykulla turiykukunalla
      qamkunap - second-person plural
      qamkunap (your(pl)) singular plural
      nominative turiykichik turiykichikkuna
      accusative turiykichikta turiykichikkunata
      dative turiykichikman turiykichikkunaman
      genitive turiykichikpa turiykichikkunap
      locative turiykichikpi turiykichikkunapi
      terminative turiykichikkama turiykichikkunakama
      ablative turiykichikmanta turiykichikkunamanta
      instrumental turiykichikwan turiykichikkunawan
      comitative turiykichiknintin turiykichikkunantin
      abessive turiykichikninnaq turiykichikkunannaq
      comparative turiykichikhina turiykichikkunahina
      causative turiykichikrayku turiykichikkunarayku
      benefactive turiykichikpaq turiykichikkunapaq
      associative turiykichikpura turiykichikkunapura
      distributive turiykichikninka turiykichikkunanka
      exclusive turiykichiklla turiykichikkunalla
      paykunap - third-person plural
      paykunap (their) singular plural
      nominative turinku turinkukuna
      accusative turinkuta turinkukunata
      dative turinkuman turinkukunaman
      genitive turinkupa turinkukunap
      locative turinkupi turinkukunapi
      terminative turinkukama turinkukunakama
      ablative turinkumanta turinkukunamanta
      instrumental turinkuwan turinkukunawan
      comitative turinkuntin turinkukunantin
      abessive turinkunnaq turinkukunannaq
      comparative turinkuhina turinkukunahina
      causative turinkurayku turinkukunarayku
      benefactive turinkupaq turinkukunapaq
      associative turinkupura turinkukunapura
      distributive turinkunka turinkukunanka
      exclusive turinkulla turinkukunalla

      Coordinate terms

      Rarotongan

      Etymology 1

      From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli, from Proto-Malayo-Polynesian *tuli, from Proto-Austronesian *Culi.

      Adjective

      turi

      1. deaf (not hearing)

      Etymology 2

      From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

      Noun

      turi

      1. (anatomy) knee

      Tahitian

      Etymology 1

      From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli, from Proto-Malayo-Polynesian *tuli, from Proto-Austronesian *Culi.

      Adjective

      turi

      1. deaf (not hearing)

      Etymology 2

      From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

      Noun

      turi

      1. (anatomy) knee

      References

      • Lemaître, Yves (1995), Lexique du tahitien contemporain [Current Tahitian lexicon]‎[6] (in French), Paris: Éditions de l'Orstom, →ISBN, page 128
      • “turi” in Dictionnaire en ligne Tahitien/Français (Online Tahitian–French Dictionary), by the Tahitian Academy.

      Takuu

      Etymology 1

      From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

      Noun

      turi

      1. (anatomy) knee

      Etymology 2

      From Proto-Polynesian *tuli.

      Noun

      turi

      1. A small, black shore bird with a white breast and protruding eyes, probably a turnstone.

      Tarifit

      Verb

      turi (Tifinagh spelling ⵜⵓⵔⵉ)

      1. third-person feminine singular negative perfective of ari

      Ternate

      turi marau

      Etymology

      Likely from Malay turi (“Sesbania grandiflora”).

      Pronunciation

      • IPA(key): [ˈtu.ɾi]

      Noun

      turi

      1. vegetable hummingbird (Sesbania grandiflora)

      References

      • Rika Hayami-Allen (2001), A descriptive study of the language of Ternate, the northern Moluccas, Indonesia, University of Pittsburgh

      Tikopia

      Etymology 1

      From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli, from Proto-Malayo-Polynesian *tuli, from Proto-Austronesian *Culi.

      Adjective

      turi

      1. deaf (not hearing)

      Etymology 2

      From Proto-Polynesian *tuli.

      Verb

      turi

      1. to chase (to pursue, to follow at speed)

      Etymology 3

      From Proto-Polynesian *tuli.

      Noun

      turi

      1. wader (bird)

      Tuamotuan

      Etymology 1

      From Proto-Polynesian *tuli, from Proto-Oceanic *tuli, from Proto-Malayo-Polynesian *tuli, from Proto-Austronesian *Culi.

      Adjective

      turi

      1. To be deafened with noise.

      Etymology 2

      From Proto-Polynesian *turi, from Proto-Oceanic *tur, from Proto-Malayo-Polynesian *tuhud, from Proto-Austronesian *tuduS.

      Noun

      turi

      1. (anatomy) knee

      Etymology 3

      From Proto-Polynesian *tuli.

      Noun

      turi

      1. A small white bird about the size of a robin, with yellow beak.